ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/68ހައިކޯޓު · 20 މާރިޗު 2019 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އިބްރާހީމް ރަޝީދު ޙުސައިން ވ. ޢަބްދުއްޞަމަދު އަޙްމަދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 20 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 557/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، 15 އަހަރު ދުވަހަށް ތަނުގެ މަދަނީ އަދި މާލީ މަންފާ ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުވެރިޔަކީ ދަޢުވާކުރި ފަރާތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ތަނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުން ދައްކާ ކުލި އެފަރާތާ ޙަވާލުކުރުމަށް، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރި.
ވާޤިޢާ
ގެއެއްގެ ފްލެޓެއްގެ ގްރައުންޑް ފްލޯ ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 29 ޖޫން 2016 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ތަނުގެ ވެރިފަރާތުން ތަން ޙަވާލުނުކުރުމުން، ތަން ހޯދުމަށާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ދަޢުވާކުރި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދަޢުވާގެ ސީޣާއިން ބޭރުން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރުމަކީ ޞައްޙަ ކަމެއްތޯއާއި، ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަނުކޮށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގުމަކީ ޞައްޙަ ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޙުކުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (1) އާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޙުކުމް ކުރެވިފައިވަނީ ދަޢުވާގެ ސީޣާއިން ބޭރުން ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގައި ކުލީގެ މަންފާ ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތަށް ލިބޭނެ މާއްދާއެއް ނެތްކަމަށާއި، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގާފައިވަނީ ޤަވާޢިދުގެ 28 (ހ) ގެ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަނުކޮށް ކަމަށް ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 557/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ ޚުޞޫމާތު ފައިޞަލާކުރަންވާނީ ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ ވަޤާއިޢުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެފަރާތްތަކުން ފައިޞަލާކުރަން އެދޭ ކަންތަކަށް ކަމަށާއި، ޚަޞްމުން އެދިފައިނުވާ އަދި ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިޞަލާކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ނުކުތާ 3 (ހ))

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަޢުވާގެ ސީޣާގައި ނުހިމެނޭ ކަމެއް ޙުކުމުގައި ހިމަނަން ޖެހޭކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ފެނިއްޖެނަމަ އެކަން ކުރަންވާނީ އެގޮތަށް ކުރަން ޖެހުނު މަޞްލަޙަތެއް ނުވަތަ ސަބަބެއް ބަޔާންކުރުމަށްފަހުގައެވެ؛ ދަޢުވާގެ ސީޣާއާ ނުގުޅޭ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލިދާނެ ސަބަބެކެވެ. (ނުކުތާ 3 (ހ)، (ށ))

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ތަން ޙަވާލުކޮށްދިނުމާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް ދަޢުވާކޮށްފައިވާއިރު، ތަނުގެ މަދަނީ އަދި މާލީ މަންފާތަކާއި ކުލި ފައިސާ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތާ ޙަވާލުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ދަޢުވާގައި އެދިފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، އެ ޙުކުމް ބިނާކުރި އަސާސް ރިޕޯޓުން ނޭނގޭނަމަ އެ ނިންމުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/44 އާއި ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/47 ގައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދެފަރާތެއް ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމަކުން ބަނދެވިފައިވާނަމަ އެދެފަރާތުގެ ދެމެދު އުފެދޭ ޚުޞޫމާތުގައި ޙަކަމަކަށްވާނީ އެ އެއްބަސްވުމެވެ؛ ތަން ޙަވާލުނުކުރެވިއްޖެނަމަ ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންވެފައިވާއިރު، ތަނުގެ ކުލީގެ މަންފާ ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ނެތްނަމަ އެގޮތަށް ޙުކުމް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ނުކުތާ 3 (ނ))

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގަންވާނީ ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަކޮށް، ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގާނެކަން އެންގުމަށްފަހުގައެވެ؛ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ބޭސްފަރުވާގެ ސަބަބުން ޙާޟިރުނުވެވޭނެކަން ސިޓީއަކުން ކޯޓަށް އަންގާފައިވާއިރު، އެއީ މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއްތޯ ބަލައި ނިންމާފައި ނުވާނަމަ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގުމަކީ އެ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ނުކުތާ 3 (ރ))

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ދަޢުވާގެ ސީޣާއިން ބޭރުން ކުރެވިފައިވާ ހާލަތާއި ޣައިރު ޙާޟިރުގެ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަނުކުރާ ހާލަތުގައި، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވޭނެއެވެ. (ނުކުތާ 3، ޙުކުމް)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • 2013/SC-A/44
  • 2010/HC-A/47

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ