ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-N-A/22ހައިކޯޓު · 5 ޑިސެމްބަރު 2019 · ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ނިސާހު ވ. ޢަލީ ވަޙީދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 5 ޑިސެމްބަރު 2019ދަށު ކޯޓު: ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 25/F10C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ތަޅުއެޅުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މަހަކު 15,000 ރުފިޔާގެ މަގުން 56,180.87 ރުފިޔާ، ޢިމާރާތުގެ ޚަރަދު 180,055.20 ރުފިޔާ އަދި ވަކީލު ފީ 40,000 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ޙުކުމްކޮށް، އެހެން ބައިތަކުގެ (450,000، 110,000، 5,568 ރުފިޔާ) ބަދަލު ނަގައިނުދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބ.އޭދަފުށީގައި ގާއެޅުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޚަރަދުގައި ޢިމާރާތެއް ކުރުމަށް ދެފަރާތް އަނގަބަހުން އެއްބަސްވިއެވެ. ތަނުގެ ވެރިފަރާތުން ތަޅުއަޅައި މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުން، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އަނގަބަހުން ވި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ގުދަނުގައި ތަޅުއަޅައި ވިޔަފާރި ހުއްޓުވުމުން، ތަނުގައި ހުރި މެޝިނަރީޒްއަށް ލިބުނު ގެއްލުމާއި ޕާޗޭސް އޯޑަރުތައް ސަޕްލައި ނުކުރެވުމުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިނުދިނުމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ޞައްޙަވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ މެޝިނަރީޒްގެ ގެއްލުމާއި ޕާޗޭސް އޯޑަރުތަކުގެ ގެއްލުން ނަގައިނުދިނީ ހުށަހެޅި ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ) އާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތަކެތި ނެރުމަށް ކުރި ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރީ އިސްތިއުނާފު ނުނިމޭތީ ކަމަށް ބުނުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. 2% ގެ ގެއްލުން ބުނީ ތަފްޞީލެއްނެތި އިފްތިރާޟްކޮށެވެ. ޕާޗޭސް އޯޑަރުތަކަކީ ތަޅުއެޅުމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 3 މަސް ކުރިން ލިބުނު ހުށަހެޅުންތަކެއްކަމާއި، ގެއްލުން ވީކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތުމާއި، ހުއްދައާއި ސަޕްލަޔަރުގެ ނަން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭކަން ސާފުނުވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 25/F10C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ހައިކޯޓުން ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙުކުމަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރުމުގެ ސަބަބަކަށް، އެ ޙުކުމް އޭރު އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި އޮތުމުން އިސްތިއުނާފުން ނުނިމޭތީ ކަމަށް ބުނުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ބުނުމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި އެ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކޮށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ތަކެތި ތަނުގައި ބެހެއްޓުމުން ލިބުނު ގެއްލުމަކަށް އަނެއް ފަރާތް ޒިންމާވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (3.1)

HN2މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކަނޑައެޅޭނީ ގެއްލުމުގެ ތަފްޞީލު ސާބިތުކޮށްގެންނެވެ؛ ތަކެއްޗުގެ ޖުމްލަ އަގުގެ ވަކި އިންސައްތައެއް ގެއްލުމުގެ ގޮތުގައި އިފްތިރާޟް (assume) ކުރުން ފިޔަވައި، ތަކެތި ހިޔާޒަތުގައި ބެހެއްޓި މުއްދަތާއި، ލިބުނު ގެއްލުމާއި، ކުރަންޖެހޭ ސަރވިސްތަކާއި އޭގެ ޚަރަދު ދައްކައިގެން މެނުވީ ބަދަލު ނަގައި ނުދެވޭނެއެވެ. (3.1)

HN3މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޕާޗޭސް އޯޑަރުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް، އެ އޯޑަރުތައް ޤަބޫލުކުރިކަމާއި، އެގޮތަށް މަސައްކަތް ނުނިމި ގެއްލުން ވީކަން، އަދި އޯޑަރުތަކުގައިވާ ސަޕްލަޔަރާއި ވިޔަފާރީގެ ހުއްދައާއި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތާ ގުޅޭކަން ހެކިން ސާބިތުކުރަންޖެހެއެވެ؛ އެކަން ސާބިތުނުވާނަމަ ބަދަލު ނަގައިނުދިނުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެކެވެ. (3.2)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
  • ބ.އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 14/F10C/2018

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ފައިޞަލު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ