ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އަމީން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބޭސްފަރުވާއާއި ކަސްރަތުކުރުމުގެ ޙައްޤު އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ނުލިބޭތީ، ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލް ޤާނޫނުގެ ޤައިދީންގެ އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކާބެހޭ މާއްދާއަށް ބިނާކޮށް، ގެއިން ނުނިކުތުމުގެ ޝަރުޠާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބޭރުގެ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތްތަކަށް މީހުން ރެކްރޫޓުކުރާ ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ އުފުލުމުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރެވުނެވެ؛ އާތްރައިޓިސްއަށް ފަރުވާ ދިނުމަށްވެސް އަމުރުގައި އަންގާފައިވިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ތިބި ފަރާތަކަށް ބޭސްފަރުވާއާއި ކަސްރަތުކުރުމުގެ ޙައްޤު އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ނުލިބޭކަމަށް ބުނެ، ގޭގައި ހުރުމުގެ ޝަރުޠާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާތަކާއި ޚިލާފު، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރެފައިވާ އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ފަރުވާ ދީފައިވާތީ އަދި ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަދަ ބައްޔެއް ނެތްތީ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް ނެތް ކަމަށާއި، ބަންދު މީހަކީ ޤައިދީއެއް ނޫންތީ ޤައިދީންގެ މާއްދާ ތަޠްބީޤުކުރުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށާއި، ކަސްރަތު ނުކުރުވުމަކީ ދޫކޮށްލާނެ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށާއި، ގެއިން ނުނިކުތުމުގެ ޝަރުޠަކީ ޤާނޫނު ހުއްދަނުކުރާ ގޭބަންދު ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B1(853-854-2019)ABA/2021/13
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ދެމިއޮތް ކަމަށާއި ފަރުވާއާއި އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ހަމަޖެއްސުމަށް އަމުރުކުރި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
2018/HC-A/208 ގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޞޫލުގެ މަތިން، ބަންދުގައި ހުރެގެން ލިބެންޖެހޭ ފަރުވާ ނުދެވި ފުރާނައަށް ނުވަތަ ސިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހަރުދަނާ ސަބަބުތަކެއް ހުރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުން، އެ ޟަރޫރީ ޙާލަތަށް ބިނާކޮށް ބަންދަށް ލުޔެއް ދީ، ކަފާލާތުގެ އުޞޫލުން ނުވަތަ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 12)
ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތަށް ޑޮކްޓަރުންނަށް ދައްކައި ފަރުވާ ދީފައިވާނަމަ، އަދި އަވަސް ފަރުވާ ލިބެންޖެހޭ ނުވަތަ ފަރުވާ ނުދެވިއްޖެނަމަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަދަ ބައްޔެއް ހުރިކަން އެއްވެސް ޑޮކްޓަރަކު ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ސިއްޙީ ސަބަބުން ބަންދަށް ލުޔެއް ދޭންޖެހޭ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް އޮތްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 13-17)
ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތަށް ލިބެންޖެހޭ ފަރުވާ ޖަލުގައި ހުރެގެން ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ޖަލުން ދެވެން ނެތް ފަރުވާއެއް ދޭންޖެހިއްޖެނަމަ އެ ފަރުވާ ލިބޭނެ އިންތިޒާމު މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއިން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 17)
ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލް ޤާނޫނުގައި 'ޤައިދީން' އާއި 'ބަންދު މީހުން' ވަކިން މާނަކޮށްފައިވާތީ، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރެވިފައިނުވާ ބަންދު މީހަކީ ޤައިދީއެއް ނޫނެވެ. ޤައިދީންގެ އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާ ބަންދު މީހަކު ދޫކޮށްލުމަށް ތަޠްބީޤުކުރުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ؛ ބަންދު މީހުންގެ އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ އެކަމާބެހޭ ގަވާއިދުގައެވެ. (ޕެރ. 19-23)
ބަންދުގައިވާ މީހަކު އަސާސީ ޚިދުމަތެއް ނުލިބޭކަމުގެ ޝަކުވާ ނުކުރުމަކީ އެ ޚިދުމަތުން މަޙްރޫމްވުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ކަސްރަތުކުރުމަށް ބޭރަށް ނުނެރުމަކީ އެކަނި ބަންދުން ދޫކޮށްލާނެ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެ ޙާލަތުގައި ކުރަންވާނީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރާ ސަބަބު ބަލައި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ދައުލަތަށް އަމުރުކުރުމެވެ. (ޕެރ. 26-28)
2018/HC-A/142 ގައިވާ ގޮތުން ގޭގައި ބަންދުކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލިކަމުގައި ވިޔަސް 'ދިރިއުޅޭ ގެއިން ނުނިކުތުން' ޝަރުޠުކުރުމަކީ ނަތީޖާގެ ގޮތުން ގޭގައި ބަންދުކުރުން ކަމަށްވާތީ އެއީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 30-31)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލް ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ (ނ) އަދި (ރ) (މާއްދާ ނަންބަރު PDF ގައި ވާގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލް ޤާނޫނު) ގެ މާނަކުރުމުގެ މާއްދާ (355 ވަނަ ކަމަށް PDF ގައި) ގެ (ލ) އަދި (ގ)
- ޤައިދީންނާއި، ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކޮށްފަ ތިބޭ މީހުންނާއި، ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަންދުކޮށްފައި ބައިތިއްބަންޖެހޭ މީހުންނަށް ލިބިދޭންޖެހޭ އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކާއި އިނާޔަތްތަކާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ (ހ)-(ދ) އަދި 32 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައި ވާގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ކަފާލާތާއި ޝަރުޠުކޮށް ދޫކުރުމާބެހޭ މާއްދާތައް (62، 63، 65، 66 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް PDF ގައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
- 2018/HC-A/208 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ މުޙައްމަދު ޒާމިލް)
- 2018/HC-A/142 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އިމްރާން ވަޖުދީ)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، އިސް ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.