ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/371ހައިކޯޓު · 29 ޖުލައި 2019 · ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ވ. ސަމާ ޖަމާލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 29 ޖުލައި 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2475/Cv-C/2014ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ފުލުހުން ޢަމަލުކުރީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 244 ވަނަ މާއްދާއާއި ފުލުހުންގެ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާއާއި ޕާކުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ސައިކަލުގެ އަގު 82,002.50 ރުފިޔާ ދައުލަތުން ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ދިގު މުއްދަތަށް ފައިސާ ދައްކާގޮތަށް ގަތް ސައިކަލެއް ޕާކިންގ ޒޯނެއްގައި ޕާކްކޮށްފައި ހުއްޓައި، ބޭރު ޤައުމެއްގެ ވަލީ ޢަހުދު ޒިޔާރަތާ ގުޅިގެން ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ފުލުހުން ޒޯން ހުސްކޮށް ސައިކަލު އެހެން ޕަބްލިކް ޕާކިންގ ޒޯނަކަށް ބަދަލުކުރުމަށްފަހު، އެތަނުން ސައިކަލު ގެއްލިއްޖެއެވެ. ގެއްލުނުކަން ރިޕޯޓްކުރީ ގާތްގަނޑަކަށް 9 ދުވަސް ފަހުންނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޙާއްޞަ ރަސްމިއްޔާތަކަށްޓަކައި ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކާ ހުރެ ފުލުހުން ޕާކިންގ ޒޯނެއް ހުސްކޮށް އެހެން ޕަބްލިކް ޕާކިންގ ޒޯނަކަށް ބަދަލުކުރި ސައިކަލެއް ގެއްލުމުން، އެއީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ޓޯވްކުރުމެއްކަމަށާއި ސައިކަލުގެ ބަދަލު ދައުލަތުން ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ސައިކަލު ޓޯވްކޮށްފައި ނުވާކަމަށާއި، ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށާއި، ފުލުހުންގެ ޢަމަލާއި ގެއްލުމާ ދެމެދު ސަބަބީ ގުޅުމެއް (causal link) ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، އައު ސައިކަލެއްގެ އަގު ދިނުމަކީ ގެއްލުމަށްވުރެ ބޮޑު ބަދަލެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސައިކަލު ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ޕާކްކޮށްފައި ހުރުމާއި، ބަދަލުކުރީ ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި އެހެން ޕަބްލިކް ޒޯނަކަށްކަމުން އެއީ ޓޯވްކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނުދާތީ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޒިންމާ ފުލުހުންނަށް ނުވެއެވެ؛ ފުލުހުންގެ ކޮން ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ގެއްލުނީކަން ސާބިތުނުވާތީ ބަދަލު ދެއްކުމަށް ނިންމުން ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2475/Cv-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ދާޚިލީ ސަލާމަތާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ޤާއިމުކުރުމާއި ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަކީ ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއްކަމުން، ޙާއްޞަ މުނާސަބާތަކާ ގުޅިގެން ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ޓްރެފިކް ބަދަލުކުރުމާއި، ވަގުތީ ގޮތުން ޕާކިންގ ޒޯންތައް ކަނޑައެޅުމާއި ހުސްކުރުމާއި، މަގު ބަންދުކުރުމަކީ ފުލުހުންނަށް އަޅާނެ ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ) (ޕެރ. 3(ށ))

HN2މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދުގައިވާ 'ޓޯވްކުރުން' އަކީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ޕާކްކޮށްފައިވާ އުޅަނދު ނަގައިގެން ގެންދިއުމެވެ؛ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ޕާކްކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ޒޯން ހުސްކުރުމަށް އެހެން ޕާކިންގ ޒޯނަކަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ޤަވާޢިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުރާ ޓޯވްކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN3މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޓޯވްކުރާ އުޅަނދުތައް ރައްކާތެރިކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ އުޅަނދު ނެގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް އަޅާފައިވަނީ އުޅަނދު އެ ފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދާތީއެވެ؛ ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި އެހެން ޕަބްލިކް ޕާކިންގ ޒޯނަކަށް ބަދަލުކުރާ އުޅަނދުތައް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނުދާތީ، އެ ޒޯނުތަކުގައި ހުންނައިރު އެތަކެތި ރައްކާތެރިކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ފުލުހުންގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN4މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާން، ގެއްލުން ލިބުނީ ފުލުހުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކުރި ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ކޮން ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުންކަން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ސާބިތުކުރަން ޖެހެއެވެ؛ މުދަލުގެ ވެރިފަރާތުން މުދާ ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ޢަމަލުނުކޮށް، ބަދަލުކުރުމުގައި ފުލުހުންނަށް ލަފާކުރެވެން (foresee) ޖެހޭ އައު ކަމެއް މެދުވެރިނުވާ ޙާލަތުގައި ބަދަލު ދައުލަތުން ދައްކަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ) ތިންވަނަ ކަމަކީ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 244 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2008 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2008 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2009 (އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤަވާޢިދު ނަންބަރު R-1/2012 (އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ (6 ވަނަ މާއްދާގެ (އ))
  • ޤަވާޢިދު ނަންބަރު R-1/2012 (އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާ (ޓޯވްކުރުމުގެ މާނަ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/10 ޤަޟިއްޔާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ