ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/344ހައިކޯޓު · 20 ނޮވެމްބަރު 2016

މަރުޝިޔާ ވ. އަޙްމަދު ޙަމީދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 20 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 160/HMC/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
4 އަހަރުގެ އެޑްވާންސް ކުލި ބަލައިގަނެ ސޮއިކުރުމަކީ ހިނގަމުންދާ އެއްބަސްވުމަށް 4 އަހަރު އިތުރުކުރުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް) ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުން 01 ޖުލައި 2017 އަށް ދެމިގެންދާނެކަމަށް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުޅުމާލޭގެ ފްލެޓެއް 3 އަހަރަށް ކުއްޔަށްދީ، ދެން އިތުރު 1 އަހަރަށް މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށްފަހު، 2013 ގައި އިތުރު 4 އަހަރުގެ ކުލި (288,000 ރ) އެއްފަހަރާ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތަށް ދީފައިވިއެވެ. ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ތަން ހަވާލުކުރުމަށް އެދުމުން، އެއްބަސްވުން 2017 އަށް ދެމެހެއްޓުމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދިފާޢު ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެކިއެއް ޙާޟިރުނުކުރި ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންނުކުރުމާއި އަނެއް ހެކީގެ ހެކިބަސް ނުނެގުމަކީ ފްލެޓް ކުއްޔަށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވިފައިވާކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އަދި 2 ވަނަ ނަންބަރަށް ފުރިހަމައަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާކަމަށް (ދިފާޢުގެ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމާއި ހެކިބަސް ނުނެގުން).
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވި ފައިސާ ލިބިފައިވާކަން ލިޔެކިޔުމާއި އިޢުތިރާފުން އެނގޭކަމަށާއި، ހެކިއެއް ޙާޟިރުނުކުރި ސަބަބު ރިޕޯޓުގައި ނުލިޔުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫން ނަމަވެސް، ލިޔެކިޔުމުން ފެންނަ ޙަޤީޤަތްތައް ހެކިބަހުން ބަދަލު ނުވާނެތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 160/HMC/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ޚަސްމުންގެ ދައުރަކީ އީޖާބީ ދައުރެކެވެ. ޚަސްމުންގެ އަތުގައިވާ ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެންމެހާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުން ޚަސްމުންނަށް ފަހިކޮށްދޭންވާނެއެވެ. މިފަދަ ޙައްޤަކުން ޚަސްމަކު މަޙުރޫމްކުރުމަކީ މަތީ މަރުޙަލާއެއްގައި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރެވިދާނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ޚަސްމުންގެ ފަރާތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތަކުގެ ތެރެއިން މައްސަލައާއި ގުޅުންހުރީ ކޮން ހެކިތަކެއްކަމާއި، ހެކި ހުށަހެޅެނީ ކޮންކަމެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައިކަން މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރަކު ވަޒަންކުރުމަށްފަހު، ޝަރީޢަތުން ބަލައިގަނެވިދާނެ ހެކިތަކާއި ބަލައި ނުގަނެވޭނެ ހެކިތައް އަދި ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރެވޭނެ ހެކިންނާއި ޙާޟިރުނުކުރެވޭނެ ހެކިން ފަނޑިޔާރުގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ޚަސްމުންގެ ފަރާތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތަކުގެ ތެރެއިން ބަލައިގަނެވެންނެތް ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުކުރެވެންނެތް ހެކި ހުރިނަމަ، އެކަން އެގޮތަށް ނިންމަންޖެހުނު ސަބަބެއް މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރު އެމައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަ ކުރައްވަންޖެހޭނެއެވެ. އަދި ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރު ނިންމަވާފައިވާ ސަބަބަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަމުގައިވެސް ވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ހެކިއެއް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުކޮށް އެ ހެކިއެއް ހުށަހެޅި ފަރާތާ އެއްކޮޅަށް ހެކިބަސްދިންކަމުގައިވީނަމަވެސް، މައްސަލައިގައި ލިޔެކިޔުމުން ފެންނަން ހުރި ޙަޤީޤަތްތައް ހަމައެކަނި އޭނާގެ ހެކިބަހުން ބަދަލުކުރެވިދާނެކަމަށް ނުފެންނަނަމަ، އޭނާގެ ހެކިބަސް ޝަރީޢަތުން ނަންގަވާފައިނުވުމަކީ، ހަމައެކަނި އެސަބަބުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދަށު ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުން ބަދަލު ކުރަންޖެހޭ ފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮތުން ހަރުދަނާ ސަބަބެއްކަމަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ