ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ރީހާން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ވަކީލަކު އައްޔަންކޮށްފައިވާއިރު ވަކީލަށް ނާންގައި ސުވާލުކުރުމަށް ބަންދުކޮށްފައިހުރި ތަނުން އެހެން ތަނަކަށް ގެންގޮސްފައިވާތީ ކަމަށް ބުނެ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ހުޅުމާލޭގައި ގިނަ ފައިސާ ހިފައިގެން ނިކުތް މީހަކަށް ހަމަލާދީ ފައިސާ ދަބަސް ފޭރުމުގައި ބައިވެރިވި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ބަންދު 15 ދުވަހަށް އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ފޭރުމުގެ (ބޮޑެތި ކުށް) ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއް، ވަކީލަށް ނާންގައި ސުވާލުކުރުމަށް ބަންދުކޮށްފައިހުރި ތަނުން އެހެން ތަނަކަށް ގެންދިޔަ ސަބަބަށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ވަކީލުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ސުވާލުކޮށް ބަޔާނެއް ނަގާފައި ނުވާތީ ވަކީލުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމެއް ނުވާ ކަމާއި، ފޭރުމަކީ ބޮޑު ކުށަކަށްވެ ހެކި ޤަރީނާއާއި ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ބަލާއިރު ދޫވެ ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާ ކަމާއި، ނަމަވެސް ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ އެ ކޯޓުން ކަމަށް ކޯޓު ދެކުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2018/1882
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދުގެ މައްސަލަ ދަޢުވާ ހުށަހެޅިފައިވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަން އެންގި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.
ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލައިފާނެ ބިރާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރުގެ މިންވަރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19).
ބަންދާމެދު ނިންމިދާނީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން ކަމަށްވާ 4 ގޮތުން ގޮތަކަށެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ހ)). އެއިން ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި، ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ކުރިން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (59 ވަނަ މާއްދާ).
ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވާ ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ، ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވާ، ފިލާ، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ)).
ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 (ހ) އާއި 51 (ބ) އާއި (ޅ) އިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ނަމަވެސް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ތަޙްޤީޤުގެ ބޭނުމަށް ވަކީލަށް ނާންގައި ބަންދުކޮށްފައިހުރި ތަނުން އެހެން ތަނަކަށް ގެންދިއުމަކުން، ވަކީލުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ސުވާލުކޮށް ބަޔާނެއް ނަގާފައި ނުވާނަމަ، ވަކީލެއްގެ އެހީ ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމްވި ކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ.
ފޭރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ) ގެ ދަށުން ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށެކެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ މީހެއް ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާ ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/52). ކުށުގެ ބާވަތާއި ހެކި ޤަރީނާއާއި ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ބަލާއިރު ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ނަމަ، ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މަރުޙަލާގައި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅަންވާނީ މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓަށެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/338، 2018/HC-A/05).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ޅ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ދައުލަތުގެ ނުކުތާ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 (ލިޔެވިފައި: A/19-2010/SC)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/52
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/HC-A/338
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/05
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.