ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/428ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2021 · ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޢަބްދުއްރަޙްމާން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1402/Cr-C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ، ޤާނޫނު ވުޖޫދުވި 28 އޮކްޓޫބަރު 2015 ގެ ފަހުން ޢަމަލު ކުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ ދަޢުވާ ކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް 2007 ގައި ތަޢުލީމަށް ޕާކިސްތާނަށް ގޮސް، 2009 ގައި ދެކުނު ވަޒީރިސްތާނަށް ބަދަލުވެ 2016 ގެ ކުރީކޮޅާ ހަމައަށް ހަނގުރާމަވެރިންނާ ގުޅިގެން ހަނގުރާމަ ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ފެށުނު ޢަމަލަކަށް (ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުން) ކުރި ދަޢުވާ، ޤާނޫނު ވުޖޫދުވުމަށްފަހު ޢަމަލު ކުރިކަމުގެ ހެކި ނެތުމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބާޠިލު ދަޢުވާއެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ހުށަހެޅި އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓާއި ފޮޓޯ/މެޑިކަލް ރިޕޯޓު ފަދަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 2019/HC-S-A/06 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރި ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ޤާނޫނުގެ ކުރީގެ ހާދިސާއަކަށް ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 އާއި 61 ގެ ދަށުން ފަހުން ހެދޭ ޤާނޫނަކުން ކުރީގެ ޢަމަލަށް އަދަބު ނުދެވޭނެއެވެ. 28 އޮކްޓޫބަރު 2015 ގެ ފަހުން ޢަމަލު ކުރިކަން ދައްކާ އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ދައުލަތުގެ ހެކިތަކުގައި ނެތެވެ. މި ޚުޞޫމާތަކީ 115 ވަނަ މާއްދާ މާނަކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫން، ދުސްތޫރީ މަބްދައުގެ މައްސަލައެކެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1402/Cr-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ތަޙުލީލުން އެނގޭ ގޮތުގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔޭކަށް ނެތް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޤާނޫނެއް ވުޖޫދުވުމުގެ ކުރީގެ ހާދިސާއަކަށް އަލަށް ހެދޭ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ދަޢުވާކޮށް އަދަބު ނުދެވޭނެއެވެ؛ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަޢުވާކޮށް އަދަބު ދެވޭނީ އެ ޤާނޫނު ގެޒެޓްކުރި 28 އޮކްޓޫބަރު 2015 ގެ ފަހުން ހިނގާފައިވާ ހާދިސާތަކަށެވެ. (ޕެރ. 8.8)

HN2ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަދަބު ދެވޭނީ ކުށާއި އަދަބު ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާއިދެއްގެ ދަށުން އެކަންޏެވެ. (ޕެރ. 8.9)

HN3ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ހިނގަހިނގާ ހުންނަ (ދިގު މުއްދަތަކަށް ކުރެވޭ) ޢަމަލެއް ނަމަވެސް، ތަޖްރީމްކުރި ޤާނޫނު ވުޖޫދުވި ތާރީޚުގެ ފަހުން އެ ޢަމަލުގެ ބައެއް ހިންގާފައިވާކަމުގެ ހެކި ހުރެގެން މެނުވީ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 8.10)

HN4ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި، ކުރިން މަނާނުކުރާ ޢަމަލަކަށް ކުރާ ދަޢުވާއެއްގައި ޤާނޫނު ވުޖޫދުވިފަހުން ޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަން ސާބިތުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ؛ ޤާނޫނު ވުޖޫދުވުމުގެ ކުރީގެ ކަންތައްތަކަށް، ޤާނޫނު ވުޖޫދުވުމަށްފަހު ޢަމަލު ކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގައި އެއްވެސް ބުރައެއް ނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 8.11)

HN5ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭތޯ ބަލާއިރު ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ ބަލަން ނުޖެހޭ ކަމަށް 2018/HC-S-A/06 އަދި 2018/HC-N-A/07 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލަކީ ހެކި ވަޒަންކުރުމާ ބެހޭ އުޞޫލެއް ކަމުން، އެ އުޞޫލު ތަޠްބީޤުކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދުސްތޫރީ މަބްދައު ނުގެއްލޭ ގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 8.13-8.16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-S-A/06 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-N-A/07 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ