ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/262ހައިކޯޓު · 1 ޖޫން 2021 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ޕލކ ވ. ޢަބްދުﷲ ތަސްލީމް ޢަބްދުލްޙަކީމް

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި (އަޣްލަބިއް…ޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 1 ޖޫން 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2900/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ މުވައްޒަފަކީ އިޤްރާރުގެ 14 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވި ފަރާތެއް ނޫންކަމަށާއި، އެއީ އޭނާގެ މައްޗަށް ކުރެވިދާނެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ސްކޮލަރޝިޕް އިޤްރާރެއްގެ ދަށުން ކުންފުނީގެ ޚަރަދުގައި ކިޔަވައި 7 އަހަރާއި 6 މަސް ޚިދުމަތްކުރަން އެއްބަސްވި މުވައްޒަފު، 45 މަސް ޚިދުމަތްކުރުމަށްފަހު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ކޫއްޑޫ ފިޝަރީޒް މޯލްޑިވްސް ލިމިޓެޑްގެ އެމް.ޑީ އަކަށް ހަމަޖެއްސުމާ ގުޅިގެން 2011 ގައި ކުންފުނިން ވަކިކުރެވުނެވެ. ކުންފުނިން 437,054.50 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް 2017 ގައި ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން އެހެން ކުންފުންޏެއްގެ ވަޒީފާއަކަށް ހަމަޖެއްސުމާ ގުޅިގެން ކުންފުނިން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މުވައްޒަފަކު، ސްކޮލަރޝިޕް އިޤްރާރުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގައިވާ "އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ކުންފުނީގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަން ޖެހިއްޖެނަމަ" ޚަރަދު އަނބުރާ ދައްކަންޖެހޭތޯ؛ އަދި އެކަމުގައި ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާ އާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) ތަޠުބީޤުވާ ގޮތް.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުންފުނިން ބުނީ ކުންފުނި ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް ކަމަށާއި، ސަރުކާރުން އެހެން ވަޒީފާއެއް ހަމަޖެއްސުމުން ވަކިކުރުމަކީ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތު ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން ބުނީ އިޤްރާރާ ޚިލާފުވިކަން ކުންފުންޏަށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރާއި ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު ދެކެވަޑައިގަތީ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ޢިބާރާތް ސަރީޙަ ކަމަށާއި، އެހެން ކުންފުންޏެއްގެ ވަޒީފާއަށް ބަދަލުވުމަކީ މަޤްބޫލު ސަބަބެއް/އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރެއް ކަމަށްވާތީ ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު ދެކެވަޑައިގަތީ މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ސާބިތުނުވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމުކުރަންވާނެ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2900/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި (އަޣްލަބިއް…

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި (އަޣްލަބިއްޔަތުން؛ ކުންފުންޏަށް ފައިސާ ލިބިދޭންޖެހޭ)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާއަކީ ކުންފުންޏެއް ރަޖިސްޓްރީވުމުގެ ނަތީޖާ ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެއް ކަމަށްވާތީ، ކުންފުނީގެ ވަކި ޝަޚްޞިއްޔަތާމެދު ޚިލާފެއް ނެތް ހާލަތެއްގައި، އަދި ދަށުކޯޓުގައި އެ މާއްދާއަށް ހަވާލާދީފައި ނުވާއިރު، އެ މާއްދާއަކީ މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤުވާ މާއްދާއެއް ނޫން (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު - ޕެރ. 7.1).

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) ގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިން ޢަމަލުކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމާއި، އެއާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ އަނެއް ބައިވެރިޔާ ލުޔެއް ދީފިނަމަ ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށް އެއްބަސްވެއްޖެނަމަ (ޕެރ. 16، 22.8).

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ (އަޤައްލިއްޔަތުގެ) ރައުޔުގައި: "އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަން ޖެހިއްޖެނަމަ" މި ޢިބާރާތް މުޠުލަޤަށް މާނަނުކޮށް، އެ ސަބަބަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާއި ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުނުވާ މަޤްބޫލު (reasonable) ސަބަބަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމާއި، އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ފައިސާ ހޯދަން އެދޭ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ކަމާއި، މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނެތި ކުންފުނިން މުވައްޒަފު ވަކިކޮށް ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތު ފުރިހަމަކުރުމުގެ މަގު ބަންދުކޮށްފިނަމަ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 (ނ) އާއި (ރ) ގެ ދަށުން މުވައްޒަފު އިޤްރާރާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ނުބެލޭނެ (ޕެރ. 10-11، 17-18).

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރުގެ ރައުޔުގައި: ދަށުކޯޓުގައި ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނިމުނު މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތުން އެކަމަށް އިޢުތިރާޟު ނުކުރާނަމަ، އިސްތިއުނާފުގައި ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކުން ފެންނަ ޙަޤީޤަތްތަކަށް ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރި ގޮތް ރަނގަޅުތޯ (ޕެރ. 21).

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރުގެ ރައުޔުގައި: އިޤްރާރެއްގައި ބަޔާންކުރާ ފައިސާ ދެއްކުމަށް ކުންފުނިން ލުޔެއް ދީފައި ނެތްނަމަ، އެއީ އަނބުރާ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނޫންކަން ބަޔާންކޮށް ހެކި ދެއްކުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދައްކަން ޖެހޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް؛ އަދި ކުންފުންޏަކީ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކަށް ވާތީ، އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއެއް ނޫން ސަރުކާރުގެ އޮފީހަކުން އެހެން ވަޒީފާއަކަށް ހަމަޖެއްސުމަށް ބިނާކޮށް ކުރާ ވަކިކުރުމަކީ މަޤްބޫލު ސަބަބެއް؛ ބައިވެރިއެއް ކުރާ ކަމަކުން މެދުވެރިވާ ޙާލަތަކާހުރެ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ލާޒިމު ކަމެއް ކުރެވެން ނެތީ ކަމަށް އޭނާ ބަލައިގެން ނުވާނެ (ޕެރ. 23، 26، 28-29).

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދުގެ ރައުޔުގައި: މަޖުބޫރުކުރިކަމުގެ ޤަރީނާއެއް ނެތި އެހެން ވަޒީފާއެއް ޤަބޫލުކޮށް ދިއުމަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކުރި ކަމެއް ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެ ކަމާއި، ޚިދުމަތުގެ އިޤްރާރެއް އޮތްކަން އެނގޭ ފަރާތަކު އެހެން ވަޒީފާއަކަށް ދިއުމުގެ ކުރިން އެ އިޤްރާރަށް ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެ؛ އެހެން ނުކޮށްފިނަމަ އިޤްރާރުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭނެ (ޕެރ. 33-35).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ