އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން

ނަތީޖާ: ސިވިލް ކޯޓުގެ 984/Cv-C/2016 ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ކީވޯޑުތައް: ތަހުވީލުކުރުން، ބެލުން ޝަރުޠުކުރި ގޮތާއި ޚިލާފުވިކަމަށް ކަނޑައެޅައިދިނުން އެދި

ދަށު ކޯޓު: ސުޕްރީމް ކޯޓު 2020/SC-A/100

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި މައްސަލައެއްގައި، ސިވިލް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގައި ޞައްޙަ ޝަރީޢަތެއް ކުރެވިފައި ނުވާކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު ހައިކޯޓުން ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތް.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައިކޯޓަށް މައްސަލައެއް ތަޙުވީލުކުރެވޭނީ ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް ހައިކޯޓުން އަލުން ބަލަންޖެހޭ މައްސަލައެއް ކަމަށްވާނަމައެވެ. މި މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކޮށްފައިވަނީ ކަންހިނގި ގޮތް ހައިކޯޓުން ބެލުމަށް ނޫން، ސިވިލް ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރުމަށްޓަކައެވެ. (ޕެރ. 7)
2. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް އަލުން ބަލަންޖެހޭ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓުން ދަށު ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރެވިދާނެއެވެ. ދަށު ކޯޓުން އެ މައްސަލަ ބަލަންވާނީ ހައިކޯޓުން ޙުކުމްކުރި ނުކުތާގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައެވެ؛ މައްސަލައިގެ ބައެއް ތަޙުވީލުކޮށްފިނަމަ ބަލާނީ އެ ބައި އެކަނި ކަމާއި ތަޙުވީލު ނުކުރާ ބައިގެ ޙުކުމް ދެމިއޮންނާނެކަން 47 ވަނަ މާއްދާއިން އެނގެއެވެ. (ޕެރ. 6)
3. މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަބާވާން ޖެހޭތީ، ދަށު ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ޞައްޙަ ޝަރީޢަތެއް ކުރެވިފައި ނުވާކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، ހައިކޯޓުން އެ ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް މައުޟޫޢުގައި ޝަރީޢަތް ހިންގުމަށް ދަށު ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 9)
4. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ އިތުރު ރައުޔު) ދަށު ކޯޓުގެ މައްސަލައެއްގައި ޞައްޙަ ޝަރީޢަތެއް ކުރެވިފައި ނުވާކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ޞަރީޙަ ޢިބާރާތުން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފުން ބަލާނެ ޞައްޙަ ޝަރީޢަތެއް އޮތް ކަމަށް ހައިކޯޓަކަށް ނިންމިދާނެ ކަމަށް ބުރަ ނުވާތީ، ކުރަންޖެހޭނީ މައުޟޫޢުގައި ޞައްޙަ ޝަރީޢަތެއް ކުރުމަށް މައްސަލަ މުޅިން ދަށު ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރުމެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/100 ([2021] SC 30) ޤަޟިއްޔާ (41 ވަނަ ނުކުތާ)