ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/195ހައިކޯޓު · 1 އޮގަސްޓް 2019 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް ވ. ޖޭއެޗް ރިސޯޓްސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 1 އޮގަސްޓް 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1839/Cv-C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ނޯޓިސް ފޮނުވާފައިވަނީ ލީސް އެގްރީމެންޓާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، އެ ނޯޓިހުގެ ސަބަބުން ލީސް ބާޠިލު ނުވާނެކަމަށާއި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ކުންފުންޏަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހދ.ކުޑަމުރައިދޫ 25 އަހަރަށް ރިސޯޓަކަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 2006 ގައި ލީސް އެގްރީމެންޓެއް ސޮއިކުރިއެވެ. 4 ވަނަ އެޑެންޑަމްގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 180 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފައިނޭންޝަލް ޑޮކިއުމަންޓް ހުށަނާޅާތީ، 5 ފެބްރުއަރީ 2015 ގައި 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެގްރީމެންޓް ބާޠިލުވާނެކަމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ނޯޓިސް ފޮނުވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ފައިނޭންޝަލް ޑޮކިއުމަންޓް ހުށަނާޅާތީ ހދ.ކުޑަމުރައިދޫގެ ލީސް އެގްރީމެންޓް 7 ދުވަހުގެ ނޯޓިހަކުން ބާޠިލުކުރުމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ފޮނުވި ނޯޓިސް، ލީސް އެގްރީމެންޓާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯއާއި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ކުންފުންޏަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އެއްބަސްވުން މާނަކުރަންވާނީ އޭގެ މަޤްޞަދަށް ބަލައިކަމަށާއި (2019/HC-A/139)، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) ގެ ރޫޙާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ޙައްޤު ކަނޑައެޅުމަކީ 23 ވަނަ މާއްދާއާއި clean hands ޑޮކްޓްރިނާ ޚިލާފުކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ބާޠިލުކުރެވޭ 5 ޙާލަތުގެ ތެރޭގައި ފައިނޭންޝަލް ޑޮކިއުމަންޓް ހުށަނާޅުން ނުހިމެނެއެވެ؛ އެއީ fundamental breach އެއް ނޫން ކަމުން 26 ވަނަ މާއްދާގެ ނޯޓިސް އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރަންޖެހުނެވެ. ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭންޖެހެނީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1839/Cv-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 11 (ހ)، 17، 21 (ހ) އަދި 22 (ހ) ވަނަ މާއްދާތަކުގެ ދަށުން އެގްރީމެންޓެއް ބާޠިލުކުރެވޭނީ އެގްރީމެންޓުގައި ބުނާ ގޮތަކަށް، ބާރުނުފޯރާ ޙާދިސާއަކުން، ބައިވެރިން އެއްބަސްވެގެން، ޣައިރު ޤާނޫނީވެގެން، މުއްދަތު ހަމަވެގެން، ނުވަތަ އަނބުރާ އިޢާދަނުކުރެވޭ ޚިލާފުވުމަކުންނެވެ. (ނ)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެގްރީމެންޓެއް ބާޠިލުވިކަމަށް ބުނާ މައްސަލަތަކުގައި ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހޭނީ ބާޠިލުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރުމަށް ބައިވެރިން އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތާއި، ހުށަހަޅާ ސަބަބަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ބާޠިލުކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ސަބަބެއްތޯއާއި، ޚިލާފުވުމަކީ ޤަޞްދުގައި ކުރި ކަމެއްތޯއެވެ؛ އަދާނުކުރި ޒިންމާއަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ފަދަ ޒިންމާއެއްތޯ ދެނެގަނެވޭނީ އެއްބަސްވުމަށް ބެލުމުންނެވެ (2016/HC-A/182). (ނ)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ނޯޓިސް ނުދީ ވަގުތުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭ މާއްދާއެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ ސަބަބަކަށް، އެ މާއްދާގެ ދަށުން އެގްރީމެންޓް ބާޠިލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ރ)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފައިނޭންޝަލް ޑޮކިއުމަންޓް ހުށަނާޅުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ރޫޙާއި މަޤްޞަދަށް ބަލާއިރު fundamental breach އެއް ނޫނެވެ؛ ކުލި ނޫން ކަމެއްގައި ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ ބާޠިލުކުރުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ނޯޓިސް ދީ، އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރަންޖެހެއެވެ. (ބ)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއަކު ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކޮށްގެން އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ގެއްލުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭންޖެހެއެވެ؛ އެހެންކަމުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާއާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ) (1) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ކ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (1)، (2) އަދި (ނ)، 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 23 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
  • ލީސް އެގްރީމެންޓުގެ 23 އަދި 26 ވަނަ މާއްދާ؛ 4 ވަނަ އެޑެންޑަމްގެ 8 އަދި 11 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/182 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/139 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޢަލީ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ