ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-S-A/41ހައިކޯޓު · 11 ފެބުރުއަރީ 2020 · ބަނގުރާ ބުއިން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ނިޝާދު

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 11 ފެބުރުއަރީ 2020ދަށު ކޯޓު: ޏ. ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 09/R1C/2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ފުލުހުންގެ ތަޙްޤީޤުގައި ބަނގުރާ ބޭނުންކުރާކަމަށް އިޢުތިރާފުވުމުން، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. އޭނާ ދަށުކޯޓުގެ އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމާއި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައިވެސް އިޢުތިރާފުވިއެވެ. އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ފޮނުވި ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ޙުކުމެއްގައި، އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ހަމައެކަނި 40 އެތިފަހަރުގެ ޖަލްދު ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތާ އެއްގޮތްވާ އަދަބެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ހައިކޯޓަށް އެދުނީ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯއާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން އެދުނީ ޑްރަގް ރިހެބިލިޓޭޝަން ފަރުވާގައި ހުރުމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޙައްޤުތައް އަންގައި އޭނާ ދޫކޮށްލިކަމާއި، ރުޖޫޢަ ނުވާ އިޢުތިރާފުން ކުށުގެ ދެ ރުކުން ފުރިހަމަވާކަން ފެނުނެވެ. ނަމަވެސް ހަމައެކަނި ޖަލްދު ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތާ އެއްގޮތްވާ އަދަބެއް ނޫނެވެ. އިޢުތިރާފާއި ގިނަ ކުށްތަކުގެ ޤަވާޢިދަށް ބަލައި 13 ދުވަހާއި 12 ގަޑިއިރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކަނޑައަޅައި، ރިހެބިލިޓޭޝަނަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކޮށް، ޙައްދުގެ ޖަލްދު އިތުރަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ޏ. ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 09/R1C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި: ކުށްވެރިކަން ޤާއިމް، އަދަބުގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް ޖޫރިމަނާ (2700 ރުފިޔާ) އާއި 40 އެތިފަހަރުގެ ޖަލްދު ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ދަށުކޯޓުގެ ޖިނާއީ ޙުކުމެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރި ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން އެ ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހައިކޯޓަށް ފޮނުވުމުން ހައިކޯޓުން އެ މައްސަލަ ބަލައެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާކުރާ ކުށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އަންގައި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އޮތްކަން އަންގާފައިވާއިރު، އެ ޙައްޤު އޭނާ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

އިސްލާމީ ޖިނާއީ ޤާނޫނު ބަޔާންކުރާ ގޮތުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭނެ އެއް ގޮތަކީ ބުއިމީހާ އެކަމަށް އިޤްރާރުވުން ނުވަތަ އިޢުތިރާފުވުމެވެ؛ އެކަމަށް އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުމުން ފުދެއެވެ؛ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި، ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރެ ވި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަ ނުވާނަމަ، އެ އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވެއެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގައި ދެ ރުކުނު ވެއެވެ: ބަނގުރާ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ؛ ބޮނީ ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާ ދިޔާއެއްޗެއްކަން އޭނާއަށް އެނގޭނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި ޖުނަޙުގެ 3 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެއްކަމުން، ޢުޤޫބާތު ކަނޑައަޅަންވާނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ ތާވަލުގެ އަސާސީ މިންގަނޑަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ ހަމައެކަނި ޙައްދުގެ ޖަލްދު ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ޢުޤޫބާތެއް ނޫނެވެ؛ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއްކަމުން ޤާނޫނީ އަދަބާއެކު 40 އެތިފަހަރުގެ ޖަލްދުވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ.

HN6ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވުމުގެ ސަބަބުން އަދަބު އެއް ދަރަޖަ ދަށްވެއެވެ؛ ކުށްވެރިޔާގެ މައްޗަށް އެއްކުށަށްވުރެ ގިނަ ކުށް ސާބިތުވާއިރު، އެންމެ ބޮޑު ކުށް ނޫން ކުށަކަށް ކަނޑައަޅާނީ އެ ކުށަށް ކަނޑައެޅޭ އަދަބުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައެވެ؛ އަދި ޖަލު ޙުކުމް ޖޫރިމަނާ ފަދަ އެހެން ބާވަތެއްގެ އަދަބަކަށް ބަދަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވާއިރު، ކުށްވެރިޔާ ޑްރަގް ރިހެބިލިޓޭޝަން ފަރުވާގައި ހުރުމަކީ އެ އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވޭ ކަމެކެވެ.

HN7ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ބުއިން

ޙައްދުގެ ޖަލްދު ފަދަ އަދަބެއްގެ ޙުކުމެއް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރަންވާނީ އެ ޙުކުމަކީ ހުރިހާ މަރުޙަލާއަކުން ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުވަންދެނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ކަނޑައަޅާ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (ii) އަދި (ށ) (PDF ގައި '060' ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް؛ އަކުރު ހަލާކުވެފައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާ ބެހޭ މާއްދާތައް (އަދަބުގެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްދޭ ތާވަލު، އިޢުތިރާފުގެ ސަބަބުން ދަރަޖަ ދަށްކުރުން، ގިނަ ކުށްތަކަށް އަދަބު ކަނޑައެޅުން، ތަފާތު އަދަބު އެއްހަމަ ކުރާ ތާވަލު) (PDF ގައި '6666'، '6660'، '6661' ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް؛ އަކުރު ހަލާކުވެފައި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ) (PDF ގައި '16')
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ (ރިޔާސަތު)، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ