ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/284ހައިކޯޓު · 28 އޮކްޓޫބަރު 2020 · މަދަނީ ހައްޤު ހޯދުން

އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ފާޠިމަތު މުޙައްމަދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 28 އޮކްޓޫބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ލ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 68/O11C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހއ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު (68/O11C/2016) ން، 2500 ލީޓަރުގެ ކަޅުހަން ނުވަތަ ބާޒާރުން އެފަދަ ކަޅުހަމެއް ގަންނަން ލިބޭ އަގާއި ލ. ހިތަދޫއަށް އުފުލުމުގެ އަގު، ޙުކުމުގެ ތާރީޚުން ފެށިގެން 1 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ގޭގެ ވެރިފަރާތަށް ދިނުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަމަންޓަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސުނާމީއާ ގުޅިގެން ދައުލަތުން ހިންގި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ލ. ހިތަދޫގެ 175 ގެއަށް ބޯފެން ކަޅުހަން ދިނުމަށް ފޮނުވިއިރު، ރަށު އޮފީހުގެ ލިސްޓްގައި ހިމެނޭ ލ. ހިތަދޫ ފެއަރީޕެލަސް ގެއަށް ކަޅުހަން ނުލިބުމުން، ގޭގެ ވެރިފަރާތުން ކަޅުހަން ނުވަތަ އޭގެ އަގާއި އުފުލުމުގެ އަގު ހޯދުމަށް ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުނާމީއާ ގުޅިގެން ކޮންމެ ގެއަކަށް 2500 ލީޓަރުގެ ބޯފެން ކަޅުހަމެއް ދިނުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ކަޅުހަން ނުލިބުނު ގެއެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ކަޅުހަން ނުވަތަ އޭގެ އަގާއި އުފުލުމުގެ އަގު ދިނުމަށް ދައުލަތަށް އަމުރުކުރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ޙައްޤުތަކާއި ހަމަހަމަކަމުގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތްވާ ޙުކުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ކަޅުހަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މިނިސްޓްރީން ކުރެވެންހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކޮށްފައިވާކަމަށާއި އިހުމާލެއް ނެތްކަން ދައްކާ ހެކި ދަށުކޯޓުން ނުބެލިކަމަށާއި (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5(ހ))، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް 1 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތު ދިނުމަކީ RU/01-2010/SC ގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ޝަފަހީ ހެކިބަހާއި ސަރުކާރުގެ ލިޔުންތަކަށް ބިނާކޮށް ނިންމުމަކީ ހެކީގެ އުޞޫލުތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޖަވާބު ޙުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގެއަކީ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ކަޅުހަން ލިބެންޖެހޭ ލިސްޓްގައި ހިމެނޭ ގެއެއްކަމާއި ކަޅުހަން ލިބިފައިނުވާކަން ސާބިތުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތަކާއި ހަމަހަމަކަމުގެ އަސާސްތަކަށް ބިނާކޮށް ނިންމި ނިންމުމެކެވެ. އެއް ޙާލަތެއްގައިވާ ހަ ގެއެއްގެ މައްސަލާގައި 2012 ވަނަ އަހަރު ކުރެވުނު ޙުކުމްތައް ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުނުކޮށް ތަންފީޛުކޮށްފައިވާއިރު މިފަދަ މައްސަލަތައް އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ ހަމަހަމަކަމާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމުން ޙުކުމަށް ބަދަލުގެނަސް ސަބަބެއް ނުފެނެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ލ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 68/O11C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › މަދަނީ ހައްޤު ހޯދުން

ރަނގަޅު ކާނާއާއި ސާފު ފެން ފުދޭ މިންވަރަށް ލިބުން ފަދަ ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ޙައްޤުތަކަކީ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤުތަކެކެވެ؛ މި ޙައްޤުތައް ހޯދޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކޮށްފައިވާ މިންވަރަކީ ދައުލަތުގެ ތަނަވަސްކަމާއި ކުޅަދާނަކަން ހުރި މިންވަރަށް މަސައްކަތްކުރުމެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2009/HC-A/365). (ޕެރ. 3.2)

HN2މަދަނީ › މަދަނީ ހައްޤު ހޯދުން

ޢާއްމު އުޞޫލަކީ، މުޖްތަމަޢުގެ ޢާއްމު ޙާލަތަށްވުރެ ނިކަމެތި ނުވަތަ އިޖްތިމާޢީ ގޮތުން ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބިދޭންޖެހޭ ފަރާތެއް ފިޔަވައި، އެހެން ފަރާތަކަށް ނުވަތަ ވަކި އަތޮޅަކަށް، ރަށަކަށް ނުވަތަ ރަށެއްގެ ވަކި ބަޔަކަށް އެ ޙައްޤުތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ދައުލަތަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ކޮންމެ މީހަކު ހަމަހަމަވުމުގެ މަފްހޫމާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN3މަދަނީ › މަދަނީ ހައްޤު ހޯދުން

ދައުލަތުގެ މަޝްރޫޢެއްގެ ދަށުން ރަށު އޮފީހުން އެކުލަވާލި ލިސްޓްގައި ހިމެނޭ ގެއަކަށް، އެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ކަޅުހަން ލިބިފައިނުވާނަމަ، އެ ގެއަށް ޙައްޤުވާ ކަޅުހަން ނުވަތަ އޭގެ އަގު ދިނުމަށް ދައުލަތަށް އަމުރުކުރުމަކީ ހަމަހަމަކަމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުނުވާ، އެ އަސާސްތަކުގެ މައްޗަށް ނަޒަރުކޮށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN4މަދަނީ › މަދަނީ ހައްޤު ހޯދުން

އެއްޙާލަތެއްގައި ތިބި ބައެއްގެ މައްޗަށް، އެއް ވާޤިޢާއަކާއި އެއް އަސާސަކަށް ބުރަވެ ޙުކުމްކޮށްފައިވާ ޤަޟިއްޔާތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ޤަޟިއްޔާއެއް އިސްތިއުނާފުނުކޮށް ތަންފީޛުކޮށްފައިވާއިރު، އެހެން ބައެއް ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ހަމަހަމަކަމާއި ތަފާތުނުކުރުމުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމުގައި މެނުވީ ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ އަސާސީ ޙައްޤުތައް ހަމަހަމަކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެކެވެ. (ޕެރ. 3.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ކާނާ، ސާފު ފެން، ހިޔާވަހިކަން ފަދަ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ޙައްޤުތަކާބެހޭ މާއްދާ (23 ވަނަ މާއްދާ؛ PDF ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ')
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ތަފާތުނުކުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (17 ވަނަ މާއްދާ؛ PDF ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ')
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ހަމަހަމަވުމާބެހޭ މާއްދާ (20 ވަނަ މާއްދާ؛ PDF ލިޔުމުގައި '32 ވަނަ')
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އަސާސީ ޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތްކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެއްކަން ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (PDF ލިޔުމުގައި '32 ވަނަ')
  • ހައިކޯޓުގެ 2009/HC-A/365
  • ހައްދުންމަތީ ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 41/O11C/2012
  • ހައްދުންމަތީ ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 42/O11C/2012
  • ހައްދުންމަތީ ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 44/O11C/2012
  • ހައްދުންމަތީ ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 46/O11C/2012
  • ހައްދުންމަތީ ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 58/O11C/2012
  • ހައްދުންމަތީ ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 59/O11C/2012

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ