ސަރވެޓް ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ނ. ފޮއްދޫ ކައުންސިލް އިދާރާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ނ. ފޮއްދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 2023-D14C-CIV-13

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ބީލަމުގެ މައްސަލައެއްގައި ކައުންސިލުން އުފެއްދި އިޚްތިޞާޞާމެދު ސުވާލުގެ ބޭރުން ދަށުކޯޓުން ގޮތް ނިންމާފައިވޭތޯއާއި، މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ނިންމީ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޚަޞްމުން ހުށަހަޅައި ބަހުޘްކުރެވިފައިވާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ކޯޓުން ގޮތް ނިންމުމަކީ، ކޯޓުން ފައިޞަލާކުރަންވާނީ ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ ވަޤާއިޢުތަކާއި އެދޭ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/44 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޝަމްޢީލް ރަޝީދު) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް، އިޚްތިޞާޞާމެދު އުފެއްދި ސުވާލުގެ ބޭރުން ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 27)
2. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞާމެދު ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ސުވާލު އުފެއްދިދާނެ ދެ ޙާލަތެއް ވެއެވެ: (1) އެ ދަޢުވާ ބަލައި ގޮތެއް ނިންމުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެ ކޯޓަށް ލިބިގެން ނުވުން؛ (2) ޢާންމު އުޞޫލުން އިޚްތިޞާޞް ލިބިދީފައިވީނަމަވެސް، އެ ޙާލަތުގައި އެ ކޯޓުން އެ މައްސަލަ ބަލައިގެން ނުވާނެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައި ވުން. (ޕެރ. 29–31)
3. ދެފަރާތުގެ ހުށަހެޅުންތަކުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރަސްއަޅާ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ވާކަމާއި ބަހުޘްކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސުވާލެއް ނެތްކަން ފެނިއްޖެނަމަ (މިސާލަކަށް، ދަޢުވާގައި އެދޭ ކަމެއް އިދާރާއިން މިހާރުވެސް ކޮށްފައިވާކަން ލިޔެކިޔުމުން ފެނޭނަމަ)، 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދެވަނަ ޙާލަތުގެ ދަށުން މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ނިންމުމަކީ އެ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 33–37)
4. ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމެއް ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ގޮތް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްދީފައި ނުވާނަމަ، އެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 37، 38)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާ (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޝަމްޢީލް ރަޝީދު)
• ހައިކޯޓުގެ 2023/HC-A/06 ޤަޟިއްޔާ ('އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟާމެދު ނިންމިގޮތް')