ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/538ހައިކޯޓު · 27 ފެބުރުއަރީ 2020 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޝާނިޔާ ރަޝީދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 27 ފެބުރުއަރީ 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-H(947-2016)ABA/2019/13ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބަލި ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކުރީގެ ބަންދުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޖަދުވަލު 1 ގެ މަސްތުވާ އެއްޗެއް (594.6 ގްރާމް) ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރި ތުހުމަތުގައި 2016 އޮކްޓޫބަރުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވުނެވެ. އަޑުއެހުންތައް މެދުކެނޑި ގިނަ ދުވަސްވީއިރު، ޚާއްޞަ ޓްރީޓްމަންޓަށް ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު މާލެ ދާންޖެހޭ ނަމަވެސް ޤަވާޢިދުން ނުގެންދެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއް، ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 136 (ބ)، 137 (ބ)، 144، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59، 60 (ށ)، 63 އަދި 143 (ރ) ގެ ދަށުން 2010/SC-A/19 އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ޓްރީޓްމަންޓަށް ޤަވާޢިދުން ނުގެންދާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނަމަވެސް، ޝަރީޢަތް މެދުކެނޑި ގިނަ ދުވަސްވެފައިވުމާއި ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލަންޖެހޭ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް އޮތްކަމަށް ފެންނާތީ ދަށުކޯޓުގެ ތަޤުދީރީ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-H(947-2016)ABA/2019/13
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާއިރު އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ ފަނޑިޔާރަށް ކަނޑައެޅޭނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށެވެ. 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ނިންމިދާނެ 4 ގޮތަކީ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުމެވެ. އެއިން ގޮތެއް ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (03 (ށ))

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޑައިމޯފިންއާއި ކެނަބިސް ފިޔަވައި ޖަދުވަލު 1 ގެ މަސްތުވާ އެއްޗެއްގެ 1 ގްރާމަށްވުރެ ގިނައިން މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރެއްޖެނަމަ އެއީ ޓްރެފިކްކުރުމަށް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 138 ވަނަ މާއްދާ). މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމަށާއި، 2011/SC-A/33 ގެ ދަށުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއްކަމަށް ވެއެވެ. (03 (ށ) ދެވަނަ)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭގޮތަށް ތަރުތީބުކުރެވިފައިވާ މަރުޙަލާތަކެކެވެ. ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އުޞޫލާ އެކުއެކީގައެވެ. (03 (ރ))

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުކެނޑި މައްސަލަ ނުނިމި ގިނަ ދުވަސްވެގެންދާނަމަ، މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤާއި މުއްތަހަމުގެ ފަރުދީ ޙައްޤަށް ނަޒަރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަކީ ނުވަތަ ބަންދަށް ލުޔެއްދިނުމަކީ އަލްޢަދާލާ ވަލްއިންޞާފުގެ ހަމަތަކުގެ މަތިން ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ބޮޑެތި ނުރައްކާތެރި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއްނަމަ ފިލައިގެން ނުދާނެކަމާއި ކޯޓަށް ހާޒިރުވާނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނެއެވެ. (03 (ރ))

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްގެ ބަންދަށް ލުޔެއްދިނުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤުދީރީ ބާރެކެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ ފަރާތެއް ނޫންކަމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖަލު ބަންދުން އިސްތިސްނާކުރެވޭ ޙާލަތެއް އޮވެދާނެއެވެ. (03 (ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 138 ވަނަ މާއްދާ
  • ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/52 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/114 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ