ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/229ހައިކޯޓު · 6 ޖޫން 2021 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޢަބްދުލްޢަޒީޒް މޫސާ ވ. އިންޓަރލޮކް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 6 ޖޫން 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 949/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ދޭން ބަޔާންކޮށްފައިވާ 262،925 ރުފިޔާ ދައްކަން ކަނޑައަޅައި، އެހެން އެއްބަސްވުންތަކުގެ ފައިސާ ދޭންޖެހޭކަން ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
21 އޮކްޓޫބަރު 2008 ގައި ވެވުނު ފަސް އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ކުންފުނީގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށް ކުންފުނީގެ ޢިމާރާތްތަކުގެ ކުލި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ލިބޭގޮތަށް ހަމަޖައްސާފައިވާކަމަށް ބުނެ، ކުންފުނިން ދޭންޖެހޭ 3،468،775.70 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުންފުނީގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށް ކުލި ލިބޭގޮތަށް ވެވުނު ފަސް އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރި ފައިސާ ހޯދުމުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލާފައިވޭތޯއާއި، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ އިތުރަށް ހެކި ހުރިތޯ ސުވާލުނުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯއާއި، ކުލި ހުއްޓުވި ސިޓީތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމުގެ އަސަރު.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފައިސާ ދެއްކިތޯ ސުވާލުކޮށް ހެކި ހުށަހަޅަން ފުރުޞަތު ނުދީ ނިންމި ކަމަށާއި، ކުލި ހުއްޓުވި ސިޓީތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ އެއްބަސްވުންތަކަކީ ނުބައި ނިޔަތުގައި ތައްޔާރުކުރި ލިޔުންތަކެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގައި ކަމާއި، ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނީ ހުށަހެޅުނު ހެއްކަށް ކަމާއި، މުޤާބިލެއް ސާބިތުނުވާތީ އެއްބަސްވުންތައް ތަންފީޛުކުރެވޭ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނޫންކަމާއި، ސިޓީތަކުން ޙުކުމަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 949/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މަދަނީ ޚުޞޫމާތުތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. މިއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ މައްސަލައިގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަކަށާއި "البينة على المدعي" މި ޤާޢިދާއާ އެއްގޮތެވެ. (ޕެރ. 5.1)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރުގައިވާ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނީ މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ކަމުން، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ އިތުރަށް ހެކި ހުރިތޯ ސުވާލުކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5.2)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މުޤާބިލެއް އޮތްކަން ސާބިތުނުވާ އެއްބަސްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތަންފީޛުކުރެވޭނެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ކަމުގައި ބެލެވޭކަށް ނެތެވެ. (ޕެރ. 6.1)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މުޤާބިލެއް ނެތް ކުންފުނީގެ ނިންމުމެއް ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ބަދަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު ކުންފުންޏަށް ލިބިގެންވާތީ، ކުލި ހުއްޓުވި ސިޓީތަކަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ ޙުކުމަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 6.3)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަޢުވާއަކީ ތެދު ދަޢުވާއެއްކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނީ ހެއްކާއި ޤަރީނާއާއެކު ދަޢުވާ ބަޔާންކޮށްދިނުމުންނެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޕެރ. 7.1)

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަށުކޯޓަށް ހުށަނާޅާ، ދަޢުވާ އުފުލިއިރު ވުޖޫދުގައި ނުވާ ލިޔުންތައް (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށްފަހު ފައިސާ ދެއްކިކަމުގެ ލިޔުންތައް) ދަޢުވާއަށް ބާރުދޭ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭކަށް ނެތެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޕެރ. 7.3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
  • ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު
  • 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ