ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/495ހައިކޯޓު · 26 ފެބުރުއަރީ 2019 · ފައިސާ ހޯދުން

ޝަކީލާ އިބްރާހީމްދީދީ ވ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 26 ފެބުރުއަރީ 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2361/Cv-C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޑިޕޮސިޓުގެ ތެރެއިން ބާކީ 25,000 ރުފިޔާ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ދައްކަންޖެހޭކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 6 މަސް ތެރޭގައި ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޢިމާރާތެއްގެ ފަސްޓް ފްލޯރ 2 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން 30,000 ރުފިޔާ ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓުގެ ގޮތުގައި ބެހެއްޓިއެވެ. ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ބުނީ 10,000 ރުފިޔާ އަނބުރާ ދިން ކަމަށާއި ބާކީ 20,000 ރުފިޔާ މަރާމާތަށް ޚަރަދުވި ކަމަށެވެ؛ 5,000 ރުފިޔާގެ ޗެކެއް ބައުންސްވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޔަށް ދިން ތަނުގެ ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓުގެ ބައެއް މަރާމާތުތަކަށް ޚަރަދުކުރިކަމަށް ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ބުނާއިރު، އެ ދިފާޢު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ކާކު ކަމާއި، ޑިޕޮސިޓުގެ ބާކީ ފައިސާ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ދައްކަން ޖެހޭކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ ޞައްޙަ ގޮތުގައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުއްޔަށްދިން ފަރާތް (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް) ބުނީ އެއްބަސްވުމުގެ 13 އާއި 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަރާމާތަށް ޑިޕޮސިޓު ޚަރަދުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާކަމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރާ ކަމަށާއި (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 (ހ)، 20 (ހ))، ބިލު ދިން ފަރާތް ހެކިބަހަށް ޙާޟިރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ދިފާޢީ ހެކި ދެއްކުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލުވާލި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މަރާމާތަށް ޚަރަދުކުރިކަމުގެ ދަފްޢު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ. ހުށަހެޅި ބިލުން މަސައްކަތް ކުރިކަމާއި ޚަރަދު ކުރިކަން ނުވަތަ އިހުމާލުން ލިބުނު ގެއްލުމަށް ކުރި ޚަރަދެއްކަން ސާބިތުނުވެއެވެ. ބައުންސްވި ޗެކަށް ފައިސާ ނުލިބޭތީ 25,000 ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހޭކަމަށް ނިންމީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2361/Cv-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުގައި މަދަނީ ޚުޞޫމާތުތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. އަދި މި މާނައިގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަކީ ހަމައެކަނި ކޯޓަށް ދަޢުވާ ހުށަހަޅާ ފަރާތެއް ނޫނެވެ؛ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރިމަތިކުރާ "ދަފްޢު" (plea) ނުވަތަ ދިފާޢީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަކީ އެ ދަފްޢެއް ކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. (2010/SC-A/02) (3 (ށ))

HN2މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ސެކިއުރިޓީ ޑިޕޮސިޓުން ތަނުގެ މަރާމާތަށް ޚަރަދުކުރިކަމަށް ބުނާ ފަރާތުން އެ ދަފްޢު ސާބިތުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ބިލުގައިވާ މަސައްކަތްތައް ކުރިކަމާއި ޚަރަދުތައް ކުރިކަން އެނގޭނެ ހުއްޖަތެއް ނެތި، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް ތަން ދޫކޮށް އެއް އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުން ޙަވާލުކުރި މަސައްކަތެއްގެ ބިލަކީ، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ އިހުމާލުން ލިބުނު ގެއްލުމަށް ކުރި ޚަރަދެއްކަން ސާބިތުވާ ހުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (3 (ށ))

HN3މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ޑިޕޮސިޓުގެ ބައެއް އަނބުރާ ދިނުމަށް ދޫކުރި ޗެކް ބައުންސްވެ ފައިސާ ނުލިބިއްޖެނަމަ، އެ އަދަދު ދައްކާފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެ ނުވެއެވެ؛ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ލިބިފައިވާކަމަށް އިޢުތިރާފުވި އަދަދު ފިޔަވައި ބާކީ އަދަދު ދައްކަން ޖެހޭނެއެވެ. (3 (ށ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
  • 2010/SC-A/02 (ސުޕްރީމް ކޯޓު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ