Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2026/HC-A/44 · 14 އޭޕްރީލް 2026 · ތަދައްޚުލުވުމާމެދު ނިންމިގޮތް

1.އާއިޝަތު ނިހާދު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ތަދައްޚުލުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-BHD2/TH/283-2025/2025/01

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އެއްމެދު ޢިމާރާތެއްގެ ޢާންމު ތަންތަނުގެ މިލްކުވެރިކަމަށް އެހެން ޔުނިޓު ގަތް ފަރާތްތަކުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަތަކަށް، އެ ޢިމާރާތުން ޔުނިޓު ގަތް އެހެން ފަރާތްތަކަށް ތަދައްޚުލުވުމުގެ ހުއްދަ ނުދިނުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ؛ އެ ފަރާތްތަކަށް އެ މައްސަލަތަކާ ސީދާ ގުޅުމާއި މަޞްލަޙަތު އޮތްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/33 (އެއްމެދު ޢިމާރާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާއަށް ބެލުމުން، ޢާންމު ތަންތަނަކީ ޢިމާރާތުގެ ހުރިހާ މިލްކުވެރިންގެ ހަމަހަމަ ހިއްސާ އެކުލެވިގެންވާ، ވަކި ފަރާތަކަށް ޚާއްޞަ ހިއްސާއެއް ނުވަތަ ޙައްޤެއް ލިބިގެންނުވާ ޢާންމު ސަރަހައްދުތަކާއި ޢާންމު ވަސީލަތްތަކެވެ. (ޕެރ. 31)
  2. އެއްމެދު ޢިމާރާތެއްގެ ޔުނިޓެއްގެ ވެރިފަރާތަށް އެ ޔުނިޓާ ގުޅޭ ގޮތުން ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކާއި މަޞްލަޙަތުތަކަކީ، ޢިމާރާތުގެ ޢާންމު ތަންތަނާ ގުޅޭ ގޮތުން (އެހެން ޔުނިޓުތަކުގެ ވެރިފަރާތްތަކާއެކު ބޭނުންކުރުމުގެ ޙައްޤު) ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކާއި މަޞްލަޙަތުތަކާ ވަކިކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 32)
  3. ޢާންމު ތަންތަނުގެ މިލްކުވެރިކަން ހަމައެކަނި ބައެއް ޔުނިޓު ވެރިންނަށް ލިބިދިނުމަށް އެދޭ މައްސަލައެއްގެ މައުޟޫއާ، އެ ޢިމާރާތުން ޔުނިޓު ގަތް ނުވަތަ ގަތުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ އެހެން ފަރާތްތަކަށް ސީދާ ގުޅުމާއި މަޞްލަޙަތު އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 33، 34)
  4. ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ޙައްޤެއް ނުވަތަ މަޞްލަޙަތެއް އޮތް ފަރާތަކަށް ޚަޞްމެއްގެ ގޮތުގައި ތަދައްޚުލުވުމަށް އެދިދާނެއެވެ؛ ޚަޞްމަކު އިތުރުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވަނީ ކޯޓަށެވެ. (ޕެރ. 36، 38، 39)
  5. ތަދައްޚުލުވުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުގައި ކޯޓުން ބަލަންޖެހެނީ: މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާއާއި ޤާނޫނީ ނުކުތާ އެއްގޮތްތޯ، އެދޭ ފަރާތާ ސީދާ ގުޅުމެއް ނުވަތަ މަޞްލަޙަތެއް އޮތްތޯ، ނިންމާ ގޮތަކުން އެ ފަރާތުގެ ޙައްޤެއް ގެއްލިދާނެތޯ، އަދި ޢަދުލުއިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމަށް އެ ފަރާތް ތަދައްޚުލުކުރުން މުހިއްމު އަދި ބޭނުންތެރިތޯއެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ އެއް ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އެކި ގޮތަށް ޙުކުމްކުރެވުން ހުއްޓުވުމާއި ވަގުތާއި ޚަރަދު ސަލާމަތްކުރުމެވެ. (ޕެރ. 39)
  6. ތަދައްޚުލުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު އެ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ނެތްކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ، މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 81 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޚަޞްމުންގެ ތެރެއިން އެ ފަރާތް އުނިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 41)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.