ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/419ހައިކޯޓު · 14 ފެބުރުއަރީ 2021 · ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ފައިޒާން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 14 ފެބުރުއަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 89/Cr-C/2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިންކާރުކުރުމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސީރިޔާގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ރާއްޖެއިން ތުރުކީއަށް ގޮސް، ތުރުކީގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ހައްޔަރުކޮށް ރާއްޖެއަށް އަނބުރާ ފޮނުވާލި ކަމަށް ބުނެ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިއުމުގެ ދަޢުވާ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ބާޠިލު ދަޢުވާއެއްކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާ މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ބެލޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާއާއި 115 (ހ) އާއި 2019/HC-S-A/06 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން އިޖުރާއީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުން ބުނީ އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާތީ މައްސަލަ ނުބެލޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޤާނޫނުއަސާސީއާބެހޭ ނުކުތާ ބިނާވެފައިނުވާ ކަމަށާއި، 115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލަންޖެހެނީ ތުހުމަތު ކުރެވޭވަރުގެ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވޭތޯ ކަމަށާއި، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާތީ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވެން އޮތް ކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 89/Cr-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔޭގޮތަށް ނުވާތީ ޔަޤީން ނުކުރެވޭ)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލީހުން، މައްސަލައިގެ ބާވަތަށް ބަލައި، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ނިޔަތް މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ފާޅުކޮށްފައިވާ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓުން ބަލައިގަނެ ފައިޞަލާކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ނިންމުމުން، އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާކަމުގެ އިޖުރާއީ ނުކުތާއަށް ހައިކޯޓުން ޖަވާބުދީފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެ ނިންމުމަށް ބިނާކޮށެވެ. (ޕެރ. 5-6)

HN2ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާއިން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިދީފައިވާ ބާރުތަކާބެހޭ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ޙުކުމް އެ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 8.2)

HN3ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާއާއި އެ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އެންމެހައި ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ނެތްކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ފަނޑިޔާރަށް ބުރަވެވިއްޖެނަމައެވެ. (ޕެރ. 8.3-8.4)

HN4ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލަންވާނީ ތުހުމަތެއް ކުރެވޭވަރުގެ އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވޭތޯ ކަމަށާއި، ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެތޯ ނިންމުމުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ ބަލަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 8.4؛ 2019/HC-S-A/06 އަދި 2018/HC-N-A/07)

ޕެރ. 8.4؛ 2019/HC-S-A/06 އަދި 2018/HC-N-A/07މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN5ޖިނާއީ › ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަޔާން، އެމްބަސީގެ ނޯޓް، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް އަދި މޮބައިލް ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓުތަކާއި ޕާސްޕޯޓުގެ ކޮޕީ ފަދަ ހެކިތަކުން ތުހުމަތުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، މަދަނީ މިންގަނޑުން އެ ދަޢުވާއަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވެން އޮތް ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 8.5-8.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާ (ށ) އަދި (މ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ (ހ) (2) އަދި (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާ (ނ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔޭގޮތަށް ނުވާތީ މާއްދާ ޔަޤީން ނުކުރެވޭ)
  • 2019/HC-S-A/06
  • 2018/HC-N-A/07
  • HC-IH/2019/34
  • 2019/SC-L/71

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ