ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/38ހައިކޯޓު · 12 ޖޫން 2017 · ވަޒީފާއާބެހޭ

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 12 ޖޫން 2017ބާވަތް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، ރިޑަންޑަންސީގެ ސަބަބުން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވި ނަމަވެސް އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާތީ، އަނބުރާ ވަޒީފާ ނުދީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 85 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މާލީ ބަދަލާއި، މުސާރައިން އުނިކުރި ފައިސާއާއި ނޯޓިސްގެ ފައިސާ ދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
2001 އިން ފެށިގެން ކުންފުންޏެއްގެ ސޭލްސް މެނޭޖަރުގެ ވަޒީފާގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު، މާލީ ދަތިތަކާ ހުރެ ކުންފުނި ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމުގެ ތެރެއިން ވަޒީފާ ރިޑަންޑަންޓްވީ ކަމަށް ބުނެ 2012 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުންފުނި ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމުގެ ތެރެއިން ރިޑަންޑަންޓްވީ ކަމަށް ބުނެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވޭތޯ، އަދި ޓްރައިބިއުނަލުން މާލީ ބަދަލު ކަނޑައެޅުމުގެ ބަދަލުގައި އަނބުރާ ވަޒީފާ ދޭންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން، ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތެއް ނުއުފެދޭކަމަށާއި، ކުންފުނި ފުޅާކޮށް ސޭލްސް މެނޭޖަރުގެ ވަޒީފާ އުވިފައި ނުވާކަމަށާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކުރާކަމަށް ބުންޏެވެ. ކުންފުނީގެ ފަރާތުން، މާލީ އަދި އިޤްތިޞާދީ މައްސަލަތަކާ ހުރެ އޮނިގަނޑަށް ބަދަލު ގެނައުމުން ވަޒީފާ ރިޑަންޑަންޓްވީކަމަށް ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ރިޑަންޑަންޓް ކުރެވުނީ ހަމައެކަނި މި މުވައްޒަފަށްވެ، އަލަށް އިތުރު މަޤާމުތައް އުފެދުނު ނަމަވެސް އެ ފުރުޞަތު އޭނާއަށް ހުށަނާޅާތީ، ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވިކަމަށް ނުބެލެވޭތީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށާއި، މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލައި އަންގާފައި ނުވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަންވެސް ޤާއިމުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އަނބުރާ ވަޒީފާ ދިނުމަށް އަމުރުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ އަނބުރާ ވަޒީފާ ދީ، ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް އަމުރުކުރި

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ވިޔަފާރީގެ ނަފާ ހޯދުމަށް ހިންގޭ ކުންފުނިތައް ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމަށް ނުވަތަ ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުންފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފަކު ދޫކޮށްލަންޖެހިއްޖެނަމަ ނުވަތަ މަދުކުރަންޖެހިއްޖެނަމަ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭ އުޞޫލެއް ޤާއިމުކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، އެފަދަ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފަކު ނުވަތަ މުވައްޒަފުންތަކެއް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްއޮތް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ސަބަބަށްޓަކައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި، ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯއާއި، އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ހެޔޮނިޔަތުގައިތޯއާއި، އެއީ ވަކި މުވައްޒަފަކު ނުވަތަ މުވައްޒަފުންތަކެއް ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްޓަކައި ކޮށްފައިވާކަމެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއާއި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާނެ މުވައްޒަފުން ކަނޑައެޅުނުގޮތަކާއި، ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި (substantive fairness) އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (procedural fairness) ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ބަލާ އެކަންކަން ކަށަވަރުވާން ޖެހޭނެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/89) (ޕެރ. 3(ށ))

ރިޑަންޑަންޓްވާ މުވައްޒަފުން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގައިވެސް އެކުލެވިފައިވާ އުޞޫލެއް ކަމުން، އެ ޤާނޫނު ހިންގޭނެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުވައްޒަފަކުވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، އެމުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ސަބަބަކީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަމަށް ވުމެވެ؛ އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އިޖްރާއާތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖްރާއާތަކަށް ވުމެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/134) (ޕެރ. 3(ށ))

ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން، ރިޑަންޑަންޓްވެގެން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނީ، ކުންފުނި ރީސްޓްރަކްޗަރކޮށް މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުންފުންޏަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ (economic) ސަބަބުތަކަށްޓަކައި، ކުންފުނިން ހެޔޮނިޔަތުގައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމަށް ވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރުމުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ޢާންމު ޙާލަތްތަކުގައި ކަނޑައެޅޭނީ، ކުންފުންޏަށް ދިމާވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓްކޮށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަންޖެހިފައިވާކަން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލައި އަންގާފައިވުމާއި، ރިޑަންޑަންޓްވުމުގެ ސަބަބުން ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފުން ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއާތާއި އުޞޫލުތަކަކީ ކޮބައިކަން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލައި އަންގާފައިވުމާއި، ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ނޯޓިސް ނުވަތަ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީފައިވާނަމައެވެ؛ މީގެއިތުރުން، ރިޑަންޑަންޓްވެގެން ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފުންނަށް ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތަކެއް ދިނުމަށް ކުންފުނިން ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެ ޢިނާޔަތް ލިބިދެވޭނެގޮތާއި މިންގަނޑުތައް ކުރިން ކަނޑައެޅި، މުވައްޒަފުންނަށް އެނގިފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތެއް ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުރިމަތިވެފައިވާކަން އަދި ރިޑަންޑަންޓްވެގެން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ހެޔޮނިޔަތުގައިކަން އަދި އެކަމަކީ ވަކި މުވައްޒަފަކު ނުވަތަ މުވައްޒަފުންތަކެއް ކަނޑައެޅިގެން ވަޒީފާއިން ބޭއިންސާފުން ވަކިކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކޮށްފައިވާކަމެއް ނޫންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ވަޒީފާދިން ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ކުންފުނީގެ އޮނިގަނޑަށް ގެނެވުނު ބަދަލާ ގުޅިގެން ރިޑަންޑަންޓް ކުރެވުނު ހަމައެކަނި މުވައްޒަފަކީ އެ މުވައްޒަފަށްވެ، އަލަށް އެކުލަވައިލެވުނު އޮނިގަނޑުން އިތުރު މަޤާމުތަކެއް އުފެދުނުއިރު އެކަން އޭނާއަށް އަންގައި އިތުރު ވަޒީފާއަކަށް ގެނައުމުގެ ނުވަތަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެމެ އެކަން އަންގާފައި ނެތްނަމަ، ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވަނީ ހެޔޮނިޔަތުގައި ކަމާމެދު އަދި ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތެއް އޮވެގެން ކުރި ކަމެއްކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭތީ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ
  • އިންޓަނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޮގަނައިޒޭޝަންގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158)
  • އިންޓަނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޮގަނައިޒޭޝަންގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ރެކޮމެންޑޭޝަން 1982 (ނަންބަރު 166)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/89
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/134

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ