—

މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ބިރުދެއްކުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ ބަޔެއްގެ މެދުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭގޮތަށް މީހަކު ނުވަތަ މީހުން މެރުން، ނުވަތަ އެފަދަ މަޤްޞަދެއްގައި މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ގެއްލުން ލިބޭފަދަ ކަމެއް ކުރުން ނުވަތަ ކުރަން އުޅުމާއި، މީހަކު ނުވަތަ މީހުން ކިޑްނެޕްކުރުން، ނުވަތަ ގަދަކަމުން ފޮރުވުން، ނުވަތަ ރަހީނުންގެ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓުން، ނުވަތަ މިއިން ކަމެއް ކުރަން އުޅުމަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތަކެވެ. (ޕެރ. 03 (ހ))

ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، އެކުށް ކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ މެރުން، ނުވަތަ އުމުރަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ އަރުވާލުމެވެ. މިފަދަ ކުށެއް ކުރުމުގައި ނުވަތަ ރޭވުމުގައި ބައިވެރިވީ މީހެއްގެ އަދަބަކީވެސް އެއީއެވެ. (ޕެރ. 03 (ހ))

ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި މުއްތަހަމު މީހާ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ދޭ ބަޔާނުގައި، ކުށާމެދު ވާ އިޢުތިރާފަށް ބާރު ލިއްބައިދޭ ގުޅިފައިވާ ހަރުދަނާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކެއް ހުރެއްޖެނަމަ، ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ކުށްކުރި ކަމުގެ މައްޗަށް ވެވޭ އިޢުތިރާފަކީ، މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމަށްފަހު، ޝަރީޢަތުގައި އެކުށުގެ ޢަމަލަށް އިންކާރުކުރާ ޙާލަތުގައި، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އެހެނިހެން ހެއްކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބަލައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. ތަޙްޤީޤުގައި އިޢުތިރާފުވެފައިވަނީ މަޖްބޫރުންކަން ޝަރީޢަތަށް ބުރަވެވޭ މިންވަރަށް ސާބިތުކޮށް ނުދެވޭނަމަ، އަދި ތަޙްޤީޤުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަށް ތާކީދު ލިއްބައިދޭ އެހެން ހެއްކާއި ޤަރީނާ ހުރިކަމުގައިވާނަމަ، ތަޙްޤީޤުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފު ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ތަޙްޤީޤަށް ބަޔާން ދިން އިރު ނަގާފައިވާ ވީޑިއޯ ރިކޯޑިންގއަށް ބަލާއިރު، ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު ދީފައިވަނީ ބިރުދައްކައި މަޖްބޫރުކޮށްގެން ކަމަށް ބެލެވެން ނެތްނަމަ، ބަޔާނުގައި ސޮއިކޮށް އިނގިލީގެ ނިޝާން ޖަހާފައިވަނީ ބަޔާން ކިޔުމަށްފަހުގައިނަމަ، އަދި ބިރުދައްކައި މަޖްބޫރުކޮށްގެން ބަޔާން ދިންކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާފަދަ ހެއްކެއް އަދި ޤަރީނާއެއްވިޔަސް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، އެ ބަޔާން މަޖްބޫރުކޮށްގެން ނަގާފައިވާ ބަޔާނެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ)، 03 (ބ))

ކްރިމިނަލް ކޯޓާއި ޖުވެނައިލް ކޯޓަކީ ސުޕީރިއަރ ދަރަޖައިގައި ހިމެނޭ ދެ ކޯޓުކަމާއި، މިދެކޯޓުން ބަލާ މައްސަލަތަކާއި އިޚްތިޞާޞްވެސް ތަފާތުވެފައިވާކަމުން، މިދެކޯޓުން ކުރެ އެއް ކޯޓަކުން ނިންމާ ނިންމުމަކަށް އަނެއް ކޯޓުން ތަބާވުން ލާޒިމްވެގެން ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެކޯޓުން ކުރެ އެއްކޯޓަކުން ނިންމަވާ ނިންމެވުމަކަށް އަނެއް ކޯޓުން ރިޢާޔަތް ނުކުރެއްވުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ޖިނާއީ ދަޢުވާކުރުމާއި ދަޢުވާ ބަދަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާއާއި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ލިބިދީފައިވާ ބާރުތަކެކެވެ. ބަދަލުކޮށް ހުށަހެޅުނު ދަޢުވާއާ ގުޅޭ ގޮތުން ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތާއި، ދިފާޢު ތައްޔާރުކުރުމަށް ވަގުތާއި ފުރުޞަތާއި، ދިފާޢުގައި ވާހަކަދެއްކުމާއި ހެކި ހުށަހެޅުމާއި ދައުލަތުގެ ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިދީފައިވާނަމަ، ދަޢުވާ ބަދަލުކޮށް ޝަރީޢަތް ހިންގާފައިވަނީ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާއި އިޖްރާއާތާ އެއްގޮތަށް ނޫންކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ޢަމަލު ޢަމަލީ ގޮތުން ހިންގި ބަޔަކަށް ނޫނީ ކިޔައިދޭން ނޭނގޭ މިންވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ކިޔައިދީފައިވާ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގއަކީ ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ބާރުދޭ ހެއްކެކެވެ. އަދި ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތާއި ވަގުތާއި ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، އެޢަމަލަކީ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނުވަތަ ފަރުދުންގެ މެދުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭ ގޮތަށް ކުރެވުނު ޢަމަލެއްކަން އެނގޭނަމަ، ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))