ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިލްޔާސް ޢަބްދުﷲ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަލި ޙާލަތާއި މެޑިކަލް ސެޓްފިކެޓްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ރ)(2) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި ފަރާތެއް ފުރަތަމަ މަޑިފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 15 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ބަންދުގައި ބެހެއްޓިއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް 15 ދުވަހަށް ބަންދަށް ފުލުހުން އެދުނުއިރު ހެކިން ތިބީ ކުއްޖާއާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ އާއިލީ ގުޅުމެއް ހުރި ފަރާތްތަކެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއް ދެވަނަ ފަހަރަށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ، އަދި އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ބަންދަށް އެދެންވީ ޤާނޫނީ އިޖުރާއަތު.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 (ށ)، ގަވާއިދުގެ 13 އާއި 14، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑު ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހެކިން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ އާއިލީ ގޮތުން ގުޅިފައިވާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ޙާލަތު މައުޟޫޢީ ގޮތުން ސާފުވާ ކަމަށާއި، ލުއި ހެކީގެ މިންގަނޑަށް ބަލާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމުން 60 (ށ) ގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާތީ 60 (ރ) ގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން ޞައްޙަ ނޫން ކަމަށް ކޯޓު ނިންމިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު N10C-CA/50/2020
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕީޖީ އެދިއްޖެނަމަ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ކަނޑައެޅި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ހަތަރު ޙާލަތުން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ ފަނޑިޔާރުގެ ޝަޚްޞީ (subjective) ވިސްނުމަކުން ނޫން، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ޙަޤީޤަތްތަކާއި މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މައުޟޫޢީ (objective) ވިސްނުމަކުންނެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ކުއްޖާއާއި ހެކިން އާއިލީ ގޮތުން ގުޅިފައިވާ ފަރާތެއްނަމަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ޙާލަތު ސާފުކޮށް އޮތެވެ. (ޕެރ. 8، 13، 17) [އަޣުލަބިއްޔަތު ތާއީދުކުރި]
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުގެ މުއްދަތު ފުރަތަމަ ފަހަރު އިތުރުކުރުމަށްފަހު ދެން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނީ 60 (ޅ) އަދި (ކ) ގެ އުޞޫލުންނެވެ؛ އެ މަރުޙަލާގައި 60 (ރ) އަށް ރުޖޫޢަވާނަމަ، ކުރިން އޮތް 60 (ށ) ގެ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވުނު ގޮތް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 7-8)
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 30-33 ވަނަ މާއްދާގައި އޮތުމުން، ޚާއްޞަ ޤާނޫނު ޢާންމު ޤާނޫނަށްވުރެ އިސްވާ (generalia specialibus non derogant) އުޞޫލުން، 15 ދުވަހުން 15 ދުވަހަށް ތަކުރާރުކޮށް މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނު ނެގެހެއްޓުމުގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 (ނ) ން އެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު މަންސޫޚުކުރުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތެވެ. ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ގޮންޖެހުން ހުރުމަކީ ޢާންމު އިޖުރާއަތަށް ދެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 9-11، 13) [ޕެރ. 11 އަޣުލަބިއްޔަތު ތާއީދުކުރި]
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، 30 ވަނަ މާއްދާގެ ހުށަހެޅުމާމެދު ނިންމުމުގެ ކުރިން ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 30 ދުވަހަށާއި އިތުރު 30 ދުވަހަށް (ޖުމްލަ 60 ދުވަސް) ވަގުތީ ބަންދު އަމުރު ނެރުމުގެ ޚާއްޞަ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 11)
ކުޑަކުދިންނާ ދޭތެރޭގައި ކުރެވޭ ޖިންސީ ކުށްތަކަކީ ސިއްރުން ކުރެވޭ ކުށްތަކަކަށްވާތީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ން ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކޮށްފައިވާއިރު، ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިތޯ ބަލަންވާނީ އެ ލުއި މިންގަނޑަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 14-16) [އަޣުލަބިއްޔަތު]
ދަޢުވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުކުރުމަށް ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 12 (ނ) ގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް އެދިދާނެއެވެ؛ ފަނޑިޔާރު އެއާމެދު ނިންމަންވާނީ ހެކިތަކާއި 60 (ށ) ގެ ސަބަބުތަކަށް ބަލައި ވީ އެންމެ އަވަހަކަށެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 107 އާއި 115 ގެ ކަންކަން ފުރިހަމަވެ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ދެވޭނެކަން ކަނޑައެޅެންދެން ބަންދާމެދު ނިންމުން ފަސްކުރުމަކީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި ނެތް ޝަރުޠެއް ލާޒިމުކުރުމެވެ. (ޕެރ. 18-19) [އަޣުލަބިއްޔަތު]
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22، 58 (ށ)، 59، 60 (ށ)، (ބ)، (ރ)(2)، (ޅ)، (ކ)، 107 (ހ)، (ނ)، 115، 212 (ށ)، (ނ) ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 (ހ)، 30، 31، 32 އަދި 33 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 12 (ނ)، 13 (ހ) އަދި 14 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ހާތިފް ހިލްމީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.