Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/338 · 5 ޑިސެމްބަރު 2023 · ވަޒީފާއާ ބެހޭ

ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. އާމިނަތު ޝީނީޒް، ދަފްތަރު ނަންބަރު 8921

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނެސް، އިންޒާރު ބާޠިލުކުރި ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 204/VTR/2019

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން މުވައްޒަފަކަށް ދިން އިންޒާރު ބާޠިލުކުރުމުގައި، ތުހުމަތުގެ އަސާސީ ހެކި ކަމަށްވާ ލީކުވި އޯޑިއޯ ރެކޯޑިންގއަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 231 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެއްކެއް ކަމަށް ބަލައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ރަދުކުރީ ރަނގަޅަށްތޯއާއި، އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ކާކަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: 2016 ގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުގެ ޒަކާތު މަސައްކަތަށް މީހުން ނެގިއިރު އިންޓަވިއު މާކްސް ބަދަލުކުރުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކި ކަމަށް ބުނާ ލީކުވި އޯޑިއޯއެއް އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުން، އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކަށްފަހު ކޮމިޝަނުން 22 ޖުލައި 2019 ގައި މުވައްޒަފަށް އިންޒާރު ދިނެވެ. އޯޑިއޯގައިވާ އެއް އަޑަކީ އޭނާގެ އަޑުކަން މުވައްޒަފު އެއްބަސްވި ނަމަވެސް، އެއީ އެޑިޓްކޮށްފައިވާ އޯޑިއޯއެއް ކަމަށް ބުނެއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން (204/VTR/2019) ނިންމީ އޯޑިއޯ ނަގާފައިވަނީ ހުއްދައެއް ނުވަތަ ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން އަންނަ ގޮތަށް ކަމަށާއި، އޯޑިއޯ ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީއާއި ޞައްޙަކަން ސާބިތުނުވާތީ، އިންޒާރު ބާޠިލުކޮށް ރެކޯޑުން އުނިކުރުމަށެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކޮމިޝަނުން ބުނީ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއްގައި ބަލަންވީ މަދަނީ މިންގަނޑު ކަމަށާއި ޓްރައިބިއުނަލުން ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގެ ހެކީގެ މިންގަނޑު ތަޠުބީޤުކުރި ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވީ ހަމައެކަނި އޯޑިއޯ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާތީ ނޫންކަމަށާއި، އޯޑިއޯ އެޑިޓްކޮށްފައިވާއިރު ތަޙްޤީޤުގައި އިންޓަވިއު ކުރި ފަރާތުގެ ބަޔާން ނުނަގާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ފިޔަވަޅު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ މުވައްޒަފަށްކަމާއި، އޯޑިއޯ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދިކަން ހަމައެކަނި ބުނުމުން ނުފުދޭކަމާއި، 231 ވަނަ މާއްދާގެ ޝަރުޠުތަކާއި އިސްތިސްނާތަކާ ގުޅޭ ކަންކަން ބަޔާންކޮށްދީފައި ނުވާކަމާއި، މިނިސްޓްރީގެ ލިޔެކިޔުންތަކުން އޯޑިއޯގައިވާ ގޮތަށް ކަން ހިނގިކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީ، ޓްރައިބިއުނަލުން އިންޒާރު ބާޠިލުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. (ޕެރ. 18، 25) މުވައްޒަފަކާމެދު އަޅާ އިދާރީ (އިޞްލާޙީ) ފިޔަވަޅެއްގެ އަސާސްކަމަށްވާ ޙަޤީޤަތްތައް ސާބިތުވާން ޖެހޭނީ މަދަނީ މިންގަނޑުންނެވެ.
  2. (ޕެރ. 21–22) ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅަކާ މެދު ޓްރައިބިއުނަލަށް ޝަކުވާކުރާ މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް، ފިޔަވަޅަކީ އެކަށީގެންނުވާ ނުވަތަ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ފިޔަވަޅެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އޮވެއެވެ؛ މިއީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލާޒިމުކުރުމާ ތަފާތު ކަމެކެވެ؛ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅޭ ހުރިހާ މައްސަލައެއްގައި ބުރަ އޮންނަނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ކަމަށް ބަލައިގެން ނުވާނެއެވެ.
  3. (ޕެރ. 29–34) ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 231 ވަނަ މާއްދާއަކީ ސިއްރުން އަޑުއެހުމާއި ފާރަލުމުގެ ކުށް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެކެވެ، އިލެކްޓްރޯނިކް ހެކީގެ ޤާނޫނީ ހުއްޖިއްޔަތާ ބެހޭ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ؛ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ހެއްކެއް ރަދުކުރަން ބުނާ ފަރާތުން، ވާހަކަ ދެއްކި ތަނަކީ އަމިއްލަ މިނިވަންކަން އޮތް ތަނެއް ކަމަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ބެލެވޭ ތަނެއް ނުވަތަ އަމިއްލަ ތަނެއްކަން ބަޔާންކޮށްދޭންވާނެއެވެ؛ ރެކޯޑުކުރެވޭ ނިޒާމެއް ހުރިކަން އެނގިހުރެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ (ށ) ގެ ދަށުން ރުހުން ދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ ކަމެކެވެ؛ އަދި (ނ) ގެ އިސްތިސްނާތަކަށް (މިސާލަކަށް ނުރަނގަޅު ޢަމަލެއް ހާމަކުރުމަށް ބައިވެރިއަކު ތެދުނިޔަތުގައި ރެކޯޑުކުރުން) ރެކޯޑިންގ ނުފެތޭކަން ވެސް ބަޔާންކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
  4. (ޕެރ. 32) ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެއްކެއްކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކަށް ބިނާކޮށް ޕަބްލިކުގައި ޢާންމުވެފައިވާ އޯޑިއޯ ނުވަތަ ވީޑިއޯ ހެކި ބަލައިގަތުމުގެ ދޮރު މުޠްލަޤަށް ބަންދުކުރުމަކީ، ޚާއްޞަކޮށް މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި، ޢަދުލުއިންޞާފު ނެގެހެއްޓުމަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
  5. (ޕެރ. 35) ޖިނާއީ މައްސަލަތަކެކޭ އެއްގޮތަށް މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައިވެސް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހެކި ހޯދުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ، އަދި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދިކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އެ ހެކި ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ހަމައެކަނި އެގޮތަށް ބުނުމަކުން ހެކީގެ ހުއްޖިއްޔަތު ވެއްޓިގެން ނުދާނެތީ، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެއްކެއްކަން އެކަން ބުނާ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
  6. (ޕެރ. 36–37) ތިންވަނަ ފަރާތަކުން ރެކޯޑުކޮށް ލީކުވެ، އާންމު ފަރާތަކުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި، ރަސްމީ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ވާހަކަތަކެއް ހިމެނޭ ރެކޯޑިންގއެއް 'ޒާތީ މުޢާޞަލާތެއް' ކަމަށް ބުނެ ދޫކޮށްނުލެވޭނެއެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ ފަދަ ފަރުދީ ޙައްޤުތައް މާނަކުރަންވާނީ އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތަކާއި މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤުތަކާ ބެލެންސްކުރެވޭ ގޮތަކަށެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.