ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 3 އަހަރާއި 2 މަހާއި 12 ދުވަހަށް ޖަލަށް ލުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ބޭރުން ފަރުވާ ހޯދުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ ވޯޓުގެ ކުރިން ޖަލްސާއެއްގައި، ރައީސް ބޭރުކުރުމަށް ވޯޓުދީފިނަމަ މެމްބަރުންނަށް ދާއިރާގެ ޓިކެޓް ދޭނެކަމަށާއި އެހީތެރިވާނެކަމަށް ބުނެ ވާހަކަދެއްކިކަމަށް ބުނެ ރިޝްވަތު ދިނުމަށް ހުށަހެޅުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. ކުރީގެ މައްސަލަ (C/2017-478/Cr) ދައުލަތުގެ ވަކީލުން ޙާޟިރުނުވުމުން ބާޠިލުކުރުމަށްފަހު އަލުން ހުށަހެޅިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ރިޝްވަތު ދިނުމަށް ހުށަހެޅުމުގެ ދަޢުވާގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރުމާއި، ކުރިން ބާޠިލުކުރި މައްސަލައެއްގެ އަޑުއެހުންތަކާއި ބަޔާންތައް އަލުން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގެ ބައެއްކަމަށް ބެލުމާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ނުބައްދަލަށް ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުން އިންސާފުން ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލުނުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން 13 ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ؛ އޭގެ ތެރޭގައި ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޝަރީޢަތްކުރުން (51 (ޅ))، ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުން، ބާޠިލުކުރި ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅުން، ކުރީގެ މައްސަލައިގެ ބަޔާންތައް ހިމެނުން، ޞިއްޙީ ޙައްޤުތަކާއި ދިފާޢުތައް ބަލައިނުގަތުން ހިމެނެއެވެ. ދައުލަތުންވެސް ބުނީ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓީ 75 ވަނަ މާއްދާއާ ނުބައްދަލަށް ކަމާއި، ކުރީގެ މައްސަލައިގެ ބަޔާންތައް ހިމެނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމާއި، ބަލިޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމާއި، ޚުލާޞާ ބަޔާނާއި ޙުކުމާއި އަދަބުގެ މަޖިލިސް ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ބޭއްވުމުން 51 (ޅ) ގެ ޙައްޤު ނުލިބުނުތީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވުނެވެ. ބާޠިލުކުރި ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 627/Cr-C/2017
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
މީހެއްގެ ޕާސްޕޯޓް ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ހިފެހެއްޓެނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ޝަރުޠުތައް (ކުށް ކުރިކަމާއި ފިލައިގެން ދާން އުޅޭކަމަށް ބެލުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި) ފުރިހަމަވެ، (ށ) ގައިވާ މަޢުލޫމާތާއެކު އެދިގެންނެވެ. އެ އިޖުރާއަތާ ނުބައްދަލަށް ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.
ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުވުމަށް ކޯޓުން އަންގާ އަމުރުތަކަށް ޙާޟިރުވުމަކީ ލާޒިމު ކަމެއް ނަމަވެސް، އަންގާ ފަރާތްތަކަށް ޙާޟިރުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ފުރުޞަތު ދޭން ޖެހެއެވެ. ދައުލަތުން ދަޢުވާ އަނބުރާ ނުގެންދަނިކޮށް، އަޑުއެހުމެއް ފަސްކުރުމަށް އެދިފައިވާއިރު އެ އަޑުއެހުމަށް ޙާޟިރުނުވުމުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލި ޙުކުމެއް ނޫންކަމަށް ވާތީ، ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް (02 ޖުލައި 2017) ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ކުރިއަށް ގެންދަންވާނީ އެ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށެވެ. ބާޠިލުކުރި ކުރީގެ މައްސަލައެއްގެ އަޑުއެހުންތަކާއި މަޙްޟަރުކުރި ބަޔާންތައް ޤާނޫނު ބާރުގައި ވުމަށްފަހު އަލުން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގެ ބައެއްކަމަށް ބެލުމަކީ އެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު (2 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)) ޙާޞިލުވާނީ އޭގެ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކޮށްގެންނެވެ.
އިންސާފުން ޝަރީޢަތްކުރިކަން ދެނެގަންނާނީ ޚަޞްމުންނާއި ޢާއްމުންގެ ނަޒަރުގައި މައުޟޫޢީ މިންގަނޑަކުންނެވެ. ޢަދާލަތު ޤާއިމުވުން އެކަނި ނުފުދި ޢަދާލަތު ޤާއިމުވާކަން ފެންނަންވާނެއެވެ (ހައިކޯޓު 2018/HC-A/312). ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަލިޙާލަތާ ބެހޭ ލިޔުންތައް ހުށަހެޅިފައިވާއިރު، އެއަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހޭ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޝަރީޢަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީ އެ މިންގަނޑާ ނުބައްދަލު ކަމެކެވެ.
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާއި 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙާޟިރުގައި ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ދުސްތޫރީ އަދި އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ. ޚުލާޞާ ބަޔާން އިއްވުމާއި ޙުކުމްކޮށް އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ މަޖިލިސް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ބޭއްވުމަކީ އެ ޙައްޤު ނުދިނުމެވެ.
ޝަރީޢަތް ހިންގުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އިޖުރާއަތުތަކުގެ ތެރެއިން އިޖުރާއަތެއް ދޫކޮށްލުމުން މުއްތަހަމު ޤާނޫނީ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުވާތީ، އެގޮތަށް ކަނޑައަޅާ ނިޔާއަކީ ޞައްޙަ އިޖުރާއަތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ނިޔާއެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. ބާޠިލު ކަމެއްގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވާ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާޠިލު ކަމެކެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 510 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 2، 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 1102 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 1109 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)، 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ހައިކޯޓު 2018/HC-A/312
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.