ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/96ހައިކޯޓު · 13 އޮގަސްޓް 2020 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އަޙްމަދު ނަސީމް ވ. ޞާބިރާ ޔޫސުފް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 13 އޮގަސްޓް 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1385/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ މުޢާމަލާތު ހިނގި ތާރީޚާއި ނިޔާވި ތާރީޚާ ދެމެދު ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވި ނަމަވެސް ދުނިޔޭގައި ދަޢުވާއެއް ނުވަތަ ޝަކުވާއެއް ހުށަހަޅާފައިނުވާތީއާއި، އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަމަށް ކިތާބީ ހެއްކެއް ނެތުމުން ވާރިސުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ނުލިބޭނެކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުޅުމާލޭގެ ގޯއްޗެއް ގަތުމުގެ މުޢާމަލާތުގައި މެދުވެރިވުމުގެ އުޖޫރައިގެ ގޮތުގައި ނިޔާވެފައިވާ މީހަކު ދިނުމަށް އަނގަބަހުން އެއްބަސްވި ކަމަށް ބުނާ 2,508,000 ރުފިޔާގެ ތެރެއިން ބާކީ 2,304,000 ރުފިޔާއާއި ވަކީލު ފީ، އޭނާގެ ވާރިސުންގެ ކިބައިން ހޯދުމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ނިޔާވެފައިވާ މީހަކާ ވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ އަނގަބަހުން ވެފައިވާ މެދުވެރިކަމުގެ އުޖޫރައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށް، ޝަފަހީ ހެކި ފިޔަވައި އެހެން ބައްޔިނާއެއް ނެތި، އޭނާގެ ވާރިޘުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވޭނެތޯއާއި، ދަށުކޯޓުން މައުޟޫޢަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ އިޖުރާއީ އަޑުއެހުމަކަށްފަހު ދަޢުވާ ނިންމުމަކީ އިންޞާފުވެރި ޝަރީޢަތާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޙުކުމް ބިނާކުރި ސަބަބާ މެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބުނުކަމަށާއި، ތަރިކައިގެ ދަޢުވާއަކީ ލިޔެކިޔުމުގެ މައްޗަށް ހަމައެކަނި ކުރާ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓު އަނގަބަހުން ވެވޭތީ ޝަފަހީ ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، އިޖުރާއީ އަޑުއެހުމަކަށްފަހު މައުޟޫޢަށް ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ދަޢުވާ އަޞްލު ރައްދުވާ ފަރާތް ނިޔާވެފައިވާތީ ޝަފަހީ ހެކި ފިޔަވައި އެހެން ބައްޔިނާއެއް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ކަމަށާއި، ފައިސާ ދެއްކިކަމުގެ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ބޭންކް ޓްރާންސެކްޝަނެއް ނެތުމުން ދަށުކޯޓުން ދަޢުވާ ނިންމީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1385/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަސާސީ އުޞޫލަކީ އެއީ އޭގެ ބައިވެރިންގެ މެދުގައި ބަނދެވިގެންދާ އެއްޗެއް ކަމުން، ޝަރުޠެއް ހިމެނިގެން މެނުވީ ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ކަމެއް ލާޒިމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިއަކު ނިޔާވުމުން އޭނާގެ ވާރިސުންގެ މައްޗަށް ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަސަރު ފުޅާވުން މުޠްލަޤަށް ބަންދުވެގެނެއް ނުދެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަޢުވާ އަޞްލު ރައްދުވާ ފަރާތް ނިޔާވެފައިވާ ޙާލަތުގައި، އޭނާއާ ދެމެދު ވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ޝަފަހީ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަޢުވާ ވާރިސުންގެ މައްޗަށް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނީ ޝަފަހީ ހެކި ފިޔަވައި ލިޔުމެއް ނުވަތަ ބޭންކް ޓްރާންސެކްޝަނެއް ފަދަ އެހެން ބާވަތެއްގެ ބައްޔިނާއެއް ހުށަހަޅައިގެންނެވެ. ހަމައެކަނި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޝަފަހީ ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ބުރަވެ އެފަދަ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީ ފުލަޑް ގޭޓެއް ހުޅުވިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ބައްޔިނާ ޤާއިމުކުރުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާ ކަމާއި ހުވައި ދެވޭނީ އިންކާރުކުރާ ފަރާތަށް ކަމުގެ ޙަދީޘުގެ އުޞޫލުން، އިޤްރާރުވުމަށް ނުވަތަ އިންކާރުކޮށް ހުވައިކުރުމަށް ދަޢުވާ އަޞްލު ރައްދުވާ ފަރާތެއް ނެތް ޙާލަތުގައި އިތުރު ބައްޔިނާ ހުށަހެޅުން ލާޒިމުވެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަޢުވާކުރާ ފަރާތާއި މުޢާމަލާތުގެ އަނެއް ފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ ގުޅުމެއް ދަލީލުނުކުރާ ލިޔުމަކުން (ޕަވަރ އޮފް އެޓާރނީ ފަދަ) އެ ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ކޮންޓްރެކްޓެއް އޮތްކަން ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަށުކޯޓުގައި މައުޟޫޢަށް ދެފަރާތުން ބަޔާންތައް ހުށަހަޅައި އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ވާހަކަދައްކާފައިވާނަމަ، ދަށުކޯޓުން ދަޢުވާ ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3.4) [އަޣލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު]

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައިގެ ދަޢުވާއާބެހޭ ޤާނޫނު) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
  • "ދަޢުވާ ކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު މީސްތަކުންނަށް އެ ދަޢުވާކުރި އެއްޗެއް ލިބިދެވޭނަމަ..." ޙަދީޘް

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ