ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2013/HC-A/93ހައިކޯޓު · 13 ނޮވެމްބަރު 2016 · މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ

ަޙްމަދު އައިމަން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 13 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ޖުވަނައިލް ކޯޓު 32/JV-C/2011ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖުވެނައިލް ކޯޓުން ފުލުހުންގެ ހެކިބަހާއި ޤަރީނާތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ކުއްޖާއަކީ 18 އަހަރު ނުފުރޭ ކުއްޖެއްކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ލުއި އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/77 ގެ ދަށުން 16 އަހަރާއި 8 މަސް ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭރުން ދަތުރުކޮށް އައި ދެމީހެއްގެ ފޮށިތެރޭގައި ބެޑްޝީޓުތަކުގެ ތެރޭގައި ހުރި ކެނަބިސް ފެނިގެން ފުލުހުން ފާރަލަމުން ދަނިކޮށް، ގެސްޓް ހައުސްއެއްގެ ކޮޓަރިއަކަށް ގޮސް އެ ބެޑްޝީޓުތައް ލާފައިވާ ކޮތަޅާ ޙަވާލުވި ކުއްޖާ ފުލުހުން ހައްޔަރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ފުލުހުން ފާރަލަމުން ދަނިކޮށް މަސްތުވާތަކެތި ހުރި ކޮތަޅަކާ ޙަވާލުވި ކުޑަކުއްޖެއްގެ މައްޗަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމާއި ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް އަތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާތޯ؛ ކުއްޖާގެ ޢުމުރަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ މިންވަރާއި، ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އާ ފުށުއަރާ މާއްދާއެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ބުނީ އެތެރެކުރުމުގައި ބައިވެރިވިކަން ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، ކިޑްނެޕް ކުރެވިފައިވާ މީހަކު ސަލާމަތްކުރަން ހީކޮށް އޮޅުވާލައިގެން ގެންގޮސް ކޮތަޅާ ޙަވާލުކުރީ ކަމަށާއި، 15 އަހަރުގެ ކުއްޖެއްގެ ޙާލަތަށް ނުބަލާ ނިންމާފައިވާކަމަށާއި، ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ފުށުއަރާ މާއްދާއެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތިން ފުލުހެއްގެ ހެކިބަހުން ކުއްޖާގެ އަތުގައި ކޮތަޅު އޮތްކަމާއި ކޮތަޅަކީ އެއްލާލަން ދިން އެއްޗެއްކަމަށް ކުއްޖާ ބުނިކަން ސާބިތުވާކަމާއި، ސަލާމަތްކުރަން ދިޔަކަމަށް ބުނާ ދިފާޢު ޢަމަލުން ފާހަގަނުކުރެވޭކަމާއި، ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ކުއްޖާ ޖިނާއީ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭކަމާއި، ދެ މާއްދާގައި ފުށުއެރުމެއް ނެތްކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ޖުވަނައިލް ކޯޓު 32/JV-C/2011
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކިޑްނެޕްކޮށްފައިވާ މީހަކު ސަލާމަތްކުރުމަށް ދިޔަކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ބުނިނަމަވެސް، އޭނާގެ ޢަމަލުން އެކަން ފާހަގަކުރެވިފައިނުވާކަން ހެކިންގެ ހެކިބަހުންނާއި އޭނާ ޢަމަލުކުރިގޮތްކަމަށް ބުނެ ބަޔާންކުރި ވާހަކަތަކުން އެނގެން ނެތްނަމަ، އެ ދިފާޢު ބަލައެއް ނުގަނެވެއެވެ؛ އެފަދަ ހާދިސާއެއް ދިމާވިނަމަވެސް ކުޑަކުއްޖަކު ޢަމަލުކުރަންވާނެ ގޮތަކީ އެހާދިސާއެއް ހިނގާފައިވާކަމަށް ބުނާ ތަނަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި ކަމާބެހޭ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް އެކަން ރިޕޯޓުކޮށް އެފަރާތްތަކުގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުމެވެ. (ޕެރ. 5(ރ))

ކުޑަކުދިން ކުރާ ކުށުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ، ތަޙުޤީޤުކޮށް، އިންސާފުކޮށް އަދަބުދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާގެ އުމުރުން 10 އަހަރު ފުރުނީއްސުރެ 15 އަހަރާ ހަމައަށް ކުށުގެ ޖިނާއީ މަސްޢޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭ ޖިނާއީ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ މައްސަލަތައް ހިމެނެއެވެ؛ އަދި ކުއްޖާގެ ޢުމުރުން 15 އަހަރު ފުރުނީއްސުރެ 18 އަހަރު ފުރުމާ ހަމައަށް އެކުއްޖާ ކުރާ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ކުށުގެ ޖިނާއީ މަސްޢޫލިއްޔަތު އެކުއްޖާ އުފުލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 5(ރ))

ކުޑަކުއްޖެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުވެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި، ޤާނޫނީ ގޮތުން ކުޑަކުއްޖެއްކަމުގެ މައްޗަށް ބައްލަވައި ޤާނޫނުން އެކުއްޖާއަށް ލިބިދޭ ލުއި ލިބިދީފައިވާނަމަ، ކުއްޖާގެ ޢުމުރަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށް ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. (ޕެރ. 5(ރ))

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ޙައްދުގެ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި އެހެނިހެން މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ، އެމީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމެވެ. (ޕެރ. 5(ބ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އާއި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ އެކުއެކީގައި ކިޔުމުން މިދެމާއްދާގައި ފުށުއެރުމެއް އޮތްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ އެހެނީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމަންޖެހެނީވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ފަދައިން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި އެކުށް ސާބިތުވާން އޮންނަ ޙާލަތްތަކުގައެވެ. (ޕެރ. 5(ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/77 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
  • ކުޑަކުދިން ކުރާ ކުށުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ، ތަޙުޤީޤުކޮށް، އިންސާފުކޮށް އަދަބު ދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާއިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ، 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ބ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
  • 2008/SC-A/08 (ސުޕްރީމް ކޯޓު) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
  • 2013/HC-A/82 (ހައިކޯޓު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ