ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/336ހައިކޯޓު · 30 އޭޕްރީލް 2019 · ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅުން

މޫސާ ޒަމީރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 30 އޭޕްރީލް 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 230/Cr-C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތިން މީހުންގެ މައްޗަށް 530 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް 4 މަހާއި 24 ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ؛ ވެރިންގެ އަމުރަށް ޢަމަލުކުރިކަން ހެކިންގެ ބަހުން ނޭނގޭތީ ޢަމަލަކީ ހެޔޮނިޔަތުގައި ކުރި ކަމެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
28 ސެޕްޓެމްބަރު 2015 ގައި ރިޔާސީ ލޯންޗު "ފިނިފެންމާ" ގައި އެއްޗެއް ގޮވުމުން، އީ.އޯ.ޑީ ޓީމުގެ ސަރޖަންޓެއް ކަމަށްވާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ވެރިންގެ އެންގުމަށް ލޯންޗަށް އަރައި، ސާމްޕަލް ޓެސްޓުކުރުމަށް ހުޅުލެއަށް ގެންދިއުމުގައި ބައިވެރިވިކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރިޔާސީ ލޯންޗުގައި ގޮވުމަކާ ގުޅިގެން ވެރިންގެ އަމުރަށް ލޯންޗަށް އަރައި ސާމްޕަލް ގެންދިއުމުގައި ބައިވެރިވި އީ.އޯ.ޑީ ޓީމުގެ ސިފައިންގެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 530 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގެ ދަށުން ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ކުށާއި، އެކުށުގެ މަޤްޞަދު ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ ބެލުން.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކުށުގެ ރުކުންތަކާއި ނިޔަތް ސާބިތު ނުވާކަމަށާއި، ސާމްޕަލް ނެގީ އެހެން މީހެއްކަމަށާއި، ސިފައިންގެ ޤާނޫނުގެ 8 އާއި 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވެރިންގެ އަމުރަށް ޢަމަލުކުރި ސިފައިންގެ މީހަކަށް އިމްތިޔާޒު ލިބޭކަމަށާއި، ފަނޑިޔާރުން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ދައުރު އަދާކުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ސާމްޕަލް ނެގީ އެހެން ސަރޖަންޓެއްކަމާއި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ޢަމަލުކުރީ ޗެއިން އޮފް ކޮމާންޑަށް ތަބާވެ ވެރިންގެ އަމުރަށްކަމާއި، އަންގި ލުމާއި ސާމްޕަލް ގެންދިއުމާ ބެހޭ ލިޔެވިފައިވާ ޤަވާޢިދެއް ނެތްކަމާއި، ދައުލަތުން ޙަވާލާދިން އުޞޫލު ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ، ހުރަސްއެޅުމުގެ މަޤްޞަދު ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތު ނުވާކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 230/Cr-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް (ކުށް ސާބިތުކުރި ބައި) ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށުގެ ކޮންމެ ރުކުނެއް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ ދަށުން، ކުށުގެ މަޤްޞަދާ ގުޅޭ ކޮންމެ ރުކުނަކާ ގުޅިގެން ކުށުގެ ނިޔަތް އޮތްކަން ސާބިތުވާންޖެހޭއިރު، އެ ނިޔަތް ކުށުގެ ޢަމަލު ކުރި ވަގުތު އޮންނަންވާނެއެވެ. (3.1)

HN2ޖިނާއީ › ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 530 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ޢަމަލެއް ކުށަކަށް ވަނީ، މީހަކު ހައްޔަރުކުރުމަށް، ދަޢުވާ އުފުލުމަށް ނުވަތަ ދިފާޢު ހުށަހެޅުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ނުވަތަ އެއިން ކަމެއް ހުއްޓުވުމުގެ މަޤްޞަދުގައި، އެނގިހުރެ އެ ޢަމަލު ކޮށްފިނަމައެވެ. (3.2)

HN3ޖިނާއީ › ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ސިފައިންގެ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ނ) ގެ ދަށުން ސިފައިން ވެރިންގެ ޤާނޫނީ އަމުރުތަކަށް ފަސްޖެހުމެއްނެތި ކިޔަމަންތެރިވާންޖެހޭއިރު، 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ވެރިއެއްގެ ޤާނޫނީ އަމުރަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން، ނުބައި ނިޔަތެއް ނެތި ރަސްމީ ޙައިޘިއްޔަތުން ކުރާ ކަމަކާމެދު ސިފައިންގެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާއެއް އުފުލިގެން ނުވާނެއެވެ. (3.1، 3.5)

HN4ޖިނާއީ › ޢަދުލު އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ސިފައިންގެ ވަޒީފާއަކީ ޗެއިން އޮފް ކޮމާންޑަށް ތަބާވެ ކުރަންޖެހޭ، ދައުލަތުގެ އެހެން ވަޒީފާތަކާ ތަފާތު ޒިންމާތަކެއް ހުރި ވަޒީފާއެކެވެ (2016/HC-A/568). ސިފައިންގެ މީހަކު ޢަމަލުކޮށްފައިވަނީ ވެރިންގެ އަމުރަށް، ލިޔެވިފައިވާ ޤަވާޢިދަކާ ނުވަތަ އުޞޫލަކާ ޚިލާފަށްކަން ސާބިތު ނުވާނަމަ، އަދި ދައުލަތުން ޙަވާލާދިން އުޞޫލު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، ހުރަސްއެޅުމުގެ މަޤްޞަދު ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (3.4، 3.5، 3.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 530 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) އާއި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2008 (ސިފައިންގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2008 (ސިފައިންގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • 2016/HC-A/568
  • 2009/HC-A/152
  • 2015/Cr-C/137
  • 2015/Cr-C/136

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ