ސީނާ ވަސީމް ވ. ޙުސައިން ވަސީމް
ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި (199,967.51 ރުފިޔާގެ ޢަދަދު ޤާއިމްކޮށް، މަހަކު 2,000 ރުފިޔާގެ ޤިސްތު ބާޠިލުކޮށް 6 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ކަނޑައެޅި)
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3224/Cv-C/2018
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ނާބާލިޣު ވާރިޘެއްގެ ތަރިކަ މުދާ ބެލެހެއްޓި ފަރާތުން އެ މުދަލުން ލިބުނު ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅި ގޮތް ޞައްޙަތޯއާއި، އެ ފައިސާ މަހަކު 2,000 ރުފިޔާގެ ޤިސްތުން ދެއްކުމަށް ދިން މުއްދަތު އިންސާފުވެރިތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ބެލެހެއްޓުމުގެ ދަށުގައިހުރި ތަރިކަ މުދަލުން ލިބުނު ކުލީގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމުގައި، ބެލެހެއްޓި ފަރާތުގެ އަމިއްލަ ބަޔާނާއި، ވާރިޘުގެ ނަމުގައި ހުޅުވި އެކައުންޓަށް ޢާއްމުކޮށް ޖަމާކުރި މިންވަރު ދައްކާ ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެކައުންޓް ޙަވާލުކުރިއިރު ހުރި ބެލެންސާއި ބެލެހެއްޓި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިން ސާބިތުވާ ޚަރަދު އުނިކޮށް ކަނޑައެޅުމަކީ ދެފަރާތުގެ ބަޔާނާއި ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކުރެވިފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމުން، ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ހެކި ހުށަނާޅާ ކަމަށް ބުނެ އެ ނިންމުމުގައި ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ޚިލާފެއް ނުފެނެއެވެ (ޕެރ. 15–22).
- ކޯޓު އަމުރަކުން ވާރިޘުގެ އުމުރުން 18 އަހަރު ފުރުމާހަމައަށް ތަރިކަ މުދަލުން ލިބޭ މަންފާ ރައްކާކޮށް އަމާނާތްތެރިވާން ކަނޑައެޅިފައިވާ ފައިސާއަކީ، ބެލެހެއްޓި ފަރާތުން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އަމާނާތެއް ކަމާއި، ވާރިޘަށް 18 އަހަރު ފުރުމުން އޭނާއާ ޙަވާލުކުރަންޖެހޭ ފައިސާއެކެވެ (ޕެރ. 25).
- ކޯޓުތަކަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ސާބިތުވާ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމުގައި، ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތުގެ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކުރުމާއެކު، ފައިސާއަކީ ކޮންގޮތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްތޯއާއި، ފައިސާ ލިބެންޖެހޭ ފަރާތަށް އޭގެން ފުއްދަންޖެހޭ ޟަރޫރީ ބޭނުންތަކަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހެއެވެ (ޕެރ. 26).
- ވާރިޘަށް 18 އަހަރު ވުމުން ޙަވާލުކުރަންޖެހޭ ގޮތަށް އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ރައްކާކުރެވިފައިވާ ފައިސާ، 8 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަގާ ގޮތަށް މަހުން މަހަށް ޤިސްތުން ދެއްކުމަށް މުއްދަތު ދިނުމަކީ ޢަދުލު އިންސާފުގެ ހަމަތަކުން އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 26).
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އާއި ސިޓީއަކުން ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅި ޢަދަދާމެދު އިތުރަށް އިޢުތިރާޟު ނުކުރާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތުގެ އިސްތިއުނާފުގައި ބަލަނީ ބާކީ ހުރި ނުކުތާ (ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ގޮތް) އެކަންޏެވެ (ޕެރ. 23–24).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- މަދަނީ ކޯޓު: 173/MC/2004 (ތަރިކަ ބެހުމުގެ ޙުކުމް)
- މަދަނީ ކޯޓު: 3001/MC/2009 (ތަރިކަ މުދަލުގެ މަންފާ ރައްކާކޮށް އަމާނާތްތެރިވުމުގެ ޙުކުމް)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.