ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2007/5 (ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު)ގެ 37 ވަނަ މާއްދާ، 47 ވަނަ މާއްދާ ގެ (ނ) ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރ، އަދި އެމާއްދާގެ (ބ)، ސިވިލް ސަރވިސް ގަވާއިދު 2014 ގެ 271 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ވަޒީފާ ކުށުގެ ދަރަޖަ 2 ގެ 1 ގެ 1.1 އަދި 271 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުސަތަކީ އިންޒާރު ދިނުމުގެ ކުރިން ދެވޭ ފުރުސަތެއް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 150/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކައުންސިލުން ނިންމި ކުޑަކުދިންގެ ޕާކު ހެދުމުގެ މަސައްކަތަށް ބައިވެރިނުވުމުން އިންޒާރުދީ ވަކިކުރި މިސްކިތު މަސައްކަތު މީހެއްގެ މައްސަލައިގައި، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ ކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ފ.ފީއަލި ކައުންސިލްގެ މިސްކިތު މަސައްކަތު މީހެއްގެ މަޤާމުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު، ކައުންސިލުން ނިންމި ކުޑަކުދިންގެ ޕާކު ހެދުމުގެ މަސައްކަތަށް ޙާޟިރުނުވާނެ ކަމަށް ބުނުމުން ދެ އިންޒާރު ދީ، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތަކަށްފަހު، ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47(ނ)(3) ގެ ދަށުން 2021 ޖަނަވަރީ 20 ގައި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ކައުންސިލުގެ ނިންމުން ހުށަނާޅާތީއާއި، އިޞްލާޙުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމަށް ބުރަނުވާތީ، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ އަންފެއަރ ޑިސްމިސަލްއެއް ކަމަށާއި، މަޤާމަށް ރުޖޫޢަކޮށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ދިނުމަށެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކޮމިޝަނުން ބުނީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުން ވަކިކުރެވޭނީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށާއި، ގަވާއިދުގެ 271 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކުށެއް ކޮށް، އިންޒާރަށްފަހުވެސް އިޞްލާޙު ނުވާތީ ވަކިކުރިކަމަށާއި، ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ އިޞްލާޙުވުމަށް ދިން ފުރުޞަތެއް ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ކޮމިޝަނުން މުވައްޒަފު ނުކުރި މަސައްކަތަކީ ކޮބައިކަމާއި އެއީ ވަޒީފާގެ ވާޖިބެއްތޯ ސާފުނުކޮށް، ކައުންސިލުގެ މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރިއެވެ. ވަކިކުރުމަށް ކައުންސިލުން އެދުނީ ދެވަނަ އިންޒާރާއި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ ކުރިން ކަމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމެއް ނެތެވެ. ވީމާ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވެއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރިކަމަށް ބުނާ ފަރާތަށް، އެންމެ ކުޑަވެގެން، ވެގެންއުޅޭ ގޮތާއި ޚުޞޫމާތުގެ ވާޤިޢާތައް ދެނެގަނެވިފައި އޮންނަންޖެހޭނެއެވެ؛ ތަޙްޤީޤުކޮށް ޙަޤީޤަތްތައް ސާފުނުކޮށް، މަސްއޫލު އޮފީހުން ދިން މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރުމަކީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13)
2. މަސައްކަތް ނުކުރާކަމުގެ ޝަކުވާއަކާ ގުޅިގެން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން، މުވައްޒަފުގެ ވަޒީފާގެ މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ދާއިރާއިން ނުކޮށްގެން އުޅޭ މަސައްކަތަކީ ކޮބައިކަމާއި، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ފަދައިން ތަބާނުވާ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑާ ގުޅޭ މަސައްކަތަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެއީ މަޤާމުގެ އަސާސީ ވާޖިބެއްތޯ ސާފުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
3. ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާއިން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިދީފައިވީނަމަވެސް، އެބާރު ބޭނުންކުރެވޭނީ 47 ވަނަ މާއްދާ ފަދަ ނައްޞުތަކުގައިވާ ހަމަތަކުގެ މަތިންނެވެ؛ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހުގައި މެނުވީ (ނ)(3) ގެ ދަށުން ވަކިނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 16-17، 27-28)
4. މުވައްޒަފެއްގެ ވަޒީފާގެ ބަޔާނާއި ބޭރުން ކުރަން އެންގި މަސައްކަތެއް ނުކުރުން ކުށެއްކަމުގައި ބަލާނަމަ، އެ މަސައްކަތް ކުރަންޖެހުމާ ގުޅުވާލެވޭ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކުގެ ތެރެއިން ބަޔާންކުރެވެންޖެހޭނެއެވެ؛ ސިވިލް ސަރވިސް ގަވާއިދުގެ 271 ވަނަ މާއްދާގެ ކުށުގެ ދަރަޖަތަކަކީ ވަޒީފާގެ ދާއިރާގެ ތެރެއިން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭ ކުށްތަކެވެ. (ޕެރ. 19)
5. ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތަކީ އިންޒާރު ދިނުމުގެ ކުރިން ދެވެންޖެހޭ ފުރުޞަތެކެވެ؛ ވަކިކުރުމަށް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނީ އިންޒާރުތައް ދިނުމަށްފަހުގައެވެ. ދެވަނަ އިންޒާރާއި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ ކުރިން ވަކިކުރަން އެދި ކޮމިޝަނަށް ލިޔުން ފޮނުވާފައިވާނަމަ، އިންޒާރާއި ފުރުޞަތަކީ ކުރިން ނިމިފައިވާ ކަމެއްގެ މަތި އޮމާންކުރުމެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26)
6. މަސްއޫލު އޮފީހުން ފޮނުވި މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް، އޭގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުނުކޮށް ކޮމިޝަނުން ވަކިކުރުމަކީ ޤާނޫނު ބޭނުންވާ ކަންކަން ކަށަވަރުކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ މުވައްޒަފު ދިން ލިޔުމުން ޖަވާބަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނަމަވެސް އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 25، 28-29)
7. ވަޒީފާގެ ބަޔާނުގައިވާ "ކައުންސިލުން ފާސްކުރާ ނިންމުންތައް ތަންފީޒުކުރުމަށް އެއްބާރުލުން ދިނުން" ފަދަ ޢާންމު ޝަރުޠެއް މާނަކުރަންވާނީ، އެމުވައްޒަފެއްގެ ވަޒީފާގެ ދާއިރާގެ ތެރެއިން ކުރުމަށް ނިންމާ އެކަށީގެންވާ ކަންކަން ޝާމިލުވާ ގޮތަށެވެ؛ ކައުންސިލުން ދައްކާ ކޮންމެ ޢުމްރާނީ މަސައްކަތަކީ ހުރިހާ މުވައްޒަފެއްގެ ވާޖިބެއް ކަމުގައި މާނައެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 30-32)
8. އިޞްލާޙު ނުވުމުގެ ސަބަބުން ވަކިކުރާނަމަ، ނުކުރާ މަސައްކަތް ވަޒީފާއާ ގުޅޭ ގޮތުން ކުށަކަށް ވަނީ ކިހިނެއްތޯ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ކުރިން ކޮމިޝަނުން ސާފުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 33)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ (3) އަދި (ބ)
• ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދު 2014 ގެ 271 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ވަޒީފާގެ ކުށުގެ ދަރަޖަ 2 ގެ (1) ގެ 1.1
• ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދު 2014 ގެ 271 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ވަޒީފާގެ ކުށުގެ ދަރަޖަ 3 ގެ 20
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) (އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު)