އަޙްމަދު ފާރިސް މައުމޫން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމާއި، ކުށް ބޮޑުކަމާއި، ތަޙުޤީޤު ކުރިއަށްދާތީ ހެކި ނައްތާލުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބިރުވެރިކަމަށް ބިނާކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ މައްޗަށް އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ ވޯޓަށް މެންބަރުންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި މެންބަރެއް، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ބަހައްޓަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 19 ޖުލައި 2017 ގައި އަމުރުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތަޙުޤީޤު ކުރިއަށްދާ މައްސަލައެއްގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރެއް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯއާއި، ބަންދު އަޑުއެހުން ސިއްރުކުރުމާއި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން 11 ނުކުތާ ހުށަހަޅައި، ސިއްރު އަޑުއެހުން، މަޖިލީހުގެ ޤަވާޢިދުގެ 202 (ރ)، ހައްޔަރުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު، ޖަލުގެ ޤާނޫނީ ޙައިޘިއްޔަތު، ހެކި ނެތުމާއި އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ސިފަ ގެއްލުން ފާހަގަކުރިއެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ސިއްރުކުރީ ދައުލަތުން އެދުމުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 143 (ށ) ގެ ދަށުން ކަމަށާއި، އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ސިއްރުކުރުމަށް ދައުލަތުން އެދުނުކަމުގެ ލިޔުމެއް ފައިލުގައި ނެތުމާއި ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު ފުލުހުންގެ މަރުކަޒަށް ނުގެންދިއުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ފެނުނެވެ. އެހެން ނުކުތާތަކުގައި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމާއި ޤާނޫނުގެ ޙާލަތަށް ބަލައި، ބަންދަށް ހެކި ހުރިކަމާއި އެހެން އިޖުރާއަތުތައް ބާޠިލު ނޫންކަމަށް ފެނުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2017/4166
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ޙުކުމުގެ ނިންމުން ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް؛ …ޙުކުމުގެ ނިންމުން ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް؛ ތަޙުލީލުގައި ބަންދު އަޑުއެހުން ސިއްރުކުރުމާއި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ފާހަގަކޮށް، އެހެން ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަނެފައި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 45 އަދި 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރި ޤާނޫނަކާ އެއްގޮތަށް މެނުވީ ނުވަތަ ކޯޓު އަމުރަކުން ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ހުރެގެން މެނުވީ މީހަކު ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ؛ ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާ 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކުރަންވާއިރު، ބަންދު ޤާނޫނީތޯ ކަނޑައަޅާ މަޖިލީހުގައި ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 32-35)
ހާމަކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމަކީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގެ އަސާސީ ކަމެއް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ސިއްރުކުރެވޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ؛ އަޑުއެހުން ސިއްރުކުރުމަށް ދައުލަތުން އެދުނުކަމުގެ ލިޔުމެއް ފައިލުގައި ނެތްނަމަ، ބަންދު އަޑުއެހުން ސިއްރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 36-37)
"ބާޠިލުކަމެއްގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވާ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާޠިލުކަމެކެވެ" މި ޢިބާރާތް ކޮންމެ ކަމަކަށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ ނޫނެވެ؛ ބާޠިލުކަމަށް ބުނާ ކަމުގެ ޒާތާއި ބާވަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެއީ އިޖުރާއަތަކާ ޚިލާފުވުމުން ނުވަތަ ޣައިރު ޤާނޫނީ ޚިލާފެއްގެ ސަބަބުން ބާޠިލުވާ ކަމެއްތޯ ސާފުވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 38-39)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 204 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކޯޓު އަމުރު ދޫކުރުމުގެ ޤަވާޢިދު އެކުލަވާލާފައި ނެތްހިނދު، އެއް ދުވަހު ދެ ފަނޑިޔާރަކު އަމުރު ނެރުމަކީ ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ؛ އެއް ދުވަހު ކޯޓު އަމުރުތަކުގައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނީ އެއް ފަނޑިޔާރަކު ކަމަށް ކަނޑައަޅާ ޤާޟީންގެ މަޖިލީހުގެ ނިންމުމެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 40-41)
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާއަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު މާއްދާއެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2013/SC-C/12) ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، މަޖިލީހުގެ ޤަވާޢިދުގެ 202 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ގޮތަކީ މެންބަރަކު ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރުމަށް އޮތް މުޠުލަޤު ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 42)
ކޯޓު އަމުރަކުން ނުވަތަ ނުލައި ހައްޔަރުކުރާ މީހަކު ލަސްނުކޮށް އެންމެ ކައިރީގައިވާ ފުލުހުންގެ މަރުކަޒަކަށް ގެންދަންވާނެއެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ))؛ ދައުލަތުން އިންކާރުނުކުރާ ޙާލަތެއްގައި ސީދާ ކަސްޓޯޑިއަލަކަށް ގެންދިއުމަކީ އެ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 43)
އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސަސް ޖަލެއްގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް ކަނޑައަޅާފައި ނުވުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށްޓަކައި މިނިސްޓަރު ކަނޑައަޅާ ތަނެއް ޖަލެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެ އަސާސެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 44)
ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުށަހެޅިފައިވާކަން ބަންދު އަމުރުން އަދި ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭނަމަ ބަންދުކުރުމަށް އަސާސް ހަމައެވެ؛ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލިސް މެދުކަނޑާލުމަށްފަހު އަލުން ފެށުމަކީ ނުވަތަ ފަނޑިޔާރު ބޭރަށް ދާއިރު ފައިލް ގެންދިއުން ލާޒިމް ނުވުމަކީ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ ސިފަ ގެއްލޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 45-46)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16، 20، 42 (ށ) އަދި (ނ)، 45، 46، 48 (ރ)، 49، 57، 68، 69 އަދި 143 (ރ) ވަނަ މާއްދާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 45 (ހ)، 58، 59، 60، 143 (ށ)(5) އަދި 204 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 (ހ) އަދި 4 (ހ) ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2013 (އެންޓި ޓޯޗަރ ޤާނޫނު) (ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2013 (ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ
- ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޤަވާޢިދުގެ 202 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/189
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-C/12
- ހައިކޯޓުގެ 2015/HC-A/170
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.