ހޮސްޕިޓަލިޓީ ޑީޕޯ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަރަބިއަން އެމެރިކަން ޓެކްނޮލޮޖީ

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ސިވިލް ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުން)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1878/Cv-C/2016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމުން ޚިލާފުތައް ފައިޞަލާކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ހަމައެކަނި ދުބާއީ ކޯޓުތަކަށް ދީފައިވާއިރު، ސިވިލް ކޯޓަށް އެ ޚިލާފު ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބޭތޯ؛ އަދި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ނަގާފައިނުވާ އިޚްތިޞާޞްގެ މައްސަލަ ހައިކޯޓުން އަމިއްލައަށް ބެލޭނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އިސްތިއުނާފީ ކޯޓެއްގެ ހައިޞިއްޔަތުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެންނެވެ؛ ނަމަވެސް އިޚްތިޞާޞްއާ ޚިލާފުވުމުގެ މައްސަލަތައް މި އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާތީ، އެފަދަ މައްސަލައެއް ހުރިކަން އެނގޭނަމަ ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 8)
2. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފިޔަނުދިނުމަށް ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަކަށް އެކިއެކި އަމުރުތައް ނެރުމުގެ ބާރު ހައިކޯޓުގެ ޒާތީ އިޚްތިޞާޞްގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 8)
3. އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އުފެދޭ ޚިލާފުތައް ފައިޞަލާކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ޤައުމެއްގެ ކޯޓުތަކަށް ދީފައިވާނަމަ، އެއްބަސްވުމަށް ބަދަލު ނުގެނެސް، އެހެން ތަނަކަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައިގެން ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ ޙުކުމެއް ނެރެވޭނެކަމަށް ނުދެކެމެވެ. (ޕެރ. 7، 10)
4. މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެއްބަސްވުމަކުން ނުވަތަ ޤާނޫނަކުން ކޯޓަކަށް ލިބިފައި ނެތްނަމަ، އެ ކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުމަކީ އެއްވެސް ފަރާތެއް ބަނދެވޭ ނުވަތަ ޙައްޤެއް ކަނޑައަޅާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަޞްލުން ބާޠިލު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 11)
5. ދަށުކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމަކީ މުޅި މައްސަލަ އޭގެ ޒާތުން ބާޠިލުވާ ސަބަބަކަށްވާތީ، އެހެން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކަށް ބަލައި ޖަވާބުދޭކަށް ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 13)
6. އަޑުއެހުންތައް ނިމި ޙުކުމްކުރުމަށް ތާވަލުކުރެވިފައިވަނިކޮށް ފަރާތަކުން ފޮނުވާ ސިޓީއެއް، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އެ ފަރާތުން ދެއްކި ވާހަކައާ ޚިލާފުނަމަ، އެ ސިޓީއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ގޮތެއް ނިންމަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 12)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 99 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
• ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީ އެއްބަސްވުމުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (ޔޫ.އޭ.އީގެ ޤާނޫނާއި ދުބާއީ ކޯޓުތަކުގެ އިޚްތިޞާޞް)