މިނިސްޓްރީ އޮފް ކޮންސްޓްރަކްޝަން، ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވ. ޙުސައިން ޢަފީފް ޢަބްދުﷲ ޝައިނީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3811-CVC-2022

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދައުވާ ރައްދުވި ދެ ފަރާތެއް (މިނިސްޓްރީ އަދި ރަށު ކައުންސިލް) ހުރި މައްސަލައެއްގައި، ދައުވާކުރި ފަރާތުގެ ޤާނޫނީ ވަކީލުފީ (ޝަރީޢަތުގެ ޚަރަދު) ހަމައެކަނި މިނިސްޓްރީގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރުމަކީ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 270 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯއާއި، އެގޮތަށް ނިންމި ސަބަބު ދަށުކޯޓުން ބަޔާންކޮށްފައިވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޝަރީޢަތުގެ ޚަރަދަށް ވަކި ފަރާތެއް ޒިންމާވާންޖެހޭ ސަބަބު ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ (މިސާލަކަށް، ދައުވާ ހުށަހަޅަންޖެހުނީ ދައުލަތުގެ އިހުމާލުން ކަމާއި ރަށު ކައުންސިލުގެ އިހުމާލެއް ނެތްކަން)، ސަބަބު ބަޔާންނުކުރުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވެއްޖެ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
2. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 270 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ޚަރަދު ނަގައިދެވޭނީ ދައުވާ ކާމިޔާބުނުވި ފަރާތުގެ ކިބައިންނެވެ. ދައުވާ ރައްދުވާ ފަރާތްތައް ގިނަވާ ހާލަތުގައި، ޙަޤީޤަތުގައި ދައުވާ ކާމިޔާބުނުވި ފަރާތަކީ ކޮންފަރާތެއްކަން ބަލައި ޚަރަދު ލާޒިމުކުރެވޭނެއެވެ؛ ދައުވާ ރައްދުވި އެންމެހާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް އިސްތިސްނާއަކާ ނުލައި ޚަރަދުގެ ޒިންމާ މަތިކުރަން ޖެހޭ ގޮތަށް އެ މާއްދާ މާނަކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ހުއްޖަތެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 15)
3. ރަށު ކައުންސިލް ދައުވާގައި ހިމެނިފައިވަނީ ތަންފީޛީ ބާރު އޮތް ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވެފައި، އެ ކައުންސިލުގެ އިހުމާލެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާއިރު، ބަދަލު ނުދީ ހުރީ ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ މިނިސްޓްރީ ކަމަށްވާނަމަ، ޝަރީޢަތުގެ ޚަރަދުގެ ޒިންމާ ހަމައެކަނި މިނިސްޓްރީގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14-15)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 270 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި "ޚަޞްމުން" މާނަކޮށްފައިވާ މާއްދާ (ދައުލަތުގެ ބަހުސުގައި)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން ޤަޟިއްޔާ (ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަދި 56 ވަނަ މާއްދާ (ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)