ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. މަރްޔަމް ޖިނާން

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި (ދަރަނި ދައްކާ ޚަލާޞްކުރުމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅި 07 ޑިސެންބަރު 2024 ގެ ތާރީޚުގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް، އިންޓްރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާ ހިމެނޭހެން ބާކީ ފައިސާ 07 ޖުލައި 2026 ގެ ނިޔަލަށް ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރި)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 370-CVC-2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ބޭންކް ލޯނެއްގެ ދަރަނިވެރިޔާގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ކުރި ޙުކުމެއްގައި، ލޯނު އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އަރަމުންދާ އިންޓްރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާ ނަގައިނުދީ، ޙުކުމްކުރި ދުވަހާ ހަމައަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއަށް ޙުކުމް ޙައްދުކުރުމާއި، އަރަނިވެރިޔާ އެދުނު މުއްދަތަށްވުރެ ކުރު ދެއްކުމުގެ މުއްދަތެއް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ލޯނު އެއްބަސްވުމުގައި އިންޓްރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާ އަރަމުންދާނެ ގޮތް ބަޔާންކުރެވި، އެ ފައިސާ ދެއްކުމަށް ލޯނު ނަގާ ފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ ކަންކަން ނެތް ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގެން ނުވަތަ ޞަރީޙަ ބަހުން ބަޔާންކުރެވި ދެފަރާތް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަންކަން އެނޫން ގޮތަކަށް މާނަކޮށް ޙުކުމްކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ؛ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އަރަމުންދާ އިންޓްރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާއަކީ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާގެ ގޮތުގައި ޙުކުމުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެ ކަމެކެވެ. މިއީ ލޯނާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ނިޒާމުގައި އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 12)
2. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 119 ވަނަ މާއްދާއާއި 120 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު، 117 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރާ ޙާލަތުގައިވެސް، ބޭންކް ލޯނަށް ފައިސާ ނުދައްކައިގެން ކުރާ ޙުކުމްތަކުގައި އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އަރަމުންދާ އިންޓްރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާއަކީ ލޯނަށް ޒިންމާވާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތެވެ؛ އެފަދަ ޙުކުމެއްގައި ހަމައެކަނި ޙުކުމްކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރަން ޖެހޭކަށް ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 13)
3. ދަޢުވާކުރި އަރަނިވެރިޔާ، ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ދީފައިވާ ލުޔެއް (ދަރަނި ދެއްކުމުގެ މުއްދަތެއް) ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ނުލިބޭގޮތަށް ކޯޓުން އިސްނަގައި އެ މުއްދަތު ކުރުކުރުމަކީ ކޯޓަށް އޮތް އިޚްތިޔާރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14)
4. ދަރަނި ދެއްކުމުގެ މުއްދަތު އަރަނިވެރިޔާ އެދުނު މުއްދަތަށްވުރެ ކުރުކޮށް ދަށުކޯޓުން ޙުކުމްކުރި ނަމަވެސް، ޙުކުމުގެ ފަހުންވެސް ދަރަނިވެރިޔާއަށް ލުއި ގޮތެއް ކަނޑައަޅައިދީ ދެއްކުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު އަރަނިވެރިޔާއަށް (ލޯނު ދިން ފަރާތަށް) ނެތިގެން ނުދެއެވެ. (ޕެރ. 16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 117 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު)