ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-S-A/25ހައިކޯޓު · 12 މާރިޗު 2020 · ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލް ވ. ޚަދީޖާ ޒާހިރު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 12 މާރިޗު 2020ދަށު ކޯޓު: ސ. މަރަދޫފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 92/S5C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މަރަދޫފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ދައުލަތުގެ ބަންޑާރަނައިބުގެ އިޢުތިރާޟެއް ނެތުމުން، ކަނޑައެޅި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ގޯތީގެ ކަންމުޑި ޖައްސައިދިނުމަށް ޑިޕާޓްމަންޓަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުރިން އަތޮޅު އޮފީހުން ދޫކުރި ގޯއްޗެއް ވަކިކޮށް އޭގެ ބަދަލުގައި ދިން 5000 އަކަފޫޓުގެ ގޯތިވެސް ކައުންސިލުން ވަކިކުރުމަށްފަހު، ހައުސިންގ މިނިސްޓްރީގެ އައްޑޫ ސިޓީ ޑިޕާޓްމަންޓުން އެ ގޯތި އަލުން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތާ ޙަވާލުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ކަންމުޑި ނުޖައްސައިދިނުމުން ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުރިން ދޫކުރި ގޯއްޗެއް ވަކިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ދިން ގޯއްޗެއްގެ ކަންމުޑި ޖައްސައިދިނުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި އަމުރަކީ ކުރިން ނިމިފައިވާ ޤަޟިއްޔާތަކާއި، ހެކީގެ ޤާނޫނާއި، ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ބުނީ ޙުކުމަކީ 65/S5C/2007 ޤަޟިއްޔާއާއި 2014/HC-A/48 ޤަޟިއްޔާއާ ފުށުއަރާ، ހެކީގެ ޤާނޫނާއި ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފު، ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ލިޔުމަކަށް ބިނާކުރި ޙުކުމެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގޯތި ދޫކުރުމާއި ވަކިކުރުމަކީ އިދާރީ ނިންމުންތަކެއް ކަމަށާއި، ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއިން މި ގޯތި ވަކިކުރަން ނިންމާފައި ނެތްކަމަށާއި، ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޙުކުމަކީ އިޚްތިޞާޞާ ބެހޭ ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، މުޢާމަލާތް ހިނގީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ކުރިން ކަމަށާއި، ހުށަހެޅުނު ލިޔުމަކީ ގުޅުންހުރި ހެއްކެއް ކަމަށް ބަލައި، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސ. މަރަދޫފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 92/S5C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ޙުކުމުން ވަކި ފަރާތެއްގެ ގޯތި ވަކިކުރަން ނިންމާފައި ނުވާނަމަ، އެ ފަރާތުގެ ގޯތި އިދާރީ ގޮތުން ވަކިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ދިން ގޯއްޗެއްގެ ކަންމުޑި ޖައްސައިދިނުމަށް ކުރާ ޙުކުމަކީ އެ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާގެ ނިންމުމަށް އަސަރުކުރާ ޙުކުމެއް ނޫނެވެ. ((ހ) ފުރަތަމަ ކަމަކީ)

HN2މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

ދަށުކޯޓަކަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުގެ ސަބަބުން ހައިކޯޓުން ޙުކުމެއް ބާޠިލުކޮށް، މައްސަލައިގެ އެހެން ނުކުތާއަކާ މެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާނަމަ، އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓެއްގައި ހަމަ އެ ގޯއްޗާ ގުޅޭ މައްސަލައެއް ބެލުމަކީ އެ ހައިކޯޓު ޙުކުމާ ޚިލާފުވުމެއް ނޫނެވެ. ((ށ) ދެވަނަ ކަމަކީ)

HN3މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

ޙަޤީޤަތެއް ސާބިތުވީ ކަމަށް ބެލެވެނީ އެކަން ސާބިތުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކުގެ މަތިން ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވުމުންނެވެ. ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ލިޔުންތަކުން ގޯއްޗެއް ދޫކޮށްފައިވާކަން ސާފުކޮށް އެނގޭނަމަ، ގޯތި ދީފައި ނުވާނެ ކަމަށް ބުނެ ފަހުން އިންކާރުކުރެވެން ނެތެވެ. ((ނ) ތިންވަނަ ކަމަކީ)

HN4މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

ބިމާބެހޭ މުޢާމަލާތެއް ހިނގައި ނިމިފައިވަނީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ހެދުނު ޤަވާޢިދުތައް ވުޖޫދުވުމުގެ ކުރިން ނަމަ، އެ މުޢާމަލާތަށް ބަލާނީ އޭރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ފަހުން އައި ޤާނޫނުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިން ދޫކުރި ގޯއްޗެއްގެ ބަދަލުގައި ގޯތި ދިނުން މަނާ ނުވެއެވެ. ((ނ)، (ޅ))

HN5މަދަނީ › ގޯއްޗާއި ބެހޭ މައްސަލަ

މައްސަލައިގައި ބަލާ މައުޟޫޢާ ގުޅިފައިވާ ޙަޤީޤަތެއް ހިމެނޭ ލިޔުމަކީ ހެކީގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅިދާނެ ލިޔުމެކެވެ. ((ރ)، (ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ފަނޑިޔާރުން ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާ އަދި ކޯޓު ޙުކުމްތަކާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ރ) [ޕީޑީއެފްގައި '646' އަދި '641 ވަނަ މާއްދާ'؛ 141 އަދި 142 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ބެލެވޭ]
  • ހެކީގެ ޤާނޫނު [ޕީޑީއެފްގައި '76/24' އަދި '64/90'] ގެ ހަގީގަތް ސާބިތުވުމާއި ގުޅުންހުރި ހަގީގަތްތަކާ ބެހޭ މާއްދާތައް [މާއްދާ ނަންބަރު ޕީޑީއެފްގައި ބަދަލުވެފައި]
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ދިރިއުޅުމަށް ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) [ޕީޑީއެފްގައި '6666/6' އަދި '66 ވަނަ މާއްދާ']
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/48 ޤަޟިއްޔާ
  • މަރަދޫފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 65/S5C/2007 ޤަޟިއްޔާ
  • މަރަދޫފޭދޫ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 41/S5C/2009 ޤަޟިއްޔާ (ލިޔެފައިވަނީ 41/S3C/2009)
  • މަރަދޫފޭދޫ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 59/S5C/94 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ހާތިފް ޙިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ