ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-A/129ހައިކޯޓު · 29 އޭޕްރީލް 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަބޫބަކުރު ފާރިޢު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 29 އޭޕްރީލް 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/NA/2021/578ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
2019/HC-A/366 ގެ އުޞޫލާއި 15 ދުވަސް ބަންދުގައި ހޭދަކުރުމާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އޮފީހެއްގެ ދޮރު ހަލާކުކޮށް ވަދެ ވައްކަން ކުރަން އުޅުނު ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި ފަރާތް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓާއި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރުތަކުން ޖުމްލަ 15 ދުވަސް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށްފަހު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަންދުގެ މުއްދަތު 15 ދުވަސް ހަމަވުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޞައްޙަތޯ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްތޯ އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ބުނީ ތިޖޫރީގައި 150,000 ރުފިޔާ ހުރުމުން ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމަށާއި، ނޫން ނަމަވެސް ކުށުގެ ރެކޯޑާ ގުޅިގެން 60 (ށ) ގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނެ ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ފުލުހުން ވެސް ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމަށް ނުބުނާ ކަމަށާއި 2019/HC-A/366 އަދިވެސް ދެމިއޮންނަ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފުލުހުންގެ ލިޔުންތަކުގައި 100,000 ރުފިޔާއަށްވުރެ މަތީ ޢަދަދެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު ދަށުކޯޓުގައި ފުލުހުން ބުނީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫން ކަމަށް ކަމުން ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ގޯހެއް ނޫން ކަމަށާއި، ޖިނާއީ ބޮޑު ނޫން ކުށެއްގައި 15 ދުވަހަށްވުރެ ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެ ކަމަށް 2019/HC-A/366 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލު ދެމިއޮތް ކަމަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/NA/2021/578
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލުން ދޭހަވަނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމްކުރާ ގޮތަށް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތް ހިނގާ ޢާއްމު އުޞޫލަކީ ދަޢުވާއެއް ހުށަހަޅާ ފަރާތުން އެކަމުގެ ސަބަބުތަކާއި ތަފްޞީލުތަކާއި ހެކި ޤަރީނާތައް ފަނޑިޔާރަށް ސާފުކޮށް ބުނެދިނުމެވެ؛ ފަނޑިޔާރު ގޮތެއް ނިންމާނީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 8)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ އަޑުއެހުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބު ބުނެދިނުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެދޭ ފަރާތުންނެވެ؛ ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ ފަރާތުގެ ހުށަހެޅުން ވާންޖެހޭނީ ފަނޑިޔާރަށް ބޭނުންވާ ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު އެވަގުތު އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބޭ ހުށަހެޅުމަކަށެވެ. (ޕެރ. 9)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 210 ވަނަ ބާބުގެ ކުށެއް ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށް ވަނީ ހިމެނޭ ޢަދަދު 100,000 ރުފިޔާއަށްވުރެ މަތިވާނަމައެވެ؛ ފުލުހުންގެ ފޯމާއި ލިޔުންތަކުގައި އެފަދަ ޢަދަދެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު ދަށުކޯޓުގައި ފުލުހުން ބުނީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫން ކަމަށް ކަމުގައިވާނަމަ، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫން ކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމުމަކީ ގޯސް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ އިސްތިއުނާފުގައި ފުލުހުން ދަށުކޯޓުގައި ބުނި ގޮތާ ދިމާއިދިކޮޅު ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅުމުން ނިންމުން ބަދަލެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 10-11)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

"ވައްކަން ކުރަން އުޅުން"، "މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން" އަދި "ހުއްދަނޫން ތަނަކަށް ވަނުން" އަކީ ކުށުގެ ބާވަތަށް ހަމައެކަނި ބަލައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުގެ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ގިނަވެގެން 15 ދުވަހަށެވެ؛ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތައް ފިޔަވައި އެހެން ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު ދަންނަ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ މި އުޞޫލު ކަނޑައެޅި 2019/HC-A/366 އަށް އަދި ބަދަލެއް އައިސްފައި ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 15)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 210 ވަނަ ބާބު
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/366
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/HC-A/336
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/134
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ