ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަމްޔޫން އިބްރާހީމް

ނަތީޖާ: އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ދަށު ކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 291/S2C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހުއްދަނޫން ތަނަކަށް ވަނުމާއި ވައްކަން ކުރުމުގެ ދެ ކުށް ސާބިތުވުމުން، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ (i) ތަޠުބީޤުކޮށް އެއް ކުށަށް އަދަބު ކަނޑަނާޅާ ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ފުރިހަމަނުވާ ކުށްތަކަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި ކުށެއް ކުރަން އުޅުމާއި، ކުށެއް ކުރުމަށް އެދުމާއި، ކުށް ކުރުމަށް ރޭވުން ފަދަ، ފުރިހަމަނުވާ ކުށްތައް ބަޔާންކުރާ ބާބުގައިވާ ކުށްތަކެވެ؛ އެ ބާބުގައި ނުހިމެނޭ ކޮންމެ ކުށަކީ މާއްދީ ކުށެކެވެ.
2. ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު ފަދަ ބައިބަޔަށް ބެހިފައިވާ ޤާނޫނެއް ފުރިހަމަވަނީ އޭގެ ހުރިހާ ބައިތަކާ އެކުގައި ކަމަށް ބަލައި މާނަކުރަން ޖެހެއެވެ (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނު 4/2011).
3. އެއްވެސް މީހަކަށް އަދަބު ދެވޭނީ ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާޢިދެއްގެ ދަށުން، ކުށަށް ދެވޭނެ އަދަބު ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމައެވެ؛ މިއީ އަސާސީ ޙައްޤެއް ކަމަށާއި އެ ޙިމާޔަތްކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެކެވެ.
4. ހުއްދަނޫން ތަނަކަށް ވަނުމާއި ވައްކަންކުރުމަކީ ތަފާތު މާއްދާތަކުގައި ތަފާތު ޢުންޞުރުތަކާއެކު ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދެ ވަކި މާއްދީ ކުށެވެ؛ ހުއްދަނޫން ތަނަކަށް ވަނުމަކީ ވައްކަންކުރުމުގެ ޢަމަލުގެ ތެރެއިން ފުރިހަމަވާ ކުށެއް ނޫނެވެ.
5. ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ (i) ގެ ދަށުން އެއް ކުށަކަށް މެނުވީ އަދަބު ނުދެވޭނީ، ދެ ކުށުގެ ތެރެއިން އެއް ކުށުގެ ޢަމަލަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ފުރިހަމަނުވާ ކުށަކަށްވެފައި، އެހެން ކުށެއް ފުރިހަމަކުރުމަށް ކުރެވޭ ޢަމަލެއް ކަމުގައިވާ ޙާލަތުގައެވެ؛ ދަޢުވާކުރީ ދެ ވަކި މާއްދީ ކުށަށްނަމަ އެ ނަންބަރު ތަޠުބީޤެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
6. ދަށު ކޯޓުން ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދާ ޚިލާފަށް މާއްދާ މާނަކޮށް އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ދަށު ކޯޓަށް އަނބުރާ ފޮނުވުމަކީ އެންމެ ޢަދުލުވެރި ގޮތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ (i)
• ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ހުއްދަނޫން ތަނަކަށް ވަނުމުގެ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، ވައްކަންކުރުމުގެ މާއްދާގެ (ހ)، ވައްކަން ފަދަ ކުށްތައް ދަރަޖަކުރާ މާއްދާގެ (ށ) [މާއްދާ ނަންބަރުތައް ލިޔުމުގައި އޮޅިފައި]
• ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ މާނަކުރުމުގެ މާއްދާ ('މާއްދީ ކުށް'، 'މުޅިން ފުރިހަމަނުވާ ކުށް') އަދި ފުރިހަމަނުވާ ކުށްތައް ބަޔާންކުރާ ބާބު (ކުށެއް ކުރަން އުޅުން، ކުށެއް ކުރުމަށް އެދުން، ކުށް ކުރުމަށް ރޭވުން)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޤާނޫނުތަކާއި ޤަވާޢިދުތައް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރުމުގެ މާއްދާގެ (ށ)، އަދި ދައުލަތުގެ ވާޖިބު ބަޔާންކުރާ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ މައުޟޫޢީގޮތުން މައްސަލަ ބެލުމުގައި ހައިކޯޓުން ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލު ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ށ)