ސިނަފް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަޛްރާ މުޙައްމަދު ދީދީ

ނަތީޖާ: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 227/VTR/2016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސަބަބެއް ނުއަންގާ ގިނަ މަސްތަކެއް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރި މުވައްޒަފަކު ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގައި، ވަކިކުރާނެކަމުގެ އިންޒާރު ނުދިނުމާއި ވަކިކުރިކަން ނުއެންގުމުގެ ސަބަބުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލިގެން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދޭންޖެހޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ޕްރޮޑަކްޓް މެނޭޖަރެއްގެ ގޮތުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން އައި މުވައްޒަފަކަށް ނަސޭހަތުގެ ލިޔުމެއްގައި ސޮއިކުރަން އެންގުމުން އެކަމަށް އިޢުތިރާޒުކުރުމަށްފަހު، 2016 ސެޕްޓެމްބަރުން ފެށިގެން ގާތްގަނޑަކަށް 3 މަސް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރެ، ކުންފުނިން ގޭގައި މަޑުކުރަން އެންގިކަމަށް ބުނެ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާ ނަމަވެސް، ވަކިކުރާނެކަމުގެ އިޝާރާތެއް ނުދިނުމާއި ވަކިކުރި ސަބަބު ނުއެންގުމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާތީ، 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 36,000 ރުފިޔާ ބަދަލު ދޭންޖެހޭ ކަމަށެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ މުވައްޒަފު ސަބަބު ނުއަންގާ ގިނަ ދުވަސް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ، ގުޅުމުން ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދީ ހުރިކަމަށާއި، 2010/HC-A/208 އާއި 2011/HC-A/134 އާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާކަމަށާއި، 29 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤު ނުވާނެ ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު އެދުނީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ދެމެހެއްޓުމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ވަޒީފާއަށް ނުނިކުތުމަކީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭ ޙާލަތަކަށްވެފައި، ވަކިކުރާނެކަމުގެ ވަކި އިންޒާރެއް ނުވަތަ ވަކިކުރިކަން އެންގުމަކީ އެ ޙާލަތުގައި ލާޒިމު ކަމެއް ނޫންކަމާއި، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ހުރެގެން ވަކިކުރުމުން 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނުނަގައިދެވޭނެކަން.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރާ އިޖުރާއަތުތަކަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތުތަކަކަށް ވުމެވެ. (ޕެރ. 11–12)
2. މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި، ވަޒީފާއަށް ނިކުތުމަށް އެންގުމުންވެސް ވަޒީފާއަށް ޙާޟިރުނުވެ ހުރުމަކީ ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެ ޙާލަތެއް ކަމުން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (1) ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 13.3، 15.2)
3. ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިންކާރުކުރާ ސަސްޕެންޑްކުރުމެއް، މުވައްޒަފުގެ ބުނުމެއް ފިޔަވައި އިތުރު ހެއްކެއް ނެތްނަމަ، ސާބިތުވާ ކަމެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 13.4)
4. 2011/HC-A/134 ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ށ) ގައިވާ ކަންކަމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ވަކިކުރުމުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި އެ ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމަކުރުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14.1)
5. ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށް ބުނާނަމަ، އެ އުޞޫލަކީ ކޮބައިކަމާއި ނިންމުން އޭގެ ޚިލާފުވާ ގޮތް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 14.2)
6. ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ނުވާނަމަ، މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއަށް ޙާޟިރުނުވާ މުވައްޒަފަކަށް މުސާރަ ދީގެން ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ ވަކިވާނެކަން އަންގާ ވަކި ނޯޓިސެއް ދޭންޖެހޭ ޤާނޫނީ ހުއްޖަތެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 15.3–15.4)
7. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަން އެންގުމަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ނަމަވެސް، ޤާނޫނު މާނަކުރަންވާނީ އޭގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވާ ގޮތަށް ކަމުން، މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނެތި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރި، އަދި ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުން ހޯދަން މަސައްކަތެއް ނުކުރާ މުވައްޒަފަކަށް ވަކިކުރިކަން އެންގުމަކީ އެ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16.3)
8. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަކިކުރުމުން ލިބޭ ޙައްލުތަކެވެ. ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށާއި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17.2)
9. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ނަމުގައި ބަދަލު ނަގައިދޭއިރު، މުވައްޒަފު ޢަމަލުކުރި ގޮތްވެސް ޢަދުލުވެރި ގޮތަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. ވީނުވީއެއް ނާންގާ މަސްތަކެއް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ މުޢާމަލާތު ނުކުރެވޭ ގޮތަށް ހުރި މުވައްޒަފަކަށް ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުމެއް ނުފޮނުވުމުގެ ސަބަބުން ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކީ ޢަދުލުވެރި ހަމައެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20–22، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) ގެ (1) އަދި (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިރު)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/134 (މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ވ. އަޙްމަދު މުޙައްމަދު)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/208
• ILO Termination of Employment Convention 1982 (No. 158) Art. 7؛ Termination of Employment Recommendation 1982 (No. 166) paras 7–9 (2011/HC-A/134 ން ނަގާފައިވާ ޢިބާރާތުގައި)