ޅ. ކުރެންދޫ ކައުންސިލް އިދާރާ ވ. މުޙައްމަދު ޔޫސުފް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ޅ. ކުރެންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 86/G3C/2016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ޞައްޙަކަމަށް އިންކާރުކުރި، އަޞްލު ހުށަނާޅާ ލިޔުންތަކަށް ބުރަދަން ނުދިނުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ސަރުކާރުން ގޯތި ވަކިކުރުމަށް ފިޔަވަޅެއް ނާޅާ ހުއްޓައި ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލުކުރަން ޖެހޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށުކޯޓުން ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހު، އެ ލިޔުންތަކުގެ ޞައްޙަކަމަށް އަނެއް ފަރާތުން އިންކާރުކޮށް، ލިޔުންތަކުގެ އަޞްލު ހުށަނާޅާތީ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުނުކުރެވި، އެ ލިޔުންތަކަށް ބުރަދަން ނުދިނުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 15–18)
2. ވަކި ހެއްކަކަށް ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށް ބުނާ ބުނުމާއި، ވަކި ހެއްކަކަށް ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކުރި ގޮތް ގޯސްކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ތަފާތު ދެކަމެކެވެ؛ ދަށުކޯޓުން ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާނަމަ، ރިޢާޔަތްނުކުރާ ކަމަށް ބިނާކުރި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 19، 20)
3. ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އަކީ ބަންޑާރަ ގޯތި ވަކިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ސަރުކާރަށް ލިބޭ ޙާލަތު ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެކެވެ؛ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ގޯތި ވަކިކުރުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތްކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އަދި ވަކިކުރުމަށް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާ ފަރާތް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްގައި އެ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 22، 23)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު)