ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. (ކުއްޖާގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ސިއްރުކުރެވިފައި)
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ޖުވެނައިލް ކޯޓުން، ބަންދުގައި ހުރުމުން ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުމަށް ދަތިވާތީއާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާނެކަމަށް ނުފެންނާތީ، ކުއްޖާ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބޭންކަށް ޖަމާކުރަން ގެންދިޔަ ފައިސާ ދަބަހެއް ދެސައިކަލެއްގައި ހަތަރު މީހުން އައިސް ފޭރި މައްސަލައެއްގައި ޢަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ކުއްޖަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ޕީޖީ އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ފޭރުމުގެ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ، ޢުމުރުން 17 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާނެކަމަށް ނުފެންނާތީ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ޖުވެނައިލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕީޖީ ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60(ށ) އާއި ޚިލާފަށް، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ)) ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކުށަކީ ޖަމާޢަތް ހަދައިގެން ރޭވިގެން ހިންގާ ބޮޑު ފޭރުމެއް ކަމުންނާއި، ކުއްޖާ 17 އަހަރުގެ މުކައްލަފެއްކަމަށް ބެލެވޭތީއާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމާއި ކުރިންވެސް އެފަދަ ތުހުމަތެއް ކުރެވިފައިވާތީ، ކުއްޖާ މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނު ތަންދޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ކޯޓު ނިންމިއެވެ؛ ނަމަވެސް ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާތީ ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމަންވީ ޖުވެނައިލް ކޯޓުންނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ޖުވަނައިލް ކޯޓު 147-D/MA/2019/71
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އެދި ހުށަހަޅައިފިނަމަ ޖުވެނައިލް ކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ޖެހޭ
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި ކަމުގައި ވާއިރު، ތުހުމަތު ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްނަމަވެސް ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރުގެ މިންވަރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ކުރިން ޢަމަލުކުރި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހޭއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި ހާޒިރުނުވުމާއި ފިލުމާއި ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ކުޑަކުއްޖެއްނަމަ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 205 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އިޖުރާއަތުތަކާއި ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ ޤާނޫނުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކުގައިވާ އިޖުރާއަތުތަކަށް ބަލަން ޖެހޭނެއެވެ؛ ކުޑަކުދިން ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުކުރުމުގައި ޤާނޫނުއަސާސީއާއި މިހާރުގެ ޤާނޫނުތަކާއި ޚިލާފުނުވާ ވަރަކަށް ކުޑަކުދިން ކުރާ ކުށުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ ޤަވާޢިދުގެ 11 އަދި 12 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތުތަކަށް ބަލަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2، 3.3)
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގައި ކުޑަކުދިން ކުށުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭ ޢުމުރު ކަނޑައެޅެނީ ހަމައެކަނި ޢުމުރަށް ބަލައިގެން ނޫނެވެ؛ މުކައްލަފު ނުވަތަ ތަޞައްރަފު ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ (doli capax) ކުއްޖަކު ޖިނާއީ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަން ޖެހޭއިރު، 15 އަހަރާއި 18 އަހަރާ ދެމެދުގެ ކުއްޖަކު ކުރާ ކުށުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެކުއްޖާ އުފުލަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ދުރާލާ ރޭވިގެން ޖަމާޢަތް ހަދައިގެން ހިންގާ، އެއްލައްކަ ރުފިޔާއަށްވުރެ މަތީގެ ފޭރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށެއްކަމުން، ކުށުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުހަނު ނުރައްކާތެރި ކުށެއްކަމަށް ވާތީ، ކުއްޖާއަކީ ނުރައްކަލެއްކަމަށް ފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައި ކުޑަކުއްޖަކު ބަންދުކޮށް ބެހެއްޓިދާނެ ކަމަށް ޤަވާޢިދުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރި، ކުރިންވެސް އެފަދަ ކުށެއްގެ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުއްޖަކު މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނު ތަންދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާތަކަކީ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ މަރުޙަލާތަކެއް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އުޞޫލާއި އެކުގައެވެ؛ ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 3.4)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 205 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/91 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/91 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު)
- ކުޑަކުދިން ކުރާ ކުށުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ، ތަޙްޤީޤުކޮށް، އިންސާފުކޮށް އަދަބު ދިނުމުގައި ޢަމަލު ކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 6، 11، 12 ވަނަ މާއްދާ (12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ))
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.