މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުށް ޖިނާޔަތުގެ 4 ވަނަ ދަރަޖައިން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 1 އަހަރާއި 7 މަހާއި 6 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމަކާއެކު، 1007 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދީނީ ނަޞޭހަތާއި ވަކީލުކަމުގެ ހުއްދަތައް ބާޠިލުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ރިޝްވަތާއި ސަރުކާރު ވައްޓާލުމުގެ ތުހުމަތެއްގައި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔައިރު، ފުލުހުން އެދުމުން މޯބައިލް ފޯނު ހަވާލުނުކުރުމާއި ގޭގައި ހޯދިއިރު ފޯނު ނުފެނުމުން، ހެކި ނައްތާލުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކަމަށް ބުނެ ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ފުލުހުން އެދުމުން މޯބައިލް ފޯނު ހަވާލުނުކުރުމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 530 (ހ) (2) ގެ ދަށުން ހެކި ނައްތާލުމުގެ (ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ) ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާ ކަމެއްތޯ؛ ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގައި ވަކީލެއްގެ ޙައްޤާއި ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ޙައްޤު ލިބިދީފައިވޭތޯ؛ ސިއްރު ހެކީގެ ހެކިބަހާއި 1007 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަތައް ބާޠިލުކުރި އަމުރު ޞައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން 36 ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ؛ އޭގެ ތެރޭގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 116 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވުމާއި، ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު ނުލިބުމާއި، ސިއްރު ހެކީގެ ހެކިބަހާއި، ހެކި ނައްތާލި ކަމުގެ ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަނުވުމާއި، 1007 ގެ ދަށުން ހުއްދަ ބާޠިލުކުރުން ހިމެނެއެވެ. 116 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރިކަމަށް ދައުލަތުންވެސް އެއްބަސްވިއެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ވަކީލު ހަމަޖެއްސުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ނުދީ ރޭގަނޑު އަޑުއެހުންތައް ބާއްވައި ހެކިބަސް ނެގުމުން 51 (ބ) އާއި (ޅ) ގެ ޙައްޤު ފުރިހަމައަށް ނުލިބެއެވެ؛ ދަށުކޯޓު ބުރަވީ ފޯނު ހަވާލުނުކުރިކަމުގެ ހެކިބަހަށް އެކަނި ކަމުން، ހެކި ނައްތާލިކަން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތެއް ނުވެއެވެ؛ ސިއްރު ހެކީގެ ނަޒާހަތްތެރިކަމާ ސުވާލު އުފެދެއެވެ؛ 1007 ގެ ދަށުން ކުރި އަމުރު އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އަމުރެއް ނޫނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 242/Cr-C/2018
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ކުށް ސާބިތުކުރުމާއި، ޖަލު އަދަބާއި، ހުއްދަތައް ބާޠިލުކުރި އަމުރު)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޚާއްޞަ ޤާނޫނީ ޙާލަތަކަށް އިޖުރާއީ ޤާނޫނަކުން ވަކި އިޖުރާއާތުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެހެން ޤާނޫނަކުން އެނޫން ގޮތެއް ކަނޑަނާޅާހައި ހިނދަކު ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެ އިޖުރާއީ ޤާނޫނުގައިވާ ހަމަތަކާ ފުށުނާރާ ގޮތަށެވެ؛ ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ ޙައްޤަކީ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42) ދުސްތޫރީ އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ.
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 (ށ)، 51 (ބ) އާއި (ޅ) އަދި 53 (ހ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދައި ދެމެހެއްޓުމުގެ ފުރުޞަތު، އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއެކު، ޝަރީޢަތުން ފަހިކޮށްދޭންޖެހޭނެއެވެ؛ ވަކީލުން ތަނާޒުލުވުމުން ރޭގަނޑު 11:30 ގައި ނިމުނު އަޑުއެހުމުގައި ޖެހިގެން އަންނަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ވަކީލަކު ހަމަޖައްސަން އެންގުމަކީ އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތެއް ނޫނެވެ؛ ހެކިބަސް ނަގާ އަޑުއެހުމެއް ދިފާޢީ ވަކީލަކު ނެތި ކުރިއަށް ގެންދިއުމުން ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބެއެވެ.
ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ އިންޞާފުވެރިކަން ބަލަނީ ޚަޞްމުންނާއި ޢާއްމުންގެ ނަޒަރުގައިވެސް ޢަދާލަތު ޤާއިމުވިކަން ކަށަވަރުވާ މައުޟޫޢީ މިންގަނޑަކުންނެވެ؛ ޢަދާލަތު ޤާއިމުވުން އެކަނި ނުފުދި، ޢަދާލަތު ޤާއިމުވާކަން ފެންނަން ވާން ޖެހެއެވެ.
"އަލްއަޞްލު ބަރާއަތުއްޒިންމާ" ގެ ޤާޢިދާގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮންނަނީ ޕްރޮސިކިއުޝަނުގައެވެ؛ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކޮންމެ ޝައްކެއް (މާއްދީ ރުކުން، މަޢުނަވީ ރުކުން ނުވަތަ ޖިނާއީ މަސްއޫލިއްޔަތާ ގުޅޭ) ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތުގައި ތަފްސީރުކުރަންވާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/03، 04).
ފޯނެއް ގެންގުޅުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ކުށެއް ނޫނެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާއާއި، މީހަކާ ދެކޮޅަށް ހުރި ހެކި ދެއްކުމަށް އޭނާ މަޖުބޫރު ނުކުރެވޭނެ އަސާސަށް ބަލާއިރު، ފޯނެއް ހަވާލުނުކުރެވުން ނުވަތަ ނުފެނުން އެކަނި 530 (ހ) (2) ގެ ދަށުން ކުށެއް ނޫނެވެ؛ ކޮން ފޯނެއް، އޭގައި ހެކި ހުރިކަމުގެ ސަބަބު، އަދި 530 (ހ) (2) ގައިވާ ކޮން ޢަމަލެއް ކުރިކަން ސާބިތުނުކޮށް ކުށް ސާބިތު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ސިއްރު ހެކިބަސް ނެގުމަކީ ޖާއިޒު ކަމެއް ނަމަވެސް، އެ ނެގޭނީ ވަރަށް އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކެއްގައި، ބޮޑެތި ޖިނާއީ ކުށްތަކުގައި، އެ ހެކިބަސް ނެތި ޢަދުލު ޤާއިމުނުކުރެވޭ ޙާލަތުގައި އަދި ހެކިވެރިޔާއަށް ގެއްލުން ލިބުމުގެ ފާޅު އިޙްތިމާލެއް އޮތްނަމައެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/163)؛ ސިއްރު ހެކީގެ ނަޒާހަތްތެރިކަމާއި ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާކަން ފަނޑިޔާރު އަމިއްލަ އިސްނަގައިގެން ކަށަވަރުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ؛ ހެކިބަހުން ލާބައެއް ލިބުމުގެ އުއްމީދު ނުވަތަ ގެއްލުމުގެ ބިރު ނެތްކަމަށް ނުބެލެވޭނަމަ ހެކިވެރިޔާގެ ނަޒާހަތްތެރިކަމާ ސުވާލު އުފެދެއެވެ.
ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1007 (ށ) ގެ ދަށުން ކޯޓުން ކުރާ އަމުރަކީ އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އަމުރަކަށް ވާން ޖެހޭނެއެވެ؛ އެފަދަ އަމުރެއް ކުރާނަމަ ޙާޞިލުކުރަން ބޭނުންވާ މަޤްޞަދާއި ސަބަބު ޝަރީޢަތުން ފާހަގަކުރަން ޖެހޭނެއެވެ؛ ސާބިތުވި ކުށާއި އަދަބުގެ ބާވަތާ ގުޅުމެއް ނެތް ގޮތަށް ދީނީ ނަޞޭހަތާއި ވަކީލުކަމުގެ ހުއްދަތައް ބާޠިލުކުރުމަކީ ޞައްޙަ އަމުރެއް ނޫނެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)، (ބ)، (ޅ) އާއި (ކ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 530 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 އާއި (ށ)، 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 1007 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 116 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/03، 04
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/163
- ހައިކޯޓުގެ 2009/HC-A/146
- ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/189
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/04 ޢާންމު ސިޓީ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.