ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-A/48ހައިކޯޓު · 1 ޑިސެމްބަރު 2016

ިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ (ދައުލަތް) ވ. ޚަދީޖާ ޒާހިރު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ފަހުގެ ޙުކުމަކުން ތަފާތުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 1 ޑިސެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: 202/S2C/2012ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ގޯތި ވަކިކުރީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 ވަނަ މާއްދާއާއި ގުޅުންހުރި ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބަލައި، ގޯތި ވަކިނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ރަޖިސްޓްރީ ހަދައި ޙަވާލުކުރުމަށް ސިޓީ ކައުންސިލަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތަށް ދޫކޮށްފައިވާ ގޯއްޗެއްގެ ބަދަލުގައި ދިން ގޯއްޗެއް ބަދަލު ނުދީ އޭނާގެ ކިބައިން ވަކިކުރުމުން، އެގޯތި ލިބިގަތުމަށް އެދި ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މައްޗަށް، ގޯތިތައް އޮތް ރަށް ނޫން ރަށެއްގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އެހެން ރަށެއްގައި އޮތް ގޯތިތަކާ ބެހޭ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، އެ މައްސަލަ ބެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭތޯ؛ އަދި ޤާނޫނު ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ގުޅުންހުރި ޤަޟިއްޔާއެއް ހުށަހެޅިފައިވުމުން އެ ޤާނޫނު ތަޠްބީޤުނުވާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ނުކުތާތަކުގައި ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތުން، ޤާނޫނުތައް ތަޠްބީޤުކުރި ގޮތް، ގޯތީގެ ބޮޑުމިނުގެ ޙައްދު އަދި ހެކި ހޯދި ގޮތް ހިމެނެއެވެ. ބަންޑާރަނައިބުގެ އޮފީހުން ފަހުން އިޚްތިޞާޞްގެ އިޖުރާއީ ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާ ހުށަހެޅީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޤަޟިއްޔާ ހުށަހެޅި ނިމިފައިވަނީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިފަހުން އައު ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމުން، ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ގޯތިތައް އޮތް ރަށުގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ނޫނީ އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނުލިބޭތީ، ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
202/S2C/2012
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުން)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނުއަސާސީގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަސްޢޫލިއްޔަތު ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަން ފިޔަވައި، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުންނާއި އިދާރާތަކުން ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި އަދި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށާއި އިދާރާތަކަށް ދަޢުވާ ރައްދުވާގޮތަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓުތަކުގައި ދައުލަތް ތަމްސީލްކުރާނީ ބަންޑާރަނައިބެވެ. (ޕެރ. 5 ހ)

މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ އިޚްތިޞާޞް ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅައި، އެކޯޓުތަކުގެ އިޚްތިޞާޞް އެޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 5 ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެޖަދުވަލުގައި ނުވަތަ އެޤާނޫނުގެ އެހެން މާއްދާއެއްގައި ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އިސްތިސްނާ ކޮށްފައިވާ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި، އެކޯޓެއް ހިމެނޭ ޖުޑިޝަލް ދާއިރާގައި ހިނގާ އެންމެހައި ޖިނާއީ، މަދަނީ އަދި ޢާއިލީ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކަށް ލިބިދީފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 5 ށ)

ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 ގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އެހެން މާއްދާއެއްގައި ކޮންމެ ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، ރަށެއްގެ ބިންބިމާއި ޢިމާރާތްތަކާއި ގޯތިގެދޮރާއި އެރަށުގައިވާ ނުއުފުލޭ މުދަލުގެ މައްސަލަތައް ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާނީ އެރަށެއްގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަކުންނެވެ. (ޕެރ. 5 ށ)

ކުރިން ހުށަހެޅި ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ބަދަލުގައި ނުވަތަ އެޤަޟިއްޔާ ބެލުމުގެ ގޮތުން ބަލާފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފައިނުވާ، އައު ދަޢުވާ ފޯމަކުން އައު ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި، އައު ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރަކާއެކު ކުރިއަށްގެންގޮސް ނިމިފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެއް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) އަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިފަހުން ހުށަހެޅި ނިމިފައިވާނަމަ، އެޤަޟިއްޔާ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ބެލެވޭނީ އެޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ. (ޕެރ. 5 ށ)

އެހެން ރަށެއްގައި އޮތް ގޯއްޗެއް ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދީ، އެގޯތި ލިބޭނެ ގޮތް ހަދާދިނުމަށް އެދި ހުށަހެޅި މައްސަލައަކީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 ގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، އެ ރަށެއް ނޫން ރަށެއްގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެކޯޓަށް ލިބިގެންވާ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކޯޓަކުން ކުރާ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 5 ށ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 133 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/09 ޢާއްމު ސިޓީ (14 ސެޕްޓެމްބަރ 2015)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/2015 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނަށް 03 ވަނަ އިސްލާޙް ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ދެންނެވުން (23 ޖުލައި 2015)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ