ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ނަވީދު
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ދަށު ކޯޓު: ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 236/S2C/2017
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އަނިޔާއެއް ދިނުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ސާބިތު ނުވިނަމަވެސް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ގައިގައި އަތްލުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ދަށު ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ، އެ ކުށުގެ ޢުންޞުރުތައް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުކުރާނެ ހެކި ނެތިތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ނުކުރެވޭ އެހެން ކުށެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ނަމަވެސް، ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅާ އެ ކުށުގެ ޢުންޞުރުތައް ސާބިތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައި ހުންނަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 31)
- ތަޙްޤީޤު ބަޔާންތަކާއި ސީން އޮފް ކްރައިމް ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތްކުރި ނަމަވެސް، ޝަރީޢަތުގައި ދިން ހެކިބަހުން ހާދިސާގައި ޒުވާބެއް ހިނގިކަން އެކަނި އެނގި، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތުގެ ގައިގައި އަތްލިކަމުގެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތްނަމަ، ގައިގައި އަތްލުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 32)
- އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ހެކި ނެތި ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އިން ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ލިބިދީފައިވާ ޙައްޤަށް (ކުށެއް ނެތްކަމަށް ބެލުން) އުނިކަން އަންނަ ގޮތެކެވެ. (ޕެރ. 33)
- ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރި ކުށާއި، ދަށު ކޯޓުގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގައި ސާބިތުވާކަމަށް ބަޔާންކުރި ކުށާއި، ޙުކުމުގެ ޢިބާރާތުގައި ލިޔެފައިވާ ކުށް ތަފާތުވުމަކީ ކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 34-35)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (ށ) ގެ (1)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2022 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނަށް 4 ވަނަ އިސްލާޙު)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.