އިބްރާހީމް ރަޝީދު ވ. ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ނެޝަނަލް ރެޖިސްޓްރޭޝަން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 4517/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އައިޑީކާޑުގައިވާ އުފަން ތާރީޚް ބަދަލުކުރުމަށް އެދުނު މައްސަލައިގައި، ބޭބެއަށްވުރެ އުމުރުން ދޮށިވުން ފަދަ ޙާލަތެއް ދައްކައިގެން ހުށަހެޅި ޝަފަހީ ހެކިން ނުގެނެސް ސިވިލް ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/03 ޢާއްމު ސިޓީއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/03 ޢާއްމު ސިޓީއަކީ ޢުމުރު ބަދަލުކުރުމަށް އެދޭ މައްސަލަތައް ބަލަންވީ ގޮތް ބަޔާންކުރާ އުޞޫލެއް ކަމުން، އެ ސިޓީ ޢަމަލުކުރަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރު ނިންމި މައްސަލަތައް ބަލަންވާނީ އެ ސިޓީގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. (ޕެރ. 25)
2. ހެކިންގެ ލިސްޓަކީ ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ފޯމެޓަކަށް ތައްޔާރުކުރާ ލިސްޓެއް ކަމުން، 'ޝަރީޢަތުން ފައިސަލާކުރާނީ މި ލިޔުމުގައިވާ ހެކިންގެ މައްޗަށް އެކަނި، އިތުރު ހެކިން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތެއް ނުލިބޭނެ' ކަމަށް އޭގައިވާ ޢިބާރާތަކީ ހެކިން ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކަށް ކޯޓުން ދުރާލާ ދީފައިވާ އެންގުމެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 35)
3. އުފަން ތާރީޚް އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް އޮތްނަމަ ބަލަންވާނީ އެ ލިޔުމަށް؛ ރަސްމީ ލިޔުމުގައިވާ ތާރީޚް ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ބުނާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ހެކިން ޙާޟިރުކުރުން ލާޒިމެއް ނުވެ، ހެކިން ޙާޟިރުކުރަންޖެހޭނީ ރަސްމީ ލިޔުމުގައިވާ ޢުމުރަކީ އަޞްލު ޢުމުރު ނޫންކަމަށް ސަލާމަތް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ޙާލަތެއް އޮވެގެންނެވެ. (ޕެރ. 37)
4. އައިޑީކާޑު ހެއްދުމަށް ހުށަހަޅާ ފޯމުގައި ތެދު މަޢުލޫމާތުކަމަށް އިޤްރާރުވެ ދީފައިވާ އުފަން ތާރީޚާއި ގޭގެ މީހުންގެ ރަޖިސްޓްރީގައިވާ ތާރީޚާއި އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއްކޮއެއްގެ އުފަން އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު، ދަޢުވާކުރާ ތާރީޚަކީ ސަލާމަތް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ތާރީޚަކަށް ނުވާނަމަ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސިޓީގައިވާ ޙާލަތު މެދުވެރިވެފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 38)
5. ހެކިން ހުށަހެޅުމަށް ފުރުޞަތު ތަނަވަސްކޮށްދޭންޖެހޭ މިންވަރަކަށް ދަޢުވާގެ ތެދުކަން ބަޔާންކޮށްދެވިފައި ނެތްނަމަ، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ އަޞްލު އުފަން ތާރީޚް ސާބިތުކުރުމަށް ނޫން އެހެން ކަމަކަށް ހުށަހެޅި ޝަފަހީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢާއްމު ސިޓީއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 36، 39)
6. ދަށުކޯޓުން ހުށަހެޅި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށްފައިވާކަމަށް އިސްތިއުނާފުގައި ބުނާނަމަ، ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަކީ ކޮބައިކަމާއި އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރިނަމަ ނުކުންނާނެ ތަފާތު ޤާނޫނީ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 40)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/03 ޢާއްމު ސިޓީ (ޢުމުރު ބަދަލުކުރުމަށް އެދޭ މައްސަލަތައް) - ލިޔުމުގައި '1 ވަނަ ނަންބަރު'