ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/208ހައިކޯޓު · 27 ޖޫން 2018 · އުފަން ތާރީޚު ބަދަލުކުރުން

މުޙައްމަދު އަސްލަމް ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 27 ޖޫން 2018ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1221/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 1956 ވަނަ އަހަރަކީ ޞައްޙަ އަހަރު ނޫންކަން ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކުން ސާބިތުނުވާތީ އުފަން އަހަރު ބަދަލުކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމްކުރި.
ވާޤިޢާ
އައިޑީ ކާޑުގައި 1956 ކަމަށް ލިޔެފައިވާ އުފަން ތާރީޚަކީ ޞައްޙަ ތާރީޚެއް ނޫންކަމަށާއި ޞައްޙަ ތާރީޚަކީ 1943 ކަމުގައި ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް އެދި ދަޢުވާކުރި. އައިޑީ ކާޑު ހެއްދުމަށް އޭނާ ހުށަހެޅި ފޯމާއި މާލޭ ރަށްވެހިންގެ ރަޖިސްޓްރީތަކުގައިވެސް އުފަން އަހަރަކީ 1956.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އައިޑީ ކާޑުގައިވާ އުފަން އަހަރަކީ ޞައްޙަ އަހަރު ނޫންކަން ސާބިތުނުވާތީ ބަދަލުކޮށްނުދިން ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ޢުމުރު ބަދަލުކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލުތަކާއި (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/03 ޢާއްމު ސިޓީ) ހެކީގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯ؛ އަދި ހައިކޯޓުގައި ފަހުން ފާހަގަކުރި އައު ކަމެއް ބެލޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރުގައިވާ ކަންކަމަށް ފުރިހަމައަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށް. ޙުކުމް އިއްވުމަށް ބޭއްވި މަޖިލީހުގައި ބުނީ އައިޑީ ކާޑުގައިވާ އަހަރުން ކޮއްކޮ އޭނާއަށްވުރެ ދޮށިވާކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢާއްމު ސިޓީއާއި ހެކީގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އައިޑީ ކާޑަކީ އެންމެ ސައްޙަކަން ބޮޑު ރަސްމީ ލިޔުންކަމާއި، އޭނާ އިޤުރާރުވި މަޢުލޫމާތާ ދެކޮޅު ހަރުދަނާ ހެކި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ބުރަ ނުއުފުލޭތީ ޙުކުމް ޤާއިމްކޮށް، ފަހުން ފާހަގަކުރި އައު ކަމަކީ މުހިއްމު ކަމަކަށްވާތީ ހެކިތަކާއެކު ދަށުކޯޓަށް އަލުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދިން.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1221/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އައު ހެކިތަކާއެކު ދަށުކޯޓަށް އަލުން ހުށަހެޅިދާނެކަމަށް އަންގައި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އުފަން ތާރީޚު ބަދަލުކުރުން

ޢުމުރު ބަދަލުކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީޢަތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނީ، އެ މައްސަލައެއްގެ ބާވަތަށާއި ހުށަހަޅާފައިވާ ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އޭނާ ރަށްވެހިވެފައިވާ ރަށެއްގެ ރަށު ކައުންސިލަށް ނުވަތަ މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް، ނުވަތަ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ނޭޝަނަލް ރެޖިސްޓްރޭޝަނަށް ނުވަތަ މިނޫނަސް މިފަދަ މަޢުލޫމާތު ރައްކާތެރިކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް ޚާއްސަކުރެވިފައިވާ އިދާރާތަކަށް ޢުމުރާބެހޭ ގޮތުން ލިޔެ އިތުރަށް މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުމަށްފަހު އެ ލިބުނު މަޢުލޫމާތަކަށާއި އަދި މިނޫނަސް ކޯޓުން ޤަބޫލުކުރާ، ރަސްމީ ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

އުފަން ތާރީޚު އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް އޮތްނަމަ، އުފަންދުވަސް ކަނޑައެޅުމުގައި ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަންވާނީ އުފަންތާރީޚް އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެވެ. ހެކިންގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން، އުފަންތާރީޚާބެހޭގޮތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ އުފަންތާރީޚު އަންގައިދޭ އެއްވެސް ރަސްމީ ލިޔުމެއްނެތްކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

HN3މަދަނީ › އުފަން ތާރީޚު ބަދަލުކުރުން

އުފަންތާރީޚު އަންގައިދޭ އެއް ލިޔުމަށްވުރެ ގިނަ ލިޔުން ހުރެ އެލިޔުންތަކުގައިވާ މަޢުލޫމާތު ތަފާތުނަމަ، އުފަންތާރީޚް ކަނޑައެޅުމުގައި ބަލާނީ އެތަނުން އެންމެ ސައްޙަކަން ބޮޑު ލިޔުމަށެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ޢުމުރު ބަދަލުކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ރަސްމީ ލިޔުމެއްގައި އޮތް ޢުމުރަކީ އަސްލު ޢުމުރުނޫންކަމަށް ސަލާމަތް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ (މިސާލަކަށް ބޭބެއަށްވުރެ ކޮއްކޮގެ ޢުމުރުން ދޮށިވުން ނުވަތަ މައިންބައިފައިންނާއި ދަރިފުޅުގެ ޢުމުރު ދާދި އެއްވަރުވުން) ފަދަ މައްސަލަތައް ފާހަގަވާން ހުރިނަމަ، އުފަންތާރީޚު އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް އޮތްނަމަވެސް ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން ޢުމުރާއި ބެހޭގޮތުން ގޮތެއް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާފަދަ އުފަންތާރީޚު އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއްކަމުގައި ބެލިދާނެ ލިޔުންތަކަކީ އެމީހެއްގެ ފޫޅުމާ ފޯމާއި ވިހާމަރުވާއާއި، އުފަންވުމުގެ ރަޖިސްޓްރީއާއި އުފަންދުވަހުގެ ސެޓްފިކެޓާއި އެމީހެއްގެ ކާކުކަން އަންގައިދޭ (އައި.ޑީ) ކާޑާއި ޕާސްޕޯޓުފަދަ ލިޔުންތަކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ފަރާތެއް އަމިއްލައަށް ރަސްމީ އިދާރާއެއްގައި އިޤުރާރުވެފައިވާކަމަކާއި ދެކޮޅު އަދި އުފަން ތާރީޚު އަންގައިދޭ ލިޔުންތަކުގެ ތެރެއިން ފެންނަން އޮތް އެންމެ ސައްޙަކަން ބޮޑު ލިޔުމާއި ދެކޮޅު އެކަންކަން ނަފީކުރާފަދަ ހަރުދަނާ ހެކިތަކެއް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަކީ އެ ފަރާތް އުފުލަންޖެހޭ ބުރައެކެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލަނީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައް އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެން ކަމުން، ދަށުކޯޓުގައިވެސް ހައިކޯޓުގައިވެސް މީގެ ކުރިން އެއްވެސް އަޑުއެހުމެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާ އައު ކަމެއް، އަޑުއެހުންތައް ނިމި ޙުކުމްކުރުމަށް ބޭއްވި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ފާހަގަކުރުމުން، އެކަން އިތުރަށް ހައިކޯޓުން ބަލައި އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ބ))

މައްސަލައިގެ ބާވަތަށް ބަލާއިރު ފާހަގަކުރާ ކަމަކީ މުހިއްމު ކަމެއްކަމުގައި ބެލެވޭނަމަ، އަލަށް ފާހަގަކުރެވުނު ހެއްކާއި އެކު މައްސަލަ އަލުން ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/03 ޢާއްމު ސިޓީ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ