ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ރަޝީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހާނިޔާ ދުޅަވެފައިވާތީ ޑޮކްޓަރު ފަރުވާއަށް ލަފާދީފައިވާތީ، ތަކެތި ފެނުނީ އެޕާޓްމަންޓުން ކަމާއި އަނެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލާފައިވާތީ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރި.
- ވާޤިޢާ
- ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރެއިން 490 ގްރާމްގެ ހެރޮއިންކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ތަކެތިއާއި ގިނަ ފައިސާ ފެނުމުން، 15 ދުވަހުގެ ބަންދަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ގިނަ އަދަދެއްގެ ހެރޮއިން ގެންގުޅެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ޞިއްޙީ ޙާލަތާއި އަނެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލާފައިވުމުގެ ސަބަބުން ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު، 63 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ދިފާޢު ޙުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިއަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށް ވުމާއި، 60 (ށ) ގެ ސަބަބުތައް ހުރިނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ލާޒިމުވާތީ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނަމަވެސް، މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ އެ ކޯޓުން ކަމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމި.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2018/1681
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައެވެ. އެ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ.
ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްނަމަވެސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމުގެ ބިރާއި، ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19).
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމޭނީ (1) ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، (2) ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލުން، (3) ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، (4) ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން، މި 4 ގޮތުން ގޮތަކަށެވެ. ގޮތެއް ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަދައިން ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް، ކޯޓަށް ޙާޟިރު ނުވުމަށް، ފިލުމަށް، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމަށް އިޙުތިމާލު އޮތްކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ.
މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަތަކަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށްތަކެއް ކަމާއި، މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިއާއި ބޭނުންކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށްތަކެއް ކަމެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33).
މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ މީހެއްކަން ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތުގައި، އެމީހަކު ބަންދުކޮށް ބަހައްޓަންޖެހޭނީ އޭނާގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެއް ނުފޯރުވޭނެފަދަ ތަނެއްގައެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/52).
ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ، ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާތައް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ ގޮތަށް ތަރުތީބުވެފައިވާތީ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކާއި މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤުތަކާއި ޢާންމު މަޞްލަޙަތު ރައްކާތެރިވާ ގޮތަށެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓާއި މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރެވެ. އެހެންކަމުން ހައިކޯޓުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދިއްޖެނަމަ މި ޙުކުމުގައިވާ ކަންކަމުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ފޮނުވެއެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/52 ޤަޟިއްޔާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ނުކުތާގައި)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.