ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/141ހައިކޯޓު · 28 މާރިޗު 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ފަހުގެ ޙުކުމަކުން ތަފާތުކޮށްފައިދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 28 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-I(60-2019)/167/2019/01ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) (1) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ޙުކުމް ކުރެވެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަނީ ލޯންޑްރިންގގެ މައްސަލައެއް ކުރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާއިރު، އެ މައްސަލައިގެ ހެކިންނަށާއި އެމް.އެމް.ޕީ.އާރު.ސީގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި މައްސަލައިގެ ތަޙްޤީޤަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަމުގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ބަންދުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަނީ ލޯންޑްރިންގގެ މައްސަލައިގެ އިތުރުން، ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ އެހެން މައްސަލައެއްގެ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަމަށް ބުނެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ޙުކުމް ކުރެވެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމެއް ނުހިނގާ ޙާލު އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކޮށް ބަންދުކުރުމާއި، ކޯޓަށް ހުށަނާޅާ އެހެން މައްސަލައަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަމުރު ނެރުން 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ގެ އަސާސްތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދައުލަތާއި ފުލުހުން ހައިކޯޓުގައި ބުނީ މަނީ ލޯންޑްރިންގގެ މައްސަލައިގެ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށާއި ތަޙްޤީޤު ނިމޭނެ ދުވަހެއް ނޭނގޭ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ މައްސަލައިގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށް، ކޯޓަށް ހުށަހެޅި އެހެން މައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތުގެ ތެރެއިން ބަންދު ނުކުރެވޭނެކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށް ދައުލަތުން ބުނާއިރު 60 (ށ) (1) ގެ ދަށުން ބަންދު ނުކުރެވޭނެކަމާއި، 30 ދުވަސް ހަމަވެފައިވާތީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-I(60-2019)/167/2019/01
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކޯޓު އަމުރުގެ ބަންދުގެ ބައި ބާޠިލު، ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހަކު ބަންދުކުރެވޭނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގައިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް އޮވެ، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމައެވެ. (3.5)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވޭނީ ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދިނުން ފަދަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކޮށް، 24 ގަޑިއިރު ތެރޭ ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކޮށްގެންނެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ލިޔުމުން ދިން އިންޒާރުގައި ނުހިމެނޭ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި އެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.2)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކޯޓަށް ވަކި ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތުގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ނިންމޭނީ ހަމައެކަނި އެ ޤަޟިއްޔާގެ މަޢުޟޫޢުގައި ހިމެނޭ ކަމަކާމެދުގައެވެ؛ އެ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުމުގެ ތެރެއިން އެއާ ގުޅުމެއްނެތް، ތަޙްޤީޤު ކުރަމުންދާ އެހެން މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.3)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ ޙުކުމް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ؛ ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަން، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫ، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިން، އަދަބު، ފިލުމާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ؛ އަދި ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3.6)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށް ދައުލަތާއި ފުލުހުން ބުނެފައިވާ ޙާލަތުގައި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނެކަމަށް ބުނެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެވެން ނެތެވެ. (3.5، 3.6، 3.8)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާތައް ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭ ނިންމަންޖެހޭނެއެވެ؛ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހެއްގެ މައްޗަށް ތަޙްޤީޤުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީފައިނުވާނަމަ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭ ދަޢުވާ އުފުލަންވާނެއެވެ (94 ވަނަ މާއްދާ)؛ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލަކީ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭ މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އިންތިޒާމާ އެކުގައި ހިނގަންޖެހޭ އުޞޫލެކެވެ. (3.4، 3.7)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 58 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (1)-(4)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ބ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/14 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (ރިޔާސަތު)، ޙަސަން ޢަލީ، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ