ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/291ހައިކޯޓު · 16 ޖޫން 2020 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެސްޓޭޓް އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ފާޠިމަތު ފަތުޙިއްޔާ ޙަސަން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 16 ޖޫން 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2002/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރީ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވުމުގެ ކުރިން ކަމަށާއި 5.1 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޫންކަމަށް ބުރަވެވެން ނެތުމުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ކުރިން ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ނަގައި ނުދެވޭނެކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ބިމެއްގައި 10 ބުރީގެ ޢިމާރާތެއް ކުރުމަށް ފައިސާ އިންތިޒާމުކޮށް، ބަދަލުގައި 9 އަދި 10 ވަނަ ފަންގިފިލާ 18 އަހަރަށް ކުލި ނުނަގާ ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ދިނުމަށް 2008 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް، ބިމުގެ ވެރިފަރާތުގެ އެދުމުން ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/243 ޤަޟިއްޔާއިން ބާޠިލުކޮށް ކޮންޓްރެކްޓަރު ހޭދަކުރި 3,379,127 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. ދެން ކޮންޓްރެކްޓަރު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ބަދަލު ހޯދުމަށް ވެރިފަރާތުގެ ވާރިސުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބިމުގެ ވެރިފަރާތުގެ އެދުމަށް ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، ކުރި ޚަރަދުގެ ބަދަލު ދިނުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ޢިމާރާތް ނިމުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ނިމުމުން، އެއްބަސްވުމުގެ 4.1 އާއި 5.1 ވަނަ މާއްދާތަކުގެ ދަށުން ފަންގިފިލާތައް ނުވަތަ އޭގެ ބަދަލުގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ލިބިދެވޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ 2012/HC-A/243 ޤަޟިއްޔާއާއި އެއްބަސްވުމާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) އާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ޚަރަދު އަނބުރާ ލިބުމަކީ އެދިފައިވާ ބަދަލު ލިބުން ނޫންކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފަންގިފިލާ ލިބުމުގެ ޝަރުޠަކީ ޢިމާރާތް ނިމުން ކަމަށާއި ޢިމާރާތް ނުނިމި އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައީތީ 20 (ރ) ގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާތީ، އަދި ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2002/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްބަސްވުމެއްގެ މަޤްޞަދު ކަނޑައަޅަންވާނީ މުޅި އެއްބަސްވުމަށް ބަލައިގެންނެވެ. ޢިމާރާތް ފުރިހަމަކުރުމުން ހޭދައިގެ ބަދަލުގައި ފަންގިފިލާތައް ކުލި ނުނަގާ ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި، އެ ޙައްޤު ލިބޭނީ ޢިމާރާތުގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުމުންނެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާ ކަންތައްތައް ކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމާއި، (ރ) ގެ ދަށުން ކަމެއްވުމުން ނުވަތަ ޝަރުޠެއް ފުރިހަމަވުމުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި، އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވުމުގެ ކުރިން އެއަށް ޢަމަލުކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޙައްޤެއް އުފެދުމުގެ ޝަރުޠު (މިސާލަކަށް ޢިމާރާތް ނިމުން) އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމާ ހަމައަށް ފުރިހަމަވެފައި ނުވާނަމަ، އެ ޝަރުޠާ ގުޅިގެން ލިބޭ ނަތީޖާ ޙާޞިލުވެފައިވާ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްބަސްވުމެއް ދެމެހެއްޓުމަށް ދެފަރާތަށްވެސް ބޭނުންނުވާ ޙާލަތުގައި ދެފަރާތަށް އެންމެ މަޞްލަޙަތު ބޮޑު ޢަދުލުވެރި ގޮތަކަށް ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވާނަމަ، އެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރީ އެއްބަސްވުމުގެ ވަކި މާއްދާއެއް (5.1) ގެ ދަށުން ކަމަށް ނުބެލެވޭތީ، އެ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބޭ ޙައްޤުތައް ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ދަށުކޯޓުން ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ އެ ދެފަރާތާ ބެހޭ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޙުކުމާއި ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމުގެ 4.1 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން ކަމުން، އެ ނިންމުމަކީ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޙުކުމާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/HC-A/243
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2011/Cv-C/2349
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2010/Cv-C/405 (MC/2010/804)
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2010/Cv-C/850

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޝަރީޢަތުގެ ވީޑިއޯ

ހައިކޯޓުގެ ޔޫޓިއުބް ޗެނަލުން، މައްސަލަ ނަންބަރުން ގުޅާފައި.

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ