އަޙްމަދު ޢަލީ ވ. ހައްދުންމަތީ ކަލައިދޫ ކައުންސިލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ލ. ކަލައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ލ. ކަލައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 23/O13C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޙުކުމް އިއްވި ދުވަހު ޚަޞްމުންނާ ޙަވާލުކުރި ޚުލާޞާ ރިޕޯޓުގައި ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް ކުރި ޙުކުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރި ޙުކުމެއްތޯއާއި، ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު ސަބަބުތައް ހިމަނައި ތަފްޞީލީ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓެއް ދޫކުރުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރެކްޓިސް ޑައިރެކްޝަން 02/2021-SCPD އާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައްސަލައިގެ ޙުކުމަށް ފަނޑިޔާރު ވާޞިލުވި އެއްވެސް ސަބަބެއް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، އެ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އިންޞާފުވެރި ޝަރީޢަތެއް ކުރުމަށްފަހު ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. ހެކި ވަޒަންކުރިގޮތާއި ހެކިތަކަށް ބުރަދަން ދެވުނުގޮތް ޚަޞްމުންނަށް ސާފުކޮށް ފަނޑިޔާރު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛ ވަކި ހެއްކެއް އެއްފަރާތްކުރާނަމަ އޭގެ ސަބަބުވެސް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛ ސަބަބު ސާފުކޮށް ބަޔާންނުކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފީ ޙައްޤަށް އުނިކަން އަންނަ ކަމެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/100 އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޙަސަން) (ޕެރ. 12)
2. ޙުކުމް ކުރި ދުވަހު ދޫކުރި ޚުލާޞާ ރިޕޯޓުގައި ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބެއް، ހުށަހެޅުނު ހެއްކެއް ނުވަތަ ހެކި ވަޒަންކުރިގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، އެ ޙުކުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ލަޠީފާ ޙަސަން ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅުނު 'ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު ބަޔާންކުރުމާ ގުޅޭ' އުޞޫލާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފަށް ކުރި ޙުކުމެކެވެ. (ޕެރ. 14)
3. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރެކްޓިސް ޑައިރެކްޝަން 02/2021-SCPD ގެ ދަށުން، ޙުކުމްކުރި ދުވަހު ދޫކުރާ ޖަޖްމަންޓަށް އަތުކުށް، ހިސާބު ހެދުމުގެ ކުށް، ހިސާބު އަދަދު، ތާރީޚު ނުވަތަ މީހެއްގެ ކާކުކަން އަންގައިދޭ މަޢުލޫމާތުގައިވާ ކުށް ނުވަތަ އޮޅިގެން ވެއްޓިފައިވާ އަކުރެއް ނުވަތަ ބަހެއް އިޞްލާޙުކުރުން ފިޔަވައި އެހެން ބަދަލެއް ނުގެނެވޭނެއެވެ؛ އަދި ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނަންވާނީ ޙުކުމް އިއްވި ދުވަހު ފަނޑިޔާރު ސޮއިކޮށް ޚަޞްމުންނާ ޙަވާލުކުރި ޖަޖްމަންޓެވެ. (ޕެރ. 16، 17)
4. ސަބަބު ބަޔާންނުކުރާ ޚުލާޞާ ރިޕޯޓެއް ދޫކުރުމަށްފަހު އެތައް ދުވަހެއް ފަހުން ޙުކުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބުތައް ހިމަނައި ތަފްޞީލީ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓެއް ދޫކުރުމަކީ ޕްރެކްޓިސް ޑައިރެކްޝަން 02/2021-SCPD އާއި ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 18)
5. މި ދެ ނުކުތާގައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމުން، މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢާ ގުޅޭ (އެއްބަސްވުން ވެފައިވޭތޯ ބެލުމާ ގުޅޭ) އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 19)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/100 (އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޙަސަން) ޤަޟިއްޔާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރެކްޓިސް ޑައިރެކްޝަން 02/2021-SCPD (PDF ގައި '2' އަދި '5' ވަނަ ނަންބަރު)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (PDF ގައި '312')
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު؛ PDF ގައި '3233/23' ގެ '381')