މޫވިންގ އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވަނީ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ކަމަށާއި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ކުންފުންޏަށް ލިބިގެން ނުވާކަމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ގދ. މާވަރުލުގައި ޑޮމެސްޓިކް އެއަރޕޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމަށް މޫވިންގ އިންޓަރނޭޝަނަލް އާއި ސަރުކާރާ ދެމެދު 2011 ގައި ލީސް އެގްރީމެންޓް ސޮއިކުރި؛ 30 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެއަރޕޯޓު ނުނިމުމުން 11 ފެބްރުއަރީ 2016 ގައި ރީޖަނަލް އެއަރޕޯޓްސްއިން 44 ވަނަ މާއްދާގެ (iii) ގެ ދަށުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރި.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ގދ. މާވަރުލުގައި ޑޮމެސްޓިކް އެއަރޕޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމުގެ ލީސް އެގްރީމެންޓް ދައުލަތުން ބާޠިލުކޮށްފައިވަނީ އެއްބަސްވުމުގައިވާ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށްތޯ (58 އަދި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ޢާންމު އިޖުރާއަތު ނުވަތަ 17 އަދި 44 ވަނަ މާއްދާގެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު)، އަދި އެ ބާޠިލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ލިބިގެންވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ކުންފުނިން ބުނީ ބާޠިލުކުރަންވީ 58 އަދި 59 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތުން ކަމަށާއި، contra proferentem އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކުރަންވީ ކަމަށާއި، ގުޅިފައިވާ ރިސޯޓު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ސަރުކާރުން ޑިއުޓީ މަޢާފު ނުކުރުމުން ލަސްވީ ކަމަށާއި، ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ކޮންސްޓްރަކްޝަން މުއްދަތު ހަމަވުމަށް ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު 17، 20 އަދި 44 ވަނަ މާއްދާގައި އޮތް ކަމަށާއި، ޑިއުޓީ މަޢާފުވުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޚާއްޞަ މާއްދާ ޢާންމު މާއްދާގެ މައްޗަށް ގަދަވާތީ، ކޮންސްޓްރަކްޝަން މުއްދަތުގައި މަސައްކަތް ނުނިމުމުން 17 (ii) އާއި 44 (iii) ގެ ދަށުން ބާޠިލުކުރުން ހަމަ؛ މާއްދާތަކުގައި އޮޅުމެއް ނެތީމާ contra proferentem ނުހިނގާ؛ ޑިއުޓީ މަޢާފުވުމުގެ ޝަރުޠު ވުޖޫދުވީ މުއްދަތު ހަމަވިފަހުން؛ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަން ދައްކާފައި ނުވޭ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 926/Cv-C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އެއްބަސްވުމެއް ކޯޓުން ތަރުޖަމާކުރާއިރު މުޅި އެއްބަސްވުމަށް ބާރުދީ، ދެފަރާތުގެ ނިޔަތުގެ މައްޗަށް ބުރަވާންވާނެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ އެއްވެސް މާއްދާއަކީ ކިޔުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި އިހުމާލުކޮށް ދޫކޮށްލެވޭނެ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))
އެއްބަސްވުމުގައިވާ ޢާންމު މާއްދާއަކާއި ޚާއްޞަ މާއްދާއެއް ފުށުއަރާ ޙާލަތުގައި، ޚާއްޞަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ޢާންމު މާއްދާގެ މައްޗަށް ގަދަވާނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން އެއަރޕޯޓު ކޮންސްޓްރަކްޝަން މުއްދަތުގައި ނުނިމުމުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެކަމަށް ޚާއްޞަކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާ 17، 20 އަދި 44 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން ކަމަށް، ނޮން-ފައިނޭންޝަލް ބްރީޗަށް ހުރި 58 އަދި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ޢާންމު އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))
އެއްބަސްވުމުގައި "and/or" ބޭނުންކޮށް ދެ ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ އެ ދެގޮތުން ކުރެ ގޮތަކަށް ނުވަތަ ދެގޮތަށް އެއްފަހަރާ ޢަމަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ "shall" ބޭނުންކޮށްފައިވާ މާއްދާއަކީ ލާޒިމުކުރާ ޞީޣާއިން ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިލްތިޒާމެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))
contra proferentem (އެއްބަސްވުން ޑްރާފްޓްކުރި ފަރާތާ ދެކޮޅަށް މާނަކުރުމުގެ) އުޞޫލު ބޭނުންކުރެވޭނީ އެއްބަސްވުމުގައި ދެމާނަ ނެގޭ އޮޅުމެއް (ambiguity) އޮވެ، އެއްބަސްވުންތައް ތަރުޖަމާކުރުމުގެ ޢާންމު ހަމަތަކުގެ މަތިން އެ އޮޅުމަށް ފަރުވާއެއް ނުދެވޭ ޙާލަތުގައެވެ؛ އޮޅުމެއް ނެތްނަމަ ނުވަތަ ޢާންމު ހަމަތަކުން ފަރުވާ ދެވެން އޮތްނަމަ އެ އުޞޫލު ބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))
ގުޅިފައިވާ އެހެން އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ލިބޭ ޑިއުޓީ މަޢާފުވުމެއް ނުލިބުމަކީ ސަރުކާރު އިލްތިޒާމު ފުރިހަމަނުކުރުމެއް ކަމަށް ބެލެވޭނީ އެ މަޢާފުވުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވެ، އެކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާފައިވާނަމައެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ޝަރުޠުތައް ވުޖޫދުވީ ކޮންސްޓްރަކްޝަން މުއްދަތު ހަމަވިފަހުން ކަމުން ސަރުކާރުގެ ސަބަބުން އެއަރޕޯޓު ނުނިމުނުކަމަށް ބުރަވެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ)، (ރ))
އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރި ނޯޓިހުގައި ޙަވާލާދީފައިވާ މާއްދާއާއި ކޯޓުގައި ވަކާލާތުކުރި މާއްދާ ފުރަތަމަ ބެލުމަށް ތަފާތުކަމަށް ފެނުނަސް، އެ މާއްދާތައް އެކުގައި ކިޔުމުން އެއީ ބާޠިލުކުރުމުގެ އެއް އިޖުރާއަތުގެ ބައިތަކެއްކަން އެނގޭނަމަ އެއީ ބާޠިލުކުރުން ނުހަމަވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))
ދަށުކޯޓުން ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށް ބުނެ އިސްތިއުނާފުކުރާއިރު، އެ ހެކިތަކަކީ ކޮބައިކަމާއި އެ ހެކިން ސާބިތުކުރަން އުޅޭ ކަމެއް ސާފުކޮށް ބަޔާންނުކުރެވޭނަމަ، ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ދަށުކޯޓު ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ޅ))
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ގދ. މާވަރުލު ޑޮމެސްޓިކް އެއަރޕޯޓުގެ ލީސް އެގްރީމެންޓުގެ 15، 17، 19، 20، 44 (iii)، 58 އަދި 59 ވަނަ މާއްދާ
- ގއ. މާރެހާ ރިސޯޓު ތަރައްޤީކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (iv)/(vi)، 21 (d) އަދި 24 ވަނަ މާއްދާ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.