މުޙައްމަދު ޔޫސުފް މޫސާ ވ. އިބްރާހީމް ޝަފީގު

ނަތީޖާ: އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2022/HC-A/23

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

19 އޮކްޓޫބަރު 2017 ގެ އެއްބަސްވުމުގައި މުޤާބިލެއް ނެތުމުން އެއީ ތަންފީޛުކުރެވޭނެ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއް ނޫންކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމާއި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހާޟިރުކޮށްދިނުމަށް އެދުނު ހެކިވެރިޔާ (މާލިކް ޢަބްދުއްރައްޒާޤް) ގެ ހެކިބަސް ނުނަގައި މައްސަލަ ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ހަމައެކަނި އެއް ފަރާތެއް ސޮއިކޮށްފައިވާ، އެއްބަސްވުމުގެ އެހެން ބައިވެރިން ސޮއިކޮށްފައިނުވާ ލިޔުމަކީ، އެކަނި ވަކިން ބަލާއިރު ކޮންޓްރެކްޓެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެ އެއްބަސްވުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13)
2. އެއްބަސްވުމެއްގައި މުޤާބިލެއް އޮތްތޯ ކަށަވަރުކުރެވޭނީ މުޢާމަލާތާ ގުޅުންހުރި މިލްކުވެރިކަމާއި ޙައްޤުތަކާ ބެހޭ ވާޤިޢާ ސާފުކުރުމަށްފަހުގައި ކަމުން، އެ ވާޤިޢާ ސާފުކުރުމަށް ފަރާތަކުން ހާޟިރުކޮށްދިނުމަށް އެދޭ ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަސް، އެކަމަށް ބާރުދޭ އިތުރު ހެއްކެއް ހުށަނޭޅޭނަމަ، ދަށު ކޯޓުން ނެގުން މުހިންމެވެ. (ޕެރ. 17)
3. ތިންވަނަ ފަރާތުގެ ލިޔުމުގައިވާ ކަންކަން ޞައްޙަކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، ފައިސާ ދޭން އެއްބަސްވި ފަރާތުގެ އެދުމުގެ މަތިން އެ ފަރާތަށް ލޯނެއް ނެގުމަށް ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީ ޙަވާލުކުރުމަކީ، އެ ފަރާތުން ފައިސާ ދޭން އެއްބަސްވުމުގެ މުޤާބިލެއް ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18)
4. އެއްބަސްވުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ތަންފީޛުކުރެވޭނެ އެއްބަސްވުމެއްތޯއާއި އޭގެ ދަށުން ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭތޯ ބެހޭ ނުކުތާތަކާ މެދު އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅޭނީ، މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާ ދަށު ކޯޓުން ސާފުކުރުމަށްފަހުގައެވެ؛ ވާޤިޢާ ކަށަވަރުނުކޮށް ނިންމާފައިވާނަމަ މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށު ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19، 21)
5. ދަށު ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެ ހުށަނޭޅާ ލިޔުމެއް (އެފިޑެވިޓެއް) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އަޑުއެހުން ނިމުމަށްފަހު ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ލިޔުމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 20)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)