ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/27ހައިކޯޓު · 8 ޖުލައި 2021 · ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ވަޙީދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 8 ޖުލައި 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3(771-777-2020)/196/2021/321ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސިންގ މެދުވެރިކޮށް ޝަރީޢަތް ނުހިންގޭނެކަމަށް ޤާނޫނުގައި ނެތުމާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 163-1 އާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސިންގ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެކަމަށް ބުނެ، އިސްޤާޟީގެ ލަފައާއެކު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭރުގައި ހުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާ ޝަރީޢަތް، އޭނާ އެދުމުން ރާއްޖޭގެ އެމްބަސީއަކުން ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސް މެދުވެރިކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ސިޓީއަކުން ދައުލަތަށް އެންގިއެވެ. އެ ނިންމުން ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބޭރުގައި ހުރި މުއްތަހަމަކު ރާއްޖޭގެ އެމްބަސީއަކުން ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސް މެދުވެރިކޮށް ބައިވެރިކޮށްގެން ޝަރީޢަތް ހިންގުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި އިޖުރާއީ ނިންމުމެއް، މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ފައިސަލާކުރުމުގެ ކުރިން ދައުލަތަށް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ނިންމުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާމެދު ނިންމި ނިންމުމެއް ނޫން އިޖުރާއީ ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، 172 ވަނަ މާއްދާއިން 168 (ރ) ގެ ނިންމުންތައް އިސްތިސްނާކުރާތީ އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، މި ޝަރީޢަތް އޮންލައިންކޮށް ނުވަތަ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނުހިންގޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
168 (ރ) ކިޔަންވާނީ (ނ) އާއެކު ކަމުން، އިސްތިސްނާ ހިމެނެނީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކާމެދު ނިންމުންތަކެވެ. އެހެން އިޖުރާއީ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ މައުޟޫޢީ ޙުކުމަށްފަހުގައި ކަމުން، މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3(771-777-2020)/196/2021/321
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

ދަށުކޯޓަކުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަކުން ނިންމި ނިންމުމެއް ނުވަތަ ނެރުނު އަމުރެއް ޤާނޫނުއަސާސީއާ، ޤާނޫނަކާ ނުވަތަ ގަވާއިދަކާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބުނެ ކަމުގެ މަޞްލަޙަތު ލިބިގެންވާ ފަރާތަކުން ހުށަހަޅާ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވަނީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 38 އަދި 39 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ. (ޕެރ. 3)

HN2ޖިނާއީ › ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ނަގާ އިޖުރާއީ ނުކުތާތަކާ ގުޅިގެން ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން މައުޟޫޢީ ގޮތުން މައްސަލަ ބަލައި ފައިސަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް އިއްވުމުންނެވެ (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 172 ވަނަ މާއްދާ)؛ އެ ޤަވާޢިދުން އިސްތިސްނާކޮށްފައިވަނީ 168 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ އަމުރުތަކާއި ނިންމުންތަކެވެ. (ޕެރ. 9، 13)

HN3ޖިނާއީ › ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 168 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަކީ ވަކިން އޮތް މާއްދާއެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އެ މާއްދާގެ (ނ) އާއެކު ކިޔަންޖެހޭ މާއްދާއެކެވެ. އެހެންކަމުން (ރ) ގައިވާ "ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅުމުގެ މަރުޙަލާގައި ކޯޓަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް" އިން މުރާދުކުރަނީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކާމެދު ނިންމާ ނިންމުންތަކެވެ. (ޕެރ. 12)

HN4ޖިނާއީ › ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

އިސްތިއުނާފުކުރި ނިންމުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާމެދު ނިންމި ނިންމުމެއް ނޫން އިޖުރާއީ ނިންމުމެއްކަމަށް ދައުލަތުން ބުނާއިރު، މައުޟޫޢީ ޙުކުމުގެ ކުރިން އެ ނިންމުން އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 14، 18)

HN5ޖިނާއީ › ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ޙުކުމުގެ ކުރިއަށް އައި އިޖުރާއަތެއް ބާޠިލުކަމަށް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، އެ ނުކުތާއަކީ ޙުކުމަށް ސީދާ އަސަރުކޮށްފައިވާ ނުކުތާއަކަށްވެ، ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަކުރުމުން އެއަށް ނަޒަރުނުކޮށް ދޫކޮށްލާފައިވާނަމައެވެ. އިޖުރާއަތަކުން ޙުކުމަށް އަސަރުކުރިކަން ދެނެގަނެވޭނީ ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު ކަމުން، އިޖުރާއަތެއް ގޯސްކަމަށް ބުނެ އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ފައިސަލާކޮށް ޙުކުމްކުރުމުންނެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު، ޕެރ. 17)

HN6ޖިނާއީ › ދައުވާ ފޯމް ބާތިލުކުރުން

ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ނުވަތަ އިންސާފުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފިޔަނުދިނުމަށް އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ލިބިދީފައިވީ ނަމަވެސް، މައްސަލަ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާފައި ނުވާއިރާއި އެ މާއްދާގެ ތަރަހައަށް ފެތޭކަން ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާއިރު އެ ބާރު ބޭނުންކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔު، ޕެރ. 19)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާ އަދި 39 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 168 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 172 ވަނަ މާއްދާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޙުސައިން މަޒީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ